BARDDAS – Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
ADRODDIAD BLYNYDDOL YR YSGRIFENNYDD AR RAN Y PWYLLGOR GWAITH am y flwyddyn Ebrill 2022 – Mawrth 2023
Pwyllgor Gwaith Barddas: .
Swyddogion y Pwyllgor Gwaith:
| Cadeirydd: | Aneirin Karadog | 2017 – |
|---|---|---|
| Is Gadeirydd: | Llion Elis Jones | 2017 – |
| Trysorydd: | Carwyn Llŷr James | 2021 – |
| Ysgrifennydd: | Rhys Dafis | 2017 – |
| Aelodau'r Pwyllgor | Gwaith | |
| Dafydd John Pritchard | 2020 | |
| Tudur Dylan Jones | 2020 | |
| Gruffudd Antur | 2021 | |
| Mari George | 2020 | |
| Mererid Hopwood | 2020 | |
| Osian Rhys Jones | 2020 | |
| Rhian Jones | 2020 * | |
| Jo Heyde | 2022 ** | |
| Elinor Wyn Reynolds | 2022 ** |
- Ymddiswyddodd Rhian Jones yn y Cyfarfod Blynyddol 28/09/2022
** Cyfetholwyd yn aelodau o’r Pwyllgor Gwaith yn dilyn y Cyfarfod Blynyddol ar 28/09/2022.
Swyddogion Cyflogedig Barddas:
Golygydd cylchgrawn Barddas: Twm Morys 2011 – Golygydd cyfrolau Barddas: Alaw Mai Edwards 2018 – Awst 2022 Beth Celyn Chwefror 2023 – Cydlynydd: Alaw Griffiths 2020 –
Cyfranwyr eraill at waith Barddas:
Cynrychiolydd y Cyngor Llyfrau: Arwel Jones. Cyfrifydd: Cwmni Hill a Roberts, Rhuthun Bancwyr: Banc Barclays, Cangen Porthmadog Banc Y NatWest, Caernarfon Dylunwyr ac Argraffwyr: Elgan Griffiths (GraffEG), Tanwen Haf, Olwen Fowler, Sion Ilar, Rebecca Davies, Y Lolfa, Gwasg Gomer.
Ar Banel Llên Canolog yr Eisteddfod Genedlaethol: Yr Ysgrifennydd. Ar Banel Dewis Bardd Plant Cenedlaethol Cymru: Y Cadeirydd.
1
Cyfarfodydd Pwyllgorau Barddas yn y cyfnod dan sylw
Cyfarfodydd Pwyllgor Gwaith Barddas:
02 Gorffennaf, 2022 28 Medi, 2022 04 Chwefror, 2023
[Mae’r Cyfansoddiad yn galw ar y Pwyllgor Gwaith i gyfarfod o leiaf 3 gwaith y flwyddyn.]
- Cyfarfodydd Is Bwyllgor Cyhoeddiadau Barddas:
02 Gorffennaf, 2022 22 Medi, 2022 04 Chwefror 2023 08 Mawrth 2022
Aelodaeth Barddas
Cwblhawyd y gwaith o ddiweddaru’r cofrestr aelodaeth yn ystod 2022/23. Drwy’r gwaith cysylltu, yn enwedig wrth gasglu ôl-ddyledion y cyfnod Cofid di-Eisteddfod, mi amlygwyd nifer yr aelodau oedd unai wedi marw ers 2020 neu oedd am ddileu eu haelodaeth. Roedd yn siomedig bod cynifer hefyd heb ymateb o gwbl i’r llythyr neu e-bost a anfonwyd i holi am eu tanysgrifiad dyledus. Cawsant eu dileu o’r Gofrestr, felly. Canlyniad y gwaith diweddaru hwn ydy bod aelodaeth Barddas wedi lleihau i 531 ar ddiwedd 2022/23.
Rydym yn annog pob aelod i drefnu talu eu tanysgrifiad drwy archeb banc sefydlog, fel nad oes angen i’r aelodau boeni am ddyddiad tanysgrifio blynyddol nag angen i ni atgoffa aelodau a cheisio ôl-daliadau hwyr. Roedd 398 o’r 531 aelod yn talu drwy archeb banc ar 31/03/2023. Anogwn y gweddill i ddilyn eu hesiampl.
Nifer yr Aelodau: Mawrth 2023
Mae aelodaeth y Gymdeithas wedi parhau’n bur sefydlog er gwaetha’r pandemig a diffyg cyfleoedd ymaelodi, yn enwedig yr Eisteddfod.
Mawrth 2023 = 531
03/2022 = 639. 03/2021 + 652. 03/2020 = 626. 03/2019 = 629. 03/2018 = 643. 09/2017 = 661. 09/2016 = 639.
Cyhoeddiadau gan Barddas Ebrill 2022 – Mawrth 2023
Y Cylchgrawn ‘Barddas’ (yng ngofal Golygyddol y Prifardd Twm Morys)
Rhifyn 353 (Gwanwyn) Ebrill 2022 Rhifyn 354 (Haf) Gorffennaf 2022 Rhifyn 355 (Hydref) Hydref 2022 Barddas Bach y Dolig Rhifyn electronig
2
Rhifyn 356 (Gaeaf)
Chwefror 2023
Cyfrolau gwasg ‘Cyhoeddiadau Barddas’ (yng ngofal Alaw Mai Edwards/Beth Celyn)
Tonfedd Heddiw: Y Lôn Hir Iawn , Osian Wyn Owen, Gorffennaf 2022 Seiri’r Canrifoedd: Cerddi T. Gwynn Jones , gol. Llyr Gwyn Lewis, Awst 2022 Anwyddoldeb , Elinor Wyn Reynolds, Hydref 2022 Llyfr Bach y Ty Bach , gol. Bethan Gwanas, Tachwedd 2022 Cynghanedd i Blant , gol. Mererid Hopwood, Tachwedd 2022 Nadolig, gol. Tudur Dylan Jones, Mererid Hopwood, Tachwedd 2022
Cariad, gol. Mari Lovgreen, Ionawr 2023
Cyfnos, Alan Llwyd, Chwefror 2023
Y Traeth o dan y Stryd , Hywel Griffiths, Mawrth 2023
Hoffem ddiolch yn fawr i’r Cyngor Llyfrau am barhad eu cefnogaeth i’n gweithgaredd cyhoeddi, ac am y cydweithio hwylus bob amser, a’r parodrwydd i ystyried ac ysgogi syniadau newydd .
Gweithgareddau hyrwyddol Barddas 2022/2023
Barddas oedd yn gyfrifol fel arfer am drefnu a chynnal ymryson y beirdd ( Ymryson Barddas ) yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn Nhregaron. Roedd yn braf cael bod yn ôl yn y Babell Lên ar faes yr Ŵyl, yn hytrach na dibynnu ar y cyfrwng Zoom i geisio pontio’r hwyl. A chafwyd ‘dyrchafiad’ wrth i’r rownd derfynol gael ei chynnal yn y Pafiliwn, a’r lle yn llawn!
Cafwyd 4 ymryson hwyliog, gyda Tudur Dylan yn meuryna am y tro olaf, a hynny’n ddeheuig fel arfer. Wrth ei ochr oedd tri meuryn cynorthwyol, a fedyddiwyd â’r enw anrhydeddus, “Yr Islwyn”, sef Gruffudd Antur, Aneirin Karadog, a Karen Owen. Idris Reynolds oedd beirniad ‘englyn y dydd’, ac Elsie, ei wraig yn feirniad ‘limrig y dydd’ – ‘dybl-act’ am y tro cyntaf erioed! Diolchwn i swyddogion yr Eisteddfod am hwyluso’r digwyddiad. Dyma’r buddugwyr:
Tlws Rolant o Fôn (Tîm buddugol yr Ymryson) Caerfyrddin Tlws T Arfon Williams (englyn gorau’r Ymrysona) Tîm Ceredigion Tlws John Glyn (‘englyn y dydd’ gorau) Meirion Jones
Buddugwyr Englyn y Dydd:
Mawrth Meirion Macintyre Huws Mercher Meirion Jones Iau Nia Powell a Gwyn Lloyd Gwener Huw Meirion Edwards
Buddugwyr Limrig y Dydd:
Mawrth Geraint Roberts Mercher Geraint Roberts
3
Iau Tudur Dylan Jones Gwener Dilwyn Owen
Cynhaliwyd cystadlaethau Tlysau Barddas hefyd a’r enillwyr oedd:
Tlws Pat Neill – ysgolion cynradd Jano Rael Dafydd (Ysgol Bro Teifi) Tlws Ysgolion Uwchradd Marged Evans (Ysgol Bro Morgannwg) Tlws D Gwyn Evans – oedran 16 – 25 Morgan Siôn Owen, (Bangor) Tlws y Gerdd Rydd – cerdd rydd orau Barddas: David Leslie Davies (Aberdâr) Tlws W D Williams – englyn unigol gorau Barddas: Alan Llwyd (Treforys) Tlws Roy Stephens – cerdd gaeth orau Barddas: Alan Llwyd (Treforys)
Ar benwythnos 14 – 16 Hydref, 2022 cynhaliwyd Gŵyl Gerallt yn Theatr y Werin, Aberystwyth. Roedd yn braf cael cynnull i fwynhau penwythnos o weithgareddau i ddathlu a hyrwyddo barddoniaeth Gymraeg. Dyma grynodeb o’r rhaglen lawn, a drefnwyd gan Alaw Griffiths, Cydlynydd y Gymdeithas:
Nos Wener:
Ymryson y Beirdd: Staff y Brifysgol v Cyn-fyfyrwyr y Brifysgol Meuryn: Tudur Dylan Jones
Cafwyd darlleniadau o gerddi gan ddisgyblion ysgolion uwchradd Ceredigion rhwng y tasgau.
Dydd Sadwrn:
Lleisiau’r Gorffennol: cyflwyno Oriel y Bardd a chyfres Seiri’r Canrifoedd gyda D.Geraint Lewis, Llyr Gwyn Lewis ac Alaw Mai Edwards
Barddoni gyda Casi Wyn: gweithdy barddoni i blant bl.3-6 gyda Bardd Plant Cymru
Cyflwyniad i’r Gynghanedd: gyda Mererid Hopwood
Lleisiau’r Dyfodol: gyda Bardd Plant Cymru, Casi Wyn, Aneirin Karadog, a disgyblion Ysgol Henry Richard
Llais a Llun: Trafodaeth am y berthynas rhwng y gair a’r llun gyda Iestyn Hughes, Twm Morys ac Aneirin Karadog
Prifeirdd Ceredigion: Sgwrs gydag enillwyr prif gystadleuaeth Eisteddfod Ceredigion 2022.
Anwyddoldeb: Sgwrs gydag Elinor Wyn Reynolds am ei chyfrol newydd o farddoniaeth
4
Mae Barddas yn ddiolchgar i Llenyddiaeth Cymru , Cyngor Llyfrau Cymru , a hefyd Y Wladfa Newydd am hwyluso a chefnogi’r Ŵyl.
Cynhaliwyd nifer o lansiadau cyfrolau newydd drwy gyfrwng technolegol, megis Zoom ac YouTube, pan fu awduron yn cael eu holi ac yn trafod a chyflwyno eu gwaith. Roedd y digwyddiadau yn gartrefol broffesiynol, gyda chynulleidfa llawer ehangach na lleoliad y lansiad. Roedd y cyhoeddusrwydd cenedlaethol i’r lansiadau yn gyfrwng buddiol i hyrwyddo gwerthiant.
Trefnwyd cyfres ychwanegol o Podlediad Barddas gan ein Cydlynydd. Y prif nod ydy cynnig llwyfan gwahanol a newydd i hyrwyddo llyfrau a chylchgrawn a gweithgaredd Barddas, trafod llyfrau o’r archif, ac yn gyffredinol i gynnal sgyrsiau hwyliog sy’n trafod y sîn farddonol Gymraeg. Roedd ymchwil y Cydlynydd yn dangos mai pobl o dan 35 oed sydd yn fwyaf tebygol o wrando ar bodlediadau, felly tybiwyd y byddai’r fenter o gymorth i Barddas wrth geisio targedu a denu cynulleidfa iau a newydd at farddoniaeth Gymraeg.
Dyma’r podlediadau a gynhyrchwyd yn ystod y flwyddyn adrodd:
Ebrill 2022 – Barddoniaeth, natur a’r iaith Gymraeg
Gorffennaf 2022: Beth yw Barddas?
Awst 2022: Rhwng Teifi, Dyfi a’r Don pennod byw ar faes yr Eisteddfod, ar Lwyfan y Llannerch
Hydref 2022: Cerddi T. Gwynn Jones
Chwefror 2023: Cariad, tai bach, a Barddas
Bu nifer o aelodau’r Gymdeithas yn weithgar yn hyrwyddo Cerdd Dafod yn lleol yn ystod y flwyddyn, drwy gynnal dosbarthiadau cynganeddu mewn canolfannau ac yn rhithiol, a chefnogi beirdd unigol sy’n dysgu’r grefft. Bu eraill yn sgwrsio neu ddarlithio am farddoniaeth, a llunio englynion a cherddi ar gyfer achlysuron penodol.
Partneriaeth rhwng y BBC a Barddas sy’n gyfrifol am ddewis ‘ Bardd y Mis’ i lunio cerddi cyfoes i’w darlledu ar Radio Cymru. Gyda chefnogaeth Osian Rhys Jones, cymrodd Jo Heyde gyfrifoldeb am gydlynu’r cyfraniadau gyda Radio Cymru, a chyfrannodd sawl un o’n haelodau at y rhaglen o fis i fis.
Yn ogystal â’n gwefan ddiwygiedig, defnyddiwyd cyfryngau Trydar a Gweplyfr a thebyg yn helaeth iawn hefyd i hyrwyddo’n digwyddiadau a’n lansiadau. Yn sicr, bu hyn yn allweddol i gadw proffil ein gwaith ar adeg pan roedd siopau llyfrau ynghau, a dim modd cynnal na chymryd rhan mewn digwyddiadau byw. Gyda mwy o bobl yn siopa ‘ar lein’, mae’n gyfrwng pwysig i’r dyfodol, yn enwedig ymhlith y to iau.
Rhys Dafis Ysgrifennydd Awst 2023
5
Rhif yr elusen: 511899
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
DATGANIADAU ARIANNOL AM Y FLWYDDYN
YN Y DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
CYNNWYS
| Disgrifiad | Tudalen |
|---|---|
| Manylion yr ymddiriedolwyr a’r pwyllgor gwaith | 2 |
| Adroddiad yr ymddiriedolwyr | 3 |
| Adroddiad yr archwiliwr annibynnol | 6 |
| Datganiad o weithgaredd ariannol | 7 |
| Mantolen | 8 |
| Nodiadau | 9 |
1
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
Mae’r Ymddiriedolwyr yn cyflwyno’u hadroddiad ynghyd â datganiadau ariannol yr elusen ar gyfer y flwyddyn yn diweddu 31 Mawrth 2023.
Gwybodaeth gyffredinol a manylion gweinyddiaeth yr elusen, yr Ymddiriedolwyr oedd yn gweithredu rhwng 1 Ebrill 2022 a 31 Mawrth 2023 a’i ymgynghorwyr: -
| Enw Cofrestredig yr Elusen | Y Gymdeithas Gerdd Dafod |
|---|---|
| Rhif Cofrestru’r Elusen | 511899 |
| Cyfeiriad Cofrestredig | Cilgwyn, Llansannan, Dinbych, LL16 5HL |
| Llywydd Anrhydeddus | Dafydd Islwyn |
| Ymddiriedolwyr (Y Pwyllgor Gwaith) | |
| Cadeirydd | Y Prifardd Aneirin Karadog |
| Is-gadeirydd | Y Prifardd Llion Elis Jones |
| Trysorydd | Llŷr James |
| Ysgrifennydd | Rhys Dafis |
| Gruffudd Antur | |
| Mari George | |
| Y Prifardd Mererid Hopwood | |
| Y Prifardd Tudur Dylan Jones | |
| Rhian Jones (ymddiswyddodd 28 Medi 2022) | |
| Y Prifardd Osian Rhys Jones | |
| Y Prifardd Dafydd J Pritchard | |
| Jo Heyde (cyfetholwyd 28 Medi 2022) | |
| Elinor Wyn Reyonlds (cyfetholwyd 28 Medi 2022) | |
| Golygydd Llawrydd | Y Prifardd Twm Morys |
| Staff | Alaw Mai Edwards (gadael Medi 2022) |
| Alaw Griffiths | |
| Bethany Celyn Juckes-Hughes (ymuno Ionawr 2023) | |
| Archwiliwr Annibynnol | R A Roberts BSc, FCA |
| Hill & Roberts | |
| Cyfrifwyr Siartredig | |
| 1 Tan y Castell | |
| Rhuthun | |
| Sir Ddinbych | |
| LL15 1DQ |
2
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
Strwythur a rheolaeth y cronfeydd elusennol
Mae Y Gymdeithas Gerdd Dafod (y “Gymdeithas”) yn fenter wedi ei sefydlu o dan gyfansoddiad ysgrifenedig ac yn cael ei gweinyddu gan Bwyllgor Gwaith. Mae pob aelod o’r Pwyllgor Gwaith yn Ymddiriedolwr/wraig yn yr elusen. Mae’r Gymdeithas elusennol wedi ei chofrestru gyda’r Comisiwn Elusennau (rhif 511899).
Mae’r Pwyllgor Gwaith wedi ei ethol o blith aelodau’r Gymdeithas. Y Pwyllgor Gwaith sy’n gyfrifol am reoli gwaith y Gymdeithas ar ran yr aelodau. Mae’r Pwyllgor Gwaith yn ethol swyddogion o’u plith.
Nodau ac amcanion
Nod y Gymdeithas yw addysgu’r cyhoedd i werthfawrogi a deall barddoniaeth Gymraeg, yn enwedig y gelf o gynganeddu a hybu’r rhai sydd am farddoni.
Darparu budd i’r cyhoedd
Wrth gynllunio ein gwaith am y flwyddyn, mae’r Ymddiriedolwyr wedi ystyried canllawiau’r Comisiwn Elusennau ar fudd y cyhoedd. Mae’r Gymdeithas yn gweithio i gyflawni ei hamcanion drwy gyhoeddi o leiaf pedwar rhifyn o’r cylchgrawn Barddas yn flynyddol, cyhoeddi llyfrau, a chynnal cyfarfodydd a digwyddiadau hyrwyddol amrywiol ledled Cymru ac ar y cyfryngau.
Trefniant a Gweithgareddau
Yn ystod y flwyddyn, cyhoeddwyd y llyfrau canlynol gyda chymorth y Cyngor Llyfrau: -
Tonfedd Heddiw: Y Lôn Hir Iawn; Seiri’r Canrifoedd: Cerddi T. Gwynn Jones; Anwyddoldeb; Llyfr Bach y Ty Bach; Cynghanedd i Blant; Nadolig; Cariad; Cyfnos; Y Traeth o dan y Stryd;
Cyhoeddwyd 5 rhifyn o Barddas a chynhaliwyd cystadlaethau Tlysau Barddas yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion a Gwyl Gerallt yng Nghanolfan y Celfyddydau , Aberystwyth yn ogystal a nifer o lansiadau cyfrolau newydd. Mewn partneriaeth â’r BBC, trefnwyd “ Bardd y Mis “ ar gyfer darllediadau Radio Cymru a chyfrannwyd yn gyson at raglenni’n trafod barddoniaeth.
3
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
Adolygiad ariannol
Mae’r Gymdeithas wedi parhau i dderbyn grantiau oddi wrth Cyngor Llyfrau Cymru. Derbyniwyd cyfanswm o £83,040 (2021-22: £80,447). Mae canlyniadau’r elusen i’w gweld yn y Datganiad o Weithgareddau Ariannol. Cyfanswm incwm oedd £127,727 (2022 - £129,831) a chyfanswm gwariant oedd £130,778 (2022 - £138,315). Mae hyn yn gadael gwariant net o £3,051 wedi tynnu o gronfeydd yr elusen am y flwyddyn (2022 – gwariant net £8,484).
Polisi cronfeydd
Mae’n rhan o bolisi’r elusen i gadw cronfeydd anghyfyngedig sef y cronfeydd rhydd, ar lefel sy’n hafal i tua 3 mis o dreuliau anghyfyngedig. Mae hyn yn caniatáu cronfa ddigonol i dalu costau rheoli, gweinyddu a chynnal yr elusen. Bu i’r cronfeydd anghyfyngedig gael eu cynnal ar y lefel yma gydol y flwyddyn.
Polisi Buddsoddiad
Yr amcan buddsoddiad yw diogelu'r buddsoddiadau cyfredol yn erbyn chwyddiant ac i gael incwm rhesymol yn ôl. Mae’r Elusen yn defnyddio cyfrifon cadw yn y banc, er mwyn ennill ychydig log a chadw arian yr Elusen yn ddiogel.
Rheolaeth Risg
Mae’r Ymddiriedolwyr wedi gwneud arolwg risg ym meysydd strategaeth, busnes a gweithredol yr Elusen a gallant gadarnhau y byddai’r Elusen mewn sefyllfa i liniaru unrhyw risg ragweladwy.
Cynlluniau ar gyfer y dyfodol
Mae’r Gymdeithas yn parhau i weithio’n agos gyda Chyngor Llyfrau Cymru a bwriada’r elusen barhau i gyhoeddi llyfrau, cyhoeddi’r cylchgrawn, cynnal digwyddiadau hyrwyddol amrywiol (megis lansiadau, ymrysonau, cystadleuthau barddoniaeth a Gŵyl flynyddol).
Datganiad o gyfrifoldebau'r Ymddiriedolwyr
Mae'r Ymddiriedolwyr fel Pwyllgor Gwaith yn gyfrifol am baratoi Adroddiad yr Ymddiriedolwyr a'r datganiadau ariannol yn unol â chyfraith berthnasol a Safonau Cyfrifeg y DU (Arferion Cyfrifyddu a Dderbynnir yn Gyffredinol yn y Deyrnas Unedig).
4
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
Datganiad o gyfrifoldebau'r Ymddiriedolwyr (parhad)
Mae cyfraith sy’n berthnasol i elusennau yn gofyn bod yr Ymddiriedolwyr yn paratoi datganiadau ariannol ar gyfer pob blwyddyn ariannol sy'n rhoi safbwynt cywir a theg ar faterion yr elusen fel y mae pethau ac o'r ffynonellau sy'n dod i mewn a defnydd y ffynonellau, gan gynnwys incwm a gwariant y cwmni elusennol dros y cyfnod hwnnw. Fel rhan o waith paratoi'r datganiadau ariannol, bydd gofyn i'r Ymddiriedolwyr wneud y canlynol:
-
Dewis polisïau cyfrifyddu addas ac yna eu rhoi ar waith yn gyson
-
Dilyn dulliau ac egwyddorion Datganiad o Arferion Argymelledig yr Elusen
-
Beirniadu ac amcangyfrif yn rhesymol ac yn bwyllog
-
Paratoi'r datganiadau ariannol yn seiliedig ar fusnes sydd ar fynd oni bai ei bod yn anaddas cymryd y bydd y cwmni elusennol yn parhau mewn busnes
Mae'r Ymddiriedolwyr yn gyfrifol am gadw cofnodion ariannol digonol sy'n datgelu, gyda chywirdeb rhesymol ar unrhyw adeg, beth ydy sefyllfa ariannol yr elusen ac yn eu galluogi nhw i sicrhau fod y datganiadau ariannol yn cydymffurfio gyda Deddf Elusennau 2011, Rheoliadau Elusennau (Cyfrifon ac Adroddiadau) perthnasol, a chyfansoddiad yr elusen. Maen nhw hefyd yn gyfrifol am ddiogelu asedau'r elusen ac felly hefyd dros gymryd camau rhesymol er mwyn rhwystro a datgelu unrhyw dwyll neu anghysondeb arall.
Datganiad
Mae adroddiad yr Ymddiriedolwyr wedi ei gymeradwyo gan yr Ymddiriedolwyr.
Arwyddwyd Rhys Dafis
Rhys Dafis – Ysgrifennydd
Dyddiad 17 Tachwedd 2023
5
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
ADRODDIAD YR ARCHWILIWR ANNIBYNNOL I YMDDIRIEDOLWYR Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
Adroddaf i’r Ymddiriedolwyr ar fy archwiliad o gyfrifon Y Gymdeithas Gerdd Dafod (“yr Ymddiriedolaeth”) am y flwyddyn yn diweddu 31ain Mawrth 2023 fel ag y gwelir ar dudalennau 6 hyd 17.
Cyfrifoldebau a’r sail adrodd
Fel Ymddiriedolwyr elusen yr Ymddiriedolaeth rydych yn gyfrifol am baratoi’r cyfrifon yn unol â gofynion Deddf Elusennau 2011 (“y Ddeddf”).
Adroddaf mewn perthynas â'm harchwiliad o gyfrifon yr Ymddiriedolaeth a gwblhawyd o dan adran 145 o Ddeddf 2011 ac wrth ymgymryd â'm harchwiliad, dilynais yr holl Gyfarwyddiadau cymwys a roddwyd gan y Comisiwn Elusennau o dan adran 145(5)(b) o'r Ddeddf.
Datganiad yr archwiliwr annibynnol
Cwblheais fy archwiliad. Cadarnhaf nad yw unrhyw faterion perthnasol wedi dod i'm sylw mewn perthynas â'r archwiliad sy'n rhoi achos i mi gredu, mewn unrhyw agwedd berthnasol bod:
-
cofnodion cyfrifyddu heb eu cadw ar gyfer yr Ymddiriedolaeth fel sy’n ofynnol gan adran 130 o'r Ddeddf; neu
-
nid yw'r cyfrifon yn cyfateb â'r cofnodion hynny; neu
-
nid yw'r cyfrifon yn cydymffurfio â'r gofynion cymwys yngylch ffurf a chynnwys cyfrifon a amlinellir yn Rheoliadau Elusennau (Cyfrifon ac Adroddiadau) 2008 heblaw unrhyw ofyniad bod y cyfrifon yn rhoi darlun 'gwir a theg' nad yw'n fater i'w ystyried fel rhan o archwiliad annibynnol.
Nid oes unrhyw bryderon gennyf ac nid wyf wedi dod ar draws unrhyw faterion eraill mewn perthynas â'r archwiliad y dylid dwyn sylw atynt yn yr adroddiad hwn er mwyn sicrhau dealltwriaeth briodol o'r cyfrifon.
Llofnodwyd R A Roberts
R A Roberts BSc FCA
Hill & Roberts, Cyfrifwyr Siartredig, 1 Tan y Castell Rhuthun, Sir Ddinbych LL15 1DQ
Dyddiad 17 Tachwedd 2023
6
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
DATGANIAD O WEITHGAREDDAU ARIANNOL AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
| Nodyn Adnoddau a dderbyniwyd Rhoddion a chymynroddion 3 Gweithgareddau elusennol 4 Buddsoddiadau 5 Adnoddau a dreuliwyd Gweithgareddau elusennol 6 Cyfanswm gwariant Incwm/ (Gwariant) Net Symudiadau net rhwng cronfeydd Adnoddau a dderbyniwyd net Cyfanswm cronfeydd 1 Ebrill 2022 Cyfanswm cronfeydd 31 Mawrth 2023 |
2023 2023 2023 2022 Cronfa heb gyfyngiad Cronfa wedi ei gyfyngu Cyfanswm cronfeydd Cyfansw m cronfeyd d £ £ £ £ 97,784 - 97,784 105,327 29,819 - 29,819 24,492 124 - 124 12 |
|---|---|
| 127,727 - 127,727 129,831 |
|
| 130,778 - 130,778 138,315 |
|
| 130,778 - 130,778 138,315 |
|
| (3,051) - (3,051) (8,484) 75 (75) - - |
|
| (2,976) (75) (3,051) (8,484) |
|
| 67,673 13,923 81,596 90,080 |
|
| 64,697 13,848 78,545 81,596 |
7
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
MANTOLEN AR 31 MAWRTH 2023
| Nodyn ASEDAU PARHAOL Asedau cyffyrddadwy 16 ASEDAU CYFREDOL Stoc 17 Dyledwyr a Rhagdaliadau 18 Arian yn y banc CREDYDWYR Yn daladwy o fewn y flwyddyn 19 CRONFEYDD Heb eu cyfyngu 20 Wedi eu cyfyngu 20 |
2023 £ £ - 26,804 3,803 65,791 96,398 17,853 78,545 78,545 64,697 13,848 78,545 |
2023 £ £ - 26,804 3,803 65,791 96,398 17,853 78,545 78,545 64,697 13,848 78,545 |
2022 £ £ - 14,744 8,277 68,799 91,820 10,224 81,596 81,596 67,673 13,923 81,596 |
2022 £ £ - 14,744 8,277 68,799 91,820 10,224 81,596 81,596 67,673 13,923 81,596 |
|---|---|---|---|---|
| 96,398 | 91,820 | |||
| 17,853 | 10,224 | |||
| 78,545 | 81,596 | |||
| 64,697 13,848 |
67,673 13,923 |
|||
| 78,545 | 81,596 |
Wedi ei gymeradwyo gan yr ymddiriedolwyr ar 06 Medi 2023
Y Prifardd Aneirin Karadog (Cadeirydd)
Aneirin Karadog
8
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
NODIADAU AR Y CYFRIFON AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
1. GWYBODAETH GYFFREDINOL
Mae’r Gymdeithas Gerdd Dafod yn elusen gofrestredig wedi ei sefydlu o dan gyfansoddiad ysgrifenedig. Mae’r elusen wedi ei chofrestru yng Nghymru â chyfeiriad cofrestredig Cilgwyn, Llansannan, Dinbych, LL16 5HL.
2. POLISÏAU CYFRIFO
Y Sail Gyfrifyddol
Y mae datganiadau ariannol yr elusen wedi eu paratoi ar sail confensiwn cost hanesyddol ac yn unol ag FRS 102 “The Financial Reporting Standard applicable in the UK and the Republic of Ireland” y “Charities SORP (FRS 102)” a Deddf Elusennau 2011.
Mae’r datganiadau ariannol wedi’u paratoi yn unol â’r confensiwn costau hanesyddol, wedi ei ddiwygio ar gyfer ail brisio rhai asedau a dyledion ac eiddo buddsoddiad sydd wedi eu mesur yn ôl gwerth teg. Caiff y datganiad ariannol eu cyflwyno mewn punnoedd Prydeinig (£), arian gweithredu’r elusen a’i dalgrynnu at y bunt agosaf.
Busnes hyfyw
Nid oes unrhyw ansicrwydd ynglŷn â gallu’r elusen i barhau mewn busnes.
Asedau sefydlog cyffyrddadwy
Mae asedau sefydlog yn cael eu cofnodi yn wreiddiol yn ôl eu cost ac yna’n cael eu datgan yn ôl eu cost llai dibrisiant ac unrhyw golledion amhariad. Mae unrhyw asedau sefydlog sydd yn cael eu datgan ar ail brisiad yn cael eu cofnodi yn ôl eu gwerth teg ar ddyddiad yr ail brisiad, llai unrhyw ddibrisio a cholledion amhariad pellach. Bydd cynnydd yng ngwerth ased yn sgil ail brisio yn cael ei gydnabod gydag elw a cholledion cydnabyddedig eraill heblaw ei fod yn gwyrdroi unrhyw elw cydnabyddedig a wnaed mewn blynyddoedd cynt.
Dibrisiant
Mae’r dibrisiant ar yr asedau sefydlog cyffyrddadwy yn cael ei gyfrif fel bo cost yr asedau, llai eu gwerth gweddilliol, yn cael ei ddileu dros gyfnod bywyd economaidd arferol yr asedau. Y gyfradd a ddefnyddiwyd yw 25% ar ddull mantol yn gostwng.
Amhariad asedau sefydlog
Fe wneir adolygiad yn flynyddol os oes amhariad wedi digwydd i werth asedau sefydlog, ac os oes amhariad yn bodoli yna ail brisir yr ased yn unol â’r gwerth y gellir disgwyl amdano. Lle mae’r gwerth yn y llyfrau yn fwy na’r gwerth y gellir ei ddisgwyl, yna mae’r ased yn cael ei amharu.
Stoc
Y mae stoc wedi ei brisio ar yr isaf o gost a phris gwerthu, ar ôl cymryd i ystyriaeth oed a chyflwr y stoc. Y mae natur llyfrau’r Gymdeithas yn arbennig ac felly nid yw’r rhai sydd yn flwydd oed neu hyn yn cael eu prisio.
9
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
Cronfeydd anghyfyngedig
Cronfeydd heb eu cyfyngu yw rhoddion sy’n cael eu derbyn ac adnoddau eraill a dderbynnir, neu a grëir o dan nod yr elusennau, heb bwrpas penodedig ac maent ar gael fel Cronfeydd Cyffredinol.
Cronfeydd cyfyngedig
Mae’n rhaid i gronfeydd wedi eu cyfyngu cael eu defnyddio i bwrpas penodedig yn ôl dymuniad y rhoddwr. Mae gwariant sydd yn ateb y gofynion yma yn cael ei ddangos yn erbyn y gronfa.
Adnoddau a Dderbynnir
Mae’r holl adnoddau a dderbynnir ar gyfer cynhyrchu llyfrau a’r cylchgrawn yn cael eu dangos yn y datganiad o weithgareddau ariannol pan mae’r hawl cyfreithiol gan yr elusen i’r incwm a gellir adnabod y swm gyda sicrwydd rhesymol. Mae unrhyw grantiau cyfalaf yn cael eu hadnabod yn y flwyddyn y maent yn cael eu derbyn yn y datganiad o weithgareddau ariannol.
Grantiau
Mae grantiau a dderbynnir ar gyfer cynhyrchu llyfrau a’r cylchgrawn yn cael eu dangos yn y datganiad o weithgareddau ariannol yn y cyfnod y maent yn cael eu derbyn.
Adnoddau a dreuliwyd
Cyfrifir yr holl gostau ar raddfa croniad ac fe’u cyfrifir o dan benawdau sy’n cyfrannu’r holl gostau sy’n berthnasol i’r categori. Mae costau codi arian yn cynnwys treuliau ynglŷn â chwilio am gyfraniadau gwirfoddol yn unig, ac nid ydynt yn cynnwys costau gwybodaeth daenedig sy’n cefnogi’r gweithgareddau elusennol. Costau cynhaliaeth yw’r rhai hynny sy’n digwydd yn uniongyrchol i gadarnhau’r gwariant ar amcanion yr elusen. Costau gweinyddol yw’r rhai sydd ynglŷn â gweinyddiaeth yr elusen a’r angen i gydymffurfio ag anghenion cyfansoddiadol a statudol.
Treth
Ni wnaed darpariaeth treth gorfforaeth na threthiant a ohiriwyd gan fod yr elusen yn un gofrestredig ac felly yn cael eu heithrio ar ei weithgareddau elusennol.
Offerynnau ariannol
Mae ased ariannol neu rwymedigaeth ariannol yn cael ei gydnabod pan fod hawl gan yr elusen i ddarpariaethau cytundebol yr offeryn. Hawliwyd offerynnau ariannol sylfaenol am bris y trafodyn. Ond os yw’r trefniad yn drafodyn ariannu, rhaid cydnabod gwerth presennol taliadau dyfodol yr offeryn ariannol wedi disgowntio ar gyfradd y farchnad. Ar ddiwedd pob blwyddyn, cynhaliwyd adolygiad o amhariad yn yr asedau ariannol. Os oes tystiolaeth wrthrychol o amhariad, rhaid cydnabod y golled ar unwaith yn y cyfrif incwm a cholledion. Os oes gwrthdroad o amhariad, rhaid cydnabod y gwrthdroad yn y datganiad o weithgareddau ariannol ar unwaith. Ni cheir cynyddu gwerth yr ased ariannol i ffigwr fwy na’r ffigwr gwreiddiol cyn yr amhariad.
10
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
| 3. RHODDION A CHYMYNRODDION 2023 2023 Anghyfyngedig Cyfanswm £ £ Grantiau 83,040 83,040 Tanysgrifiadau 12,532 12,532 Rhoddion - - Lwfans Cyflogaeth 2,212 2,212 97,784 97,784 Cyngor Llyfrau Cymru Grant Cylchgrawn am y flwyddyn Grant Llyfrau am y flwyddyn Grant swydd am y flwyddyn Grant awduron am y flwyddyn Grantiau eraill am y flwyddyn Grant marchnata |
A CHYMYNRODDION 2023 2023 Anghyfyngedig Cyfanswm £ £ 83,040 83,040 12,532 12,532 - - 2,212 2,212 |
2022 Anghyfyngedig £ 80,447 21,541 - 3,339 |
2022 Cyfanswm £ 80,447 21,541 - 3,339 |
|---|---|---|---|
| 97,784 97,784 |
105,327 | 105,327 | |
| 2023 £ 20,000 27,000 15,180 18,840 - 2,020 83,040 |
2022 £ 20,000 27,000 15,180 14,853 1,300 2,114 |
||
| 80,447 |
| 4. INCWM GWEITHGAREDDAU |
ELUSENNOL | |||
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2023 | 2022 | 2022 | |
| Anghyfyngedig | Cyfanswm | Anghyfyngedig | Cyfanswm | |
| £ | £ | £ | £ | |
| Gwerthiant llyfrau a | ||||
| chylchgronau | 26,018 | 26,018 | 23,183 | 23,183 |
| Hysbysebu | 25 | 25 | 215 | 215 |
| Gŵyl Gerallt | 826 | 826 | 641 | 641 |
| Gwyl Canol Dre | 150 | 150 | - | - |
| Eisteddfod | 2,314 | 2,314 | - | - |
| Incwm arall | 486 | 486 | 453 | 453 |
| 29,819 | 29,819 | 24,492 | 24,492 | |
| 5. INCWM BUDDSODDIAD |
||||
| 2023 | 2023 | 2022 | 2022 | |
| Anghyfyngedig | Cyfanswm | Anghyfyngedig | Cyfanswm | |
| £ | £ | £ | £ | |
| Llog a dderbyniwyd | 106 | 106 | 5 | 5 |
| Gwobr teyrngarwch banc | 18 | 18 | 7 | 7 |
| 124 | 124 | 12 | 12 |
11
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
6. GWARIANT AR WEITHGAREDDAU ELUSENNOL
| 2023 Anghyfyngedig £ Cynhyrchu cylchgrawn 33,027 Cynhyrchu llyfrau 78,655 Gwariant elusennol eraill 6,991 Gweinyddiaeth a rheolaeth 12,030 130,703 2022 Anghyfyngedig £ Cynhyrchu cylchgrawn 30,101 Cynhyrchu llyfrau 92,801 Gwariant elusennol eraill 2,050 Gweinyddiaeth a rheolaeth 13,363 138,315 7. COSTAU CYNHYRCHU’R CYLCHGRAWN Golygyddion Llawrydd Cynhyrchu a dosbarthu Barddas Cyfranwyr Barddas Elfen o gyflog a phensiwn Gwobrau 8. COSTAU CYNHYRCHU LLYFRAU Stoc ar 1 Ebrill 2022 Cynhyrchu llyfrau yn y cyfnod Stoc ar 31 Mawrth 2023 Cyflog golygydd a chyfran o gyflogau gweinyddwr Golygydd Llawrydd Breindal i gyfranwyr ac awduron Awduron Cynllun A a B a cyfranwyr eraill Lansio Hysbysebu, cyhoeddusrwydd a gwobrau |
2023 Anghyfyngedig £ 33,027 78,655 6,991 12,030 |
2023 Cyfyngedig £ - - 75 - |
2023 Cyfanswm £ 33,027 78,655 7,066 12,030 130,778 2022 Cyfanswm £ 30,101 92,801 2,050 13,363 138,315 2022 £ 8,960 12,140 4,210 4,701 90 |
|---|---|---|---|
| 130,703 | 75 | ||
| 2022 Anghyfyngedig £ 30,101 92,801 2,050 13,363 |
2022 Cyfyngedig £ - - - - |
||
| 138,315 | - | ||
| 2023 £ 8,990 14,353 3,771 5,793 120 33,027 2023 £ 14,744 40,771 (26,804) 28,711 24,808 3,304 6,797 10,775 2,134 2,126 78,655 |
|||
| 30,101 | |||
| 2022 £ 11,765 43,305 (14,744) |
|||
| 40,326 37,267 500 5,627 7,130 946 1,005 |
|||
| 92,801 |
12
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
| 9. GWARIANT ELUSENNOL ARALL Eisteddfod Genedlaethol Nawdd Llenyddiaeth Cymru (Cronfa Gerallt) Gwyl Canol Dre Gŵyl Gerallt Cyhoeddi Podlediad Nwyddau – bagiau, mygiau Dylunio Tlws Pat Neill 10. GWEINYDDU A RHEOLAETH Elfen o gyflogau Cyfrifo Cadw Llyfrau Post a chostau swyddfa Teithio a chynhaliaeth Rhent a storio Yswiriant Dyledwyr drwg Costau banc Manion Aelodaeth Hysbysebu Costau Zoom a chyfrifiadur |
2023 £ 4,320 150 150 1,220 300 263 588 75 7,066 2023 £ 5,793 1,299 612 495 767 624 1,428 (1,450) 235 290 - 1,771 166 12,030 |
2022 £ - - 2,050 - - - |
|---|---|---|
| 2,050 | ||
| 2022 £ 4,701 1,133 - 897 465 624 - 4,375 126 240 10 300 492 |
||
| 13,363 |
11. GWARIANT ELUSENNOL YN ÔL GWEITHGAREDDAU
| Cynhyrchu llyfrau Cynhyrchu cylchgrawn Gwariant elusennol arall Llywodraethu |
Gweithgareddau Uniongyrchol Costau cefnogi Cyfanswm 2023 Cyfanswm 2022 £ £ £ £ 78,655 9,336 87,991 98,934 33,027 3,028 36,055 32,091 7,066 206 7,272 2,185 - (540) (540) 5,105 |
|---|---|
| 118,748 12,030 130,778 138,315 |
13
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
12. DADANSODDIAD O GOSTAU CEFNOGI
| Costau staff Costau swyddfa gyffredinol Costau llywodraethu |
Cynhyrchu llyfrau Cynhyrchu cylchgrawn Gwariant Elusennol Arall Cyfanswm 2023 Cyfanswm 2022 £ £ £ £ £ 5,028 2,123 413 7,564 5,001 3,328 1,405 273 5,006 3,257 605 (1,195) 50 (540) 5,105 |
|---|---|
| 8,961 2,333 736 12,030 13,363 |
13. ADNODDAU A DDERBYNIWYD / DREULIWYD NET
| Y mae wedi ei ddatgan ar ôl tynnu: - Dibrisiant 14. FFIOEDD YR ARCHWILIWR ANNIBYNNOL Adroddiad ar y cyfrifon Gwasanaethau cyflogau 15. CYFLOGAU Cyflogau Nawdd cymdeithasol Pensiwn Cyflogwr |
2023 £ - 2023 £ 910 389 |
2022 £ - 2022 £ 730 403 |
|---|---|---|
| 1,299 | 1,133 | |
| 2023 £ 32,446 2,350 1,598 36,394 |
2022 £ 41,335 3,339 1,995 |
|
| 46,669 |
Ni enillodd unrhyw weithiwr £60,000 neu fwy (2022 – dim). Cyfartaledd nifer y gweithwyr am y flwyddyn oedd 2 (2022 – 2).
Mae costau cyflog am y flwyddyn yn diweddu 31 Mawrth 2022 yn cynnwys ôl-daliad am addasiad gradd cyflog yn seiliedig ar y cyfnod 1 Ebrill 2018 hyd at 31 Mawrth 2021 o £3,777.
14
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
| 16. Asedau parhaol cyffyrddadwy Cost Ar y 1af o Ebrill 2022 a 31 o Fawrth 2023 Dibrisiant Ar y 1af o Ebrill 2022 Dibrisiant Ar y 31 o Fawrth 2023 Gwir werth llyfr ar y 31 o Fawrth 2023 Gwir werth llyfr ar y 31 o Fawrth 2022 17. STOC Llyfrau 18. DYLEDWYR Dyledwyr gweithredol Dyledwyr eraill Rhagdaliadau 19. CREDYDWYR Yn daladwy o fewn y flwyddyn Credydwyr gweithredol Credydwyr eraill a nawdd cymdeithasol Croniadau ac incwm gohiriedig |
2023 £ 26,804 2023 £ 1,895 - 1,908 3,803 2023 £ 16,614 638 601 17,853 |
Offer swyddfa £ 5,082 |
|---|---|---|
| 5,082 - |
||
| 5,082 | ||
| - | ||
| - | ||
| 2022 £ 14,744 |
||
| 2022 £ 8,139 138 - |
||
| 8,277 | ||
| 2022 £ 2,987 225 7,012 |
||
| 10,224 |
15
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
20. SYMUDIAD YN Y CRONFEYDD
| Cronfeydd wedi’u cyfyngu Ewyllys Pat Neil Cronfeydd heb eu cyfyngu Cronfa Gyffredinol |
1 Ebrill 2022 Adnoddau Mewn Adnoddau Allan Trosglwyddo 31 Mawrth 2023 £ £ £ £ £ 13,923 - (75) - 13,848 |
|---|---|
| 13,923 - (75) - 13,848 67,673 127,727 (130,703) - 64,697 |
|
| 67,673 127,727 (130,703) - 64,697 |
|
| 81,596 127,727 (130,778) - 78,545 |
21. Dadansoddiad o asedau net rhwng cronfeydd
| Cronfeydd heb eu cyfyngu Cronfeydd wedi’u cyfyngu Cyfanswm |
Asedau sefydlog cyffyrddadwy Asedau cyfredol net Cyfanswm £ £ £ - 64,697 64,697 - 13,848 13,848 |
|---|---|
| - 78,545 78,545 |
22. Trafodion gyda Ymddiriedolwyr neu bersonau cysylltiedig neu debyg
Mae’r Ymddiriedolwyr yn rhoi o’u hamser yn gwbl wirfoddol i gyfarfod, rheoli a chynnal gweithgaredd y Gymdeithas, heb unrhyw dâl neu gydnabyddiaeth yn uniongyrchol nag yn anuniongyrchol o gronfa’r elusen am wneud hynny.
Yr unig eithriad yw cydnabyddiaeth ar ffurf ffi yn ymwneud â gwaith llenyddol creadigol y Gymdeithas. Lle rhoir cydnabyddiaeth i Ymddiriedolwyr am hynny, mae’n bolisi datgan yr hyn â gânt yn agored, a cheir dadansoddiad isod, felly, o’r taliadau i Ymddiriedolwyr yn ystod y flwyddyn adrodd. Lle telir i Ymddiriedolwyr am waith creadigol, gwneir hynny ar yr un telerau yn union â chyfranwyr eraill nad ydynt yn Ymddiriedolwyr, yn ddieithriad.
- Talwyd yr Ymddiriedolwyr (neu bersonau cysylltiedig ag Ymddiriedolwyr) canlynol drwy gytundeb safonol y Gymdeithas ag awduron cyfrolau:
| Enw | Cyfrol | Disgrifiad | Swm |
|---|---|---|---|
| £ | |||
| Sgrifen Cyf | Cynghanedd i blant Addasu ar gyfer argraffiad | 500 | |
| (Cwmni personol Mererid | Hopwood) | newydd | |
| Elinor Wyn Reynolds |
Anwyddoldeb | Awdur | 750 |
16
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
- Talwyd yr Ymddiriedolwyr (neu bersonau cysylltiedig ag Ymddiriedolwyr) canlynol drwy gytundeb safonol y Gymdeithas â chomisiynwyr a golygyddion cyfrolau:
| Enw | Cyfrol | Disgrifiad | Swm |
|---|---|---|---|
| £ | |||
| Laura Wyn Karadog | Gwyl Canol Dre | Trafodaeth Rhuddin | 75 |
| (cysylltiedig gydag Aneurin Karadog) | |||
| Elinor Wyn Reynolds | Amrywiol | Ffi golygydd | 2,000 |
-
Yn achos 1 a 2 uchod, yn unol â’r arfer cytundebol, derbyniodd yr awduron / comisiynwyr / golygyddion 12 o argraffiad cyntaf eu cyfrol am ddim.
-
Yn unol â’r arfer ers sefydlu’r Gymdeithas, derbyniodd aelodau’r Pwyllgor Gwaith yn ystod y flwyddyn adrodd gopi am ddim o bob cyfrol a gyhoeddwyd tra oeddent yn aelod o’r Pwyllgor hwnnw.
-
Talwyd yr Ymddiriedolwyr (neu bersonau cysylltiedig ag Ymddiriedolwyr) canlynol drwy drefniant golygyddol am eu cyfraniadau creadigol i’r cylchgrawn Barddas neu i gyfrolau (yn cynnwys breindal):
| Enw | Cyfrol | Disgrifiad | Swm |
|---|---|---|---|
| £ | |||
| Rhys Dafis | Barddas | Cyfrannu cerdd | 40 |
| Rhys Dafis | Amrywiol | Breindal | 320 |
| Mari George | Barddas | Englyn | 40 |
| Mari George | Gerddi am Gariad | Cyfrannu cerdd | 90 |
| Mari George | Amrywiol | Breindal | 101 |
| Sgrifen Cyf | Barddas | Englyn | 70 |
| Mererid Hopwood | Amrywiol | Breindal | 322 |
| Gruffudd Antur | Barddas | Englyn | 50 |
| Tudur Dylan Jones | Amrywiol | Breindal | 337 |
| Laura Wyn Karadog | Amrywiol | Breindal | 583 |
| Elinor Wyn Reynolds | Barddas | Cyfrannu cerdd | 70 |
| Jo Heyde | Barddas | Cyfrannu cerdd | 20 |
17
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
- Talwyd yr Ymddiriedolwyr (neu bersonau cysylltiedig ag Ymddiriedolwyr) canlynol am waith arbenigol yn trefnu digwyddiadau hyrwyddol:
| Enw | Cyfrol | Disgrifiad | Swm |
|---|---|---|---|
| £ | |||
| Mererid Hopwood | Gwyl Canol Dre | Cynnal sesiwn | 75 |
| Hanna Hopwood | Amrywiol | Creu fideo x 3 | 480 |
| (cysylltiedig gyda Mererid Hopwood) | |||
| Hanna Hopwood | Amrywiol | Creu fideo x 3 | 480 |
| Hanna Hopwood | Amrywiol | Creu fideo x 3 | 480 |
| Tudur Dylan Jones | Gwyl Gerallt | Meuryn Ymryson | 100 |
| Gruffudd Antur | Gwyl Gerallt | Ymryson | 40 |
| Gruffudd Antur | Llyfr bach y Ty Bach | Llywyddu lansiad | 100 |
| Elinor Wyn Reynolds | Tosturi | Lansio | 200 |
| Elinor Wyn Reynolds | Anwyddoldeb | Gwyl Gerallt | 90 |
18
Rhif yr elusen: 511899
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
DATGANIADAU ARIANNOL AM Y FLWYDDYN
YN Y DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
CYNNWYS
| Disgrifiad | Tudalen |
|---|---|
| Manylion yr ymddiriedolwyr a’r pwyllgor gwaith | 2 |
| Adroddiad yr ymddiriedolwyr | 3 |
| Adroddiad yr archwiliwr annibynnol | 6 |
| Datganiad o weithgaredd ariannol | 7 |
| Mantolen | 8 |
| Nodiadau | 9 |
1
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
Mae’r Ymddiriedolwyr yn cyflwyno’u hadroddiad ynghyd â datganiadau ariannol yr elusen ar gyfer y flwyddyn yn diweddu 31 Mawrth 2023.
Gwybodaeth gyffredinol a manylion gweinyddiaeth yr elusen, yr Ymddiriedolwyr oedd yn gweithredu rhwng 1 Ebrill 2022 a 31 Mawrth 2023 a’i ymgynghorwyr: -
| Enw Cofrestredig yr Elusen | Y Gymdeithas Gerdd Dafod |
|---|---|
| Rhif Cofrestru’r Elusen | 511899 |
| Cyfeiriad Cofrestredig | Cilgwyn, Llansannan, Dinbych, LL16 5HL |
| Llywydd Anrhydeddus | Dafydd Islwyn |
| Ymddiriedolwyr (Y Pwyllgor Gwaith) | |
| Cadeirydd | Y Prifardd Aneirin Karadog |
| Is-gadeirydd | Y Prifardd Llion Elis Jones |
| Trysorydd | Llŷr James |
| Ysgrifennydd | Rhys Dafis |
| Gruffudd Antur | |
| Mari George | |
| Y Prifardd Mererid Hopwood | |
| Y Prifardd Tudur Dylan Jones | |
| Rhian Jones (ymddiswyddodd 28 Medi 2022) | |
| Y Prifardd Osian Rhys Jones | |
| Y Prifardd Dafydd J Pritchard | |
| Jo Heyde (cyfetholwyd 28 Medi 2022) | |
| Elinor Wyn Reyonlds (cyfetholwyd 28 Medi 2022) | |
| Golygydd Llawrydd | Y Prifardd Twm Morys |
| Staff | Alaw Mai Edwards (gadael Medi 2022) |
| Alaw Griffiths | |
| Bethany Celyn Juckes-Hughes (ymuno Ionawr 2023) | |
| Archwiliwr Annibynnol | R A Roberts BSc, FCA |
| Hill & Roberts | |
| Cyfrifwyr Siartredig | |
| 1 Tan y Castell | |
| Rhuthun | |
| Sir Ddinbych | |
| LL15 1DQ |
2
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
Strwythur a rheolaeth y cronfeydd elusennol
Mae Y Gymdeithas Gerdd Dafod (y “Gymdeithas”) yn fenter wedi ei sefydlu o dan gyfansoddiad ysgrifenedig ac yn cael ei gweinyddu gan Bwyllgor Gwaith. Mae pob aelod o’r Pwyllgor Gwaith yn Ymddiriedolwr/wraig yn yr elusen. Mae’r Gymdeithas elusennol wedi ei chofrestru gyda’r Comisiwn Elusennau (rhif 511899).
Mae’r Pwyllgor Gwaith wedi ei ethol o blith aelodau’r Gymdeithas. Y Pwyllgor Gwaith sy’n gyfrifol am reoli gwaith y Gymdeithas ar ran yr aelodau. Mae’r Pwyllgor Gwaith yn ethol swyddogion o’u plith.
Nodau ac amcanion
Nod y Gymdeithas yw addysgu’r cyhoedd i werthfawrogi a deall barddoniaeth Gymraeg, yn enwedig y gelf o gynganeddu a hybu’r rhai sydd am farddoni.
Darparu budd i’r cyhoedd
Wrth gynllunio ein gwaith am y flwyddyn, mae’r Ymddiriedolwyr wedi ystyried canllawiau’r Comisiwn Elusennau ar fudd y cyhoedd. Mae’r Gymdeithas yn gweithio i gyflawni ei hamcanion drwy gyhoeddi o leiaf pedwar rhifyn o’r cylchgrawn Barddas yn flynyddol, cyhoeddi llyfrau, a chynnal cyfarfodydd a digwyddiadau hyrwyddol amrywiol ledled Cymru ac ar y cyfryngau.
Trefniant a Gweithgareddau
Yn ystod y flwyddyn, cyhoeddwyd y llyfrau canlynol gyda chymorth y Cyngor Llyfrau: -
Tonfedd Heddiw: Y Lôn Hir Iawn; Seiri’r Canrifoedd: Cerddi T. Gwynn Jones; Anwyddoldeb; Llyfr Bach y Ty Bach; Cynghanedd i Blant; Nadolig; Cariad; Cyfnos; Y Traeth o dan y Stryd;
Cyhoeddwyd 5 rhifyn o Barddas a chynhaliwyd cystadlaethau Tlysau Barddas yn Eisteddfod Genedlaethol Ceredigion a Gwyl Gerallt yng Nghanolfan y Celfyddydau , Aberystwyth yn ogystal a nifer o lansiadau cyfrolau newydd. Mewn partneriaeth â’r BBC, trefnwyd “ Bardd y Mis “ ar gyfer darllediadau Radio Cymru a chyfrannwyd yn gyson at raglenni’n trafod barddoniaeth.
3
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
Adolygiad ariannol
Mae’r Gymdeithas wedi parhau i dderbyn grantiau oddi wrth Cyngor Llyfrau Cymru. Derbyniwyd cyfanswm o £83,040 (2021-22: £80,447). Mae canlyniadau’r elusen i’w gweld yn y Datganiad o Weithgareddau Ariannol. Cyfanswm incwm oedd £127,727 (2022 - £129,831) a chyfanswm gwariant oedd £130,778 (2022 - £138,315). Mae hyn yn gadael gwariant net o £3,051 wedi tynnu o gronfeydd yr elusen am y flwyddyn (2022 – gwariant net £8,484).
Polisi cronfeydd
Mae’n rhan o bolisi’r elusen i gadw cronfeydd anghyfyngedig sef y cronfeydd rhydd, ar lefel sy’n hafal i tua 3 mis o dreuliau anghyfyngedig. Mae hyn yn caniatáu cronfa ddigonol i dalu costau rheoli, gweinyddu a chynnal yr elusen. Bu i’r cronfeydd anghyfyngedig gael eu cynnal ar y lefel yma gydol y flwyddyn.
Polisi Buddsoddiad
Yr amcan buddsoddiad yw diogelu'r buddsoddiadau cyfredol yn erbyn chwyddiant ac i gael incwm rhesymol yn ôl. Mae’r Elusen yn defnyddio cyfrifon cadw yn y banc, er mwyn ennill ychydig log a chadw arian yr Elusen yn ddiogel.
Rheolaeth Risg
Mae’r Ymddiriedolwyr wedi gwneud arolwg risg ym meysydd strategaeth, busnes a gweithredol yr Elusen a gallant gadarnhau y byddai’r Elusen mewn sefyllfa i liniaru unrhyw risg ragweladwy.
Cynlluniau ar gyfer y dyfodol
Mae’r Gymdeithas yn parhau i weithio’n agos gyda Chyngor Llyfrau Cymru a bwriada’r elusen barhau i gyhoeddi llyfrau, cyhoeddi’r cylchgrawn, cynnal digwyddiadau hyrwyddol amrywiol (megis lansiadau, ymrysonau, cystadleuthau barddoniaeth a Gŵyl flynyddol).
Datganiad o gyfrifoldebau'r Ymddiriedolwyr
Mae'r Ymddiriedolwyr fel Pwyllgor Gwaith yn gyfrifol am baratoi Adroddiad yr Ymddiriedolwyr a'r datganiadau ariannol yn unol â chyfraith berthnasol a Safonau Cyfrifeg y DU (Arferion Cyfrifyddu a Dderbynnir yn Gyffredinol yn y Deyrnas Unedig).
4
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
Datganiad o gyfrifoldebau'r Ymddiriedolwyr (parhad)
Mae cyfraith sy’n berthnasol i elusennau yn gofyn bod yr Ymddiriedolwyr yn paratoi datganiadau ariannol ar gyfer pob blwyddyn ariannol sy'n rhoi safbwynt cywir a theg ar faterion yr elusen fel y mae pethau ac o'r ffynonellau sy'n dod i mewn a defnydd y ffynonellau, gan gynnwys incwm a gwariant y cwmni elusennol dros y cyfnod hwnnw. Fel rhan o waith paratoi'r datganiadau ariannol, bydd gofyn i'r Ymddiriedolwyr wneud y canlynol:
-
Dewis polisïau cyfrifyddu addas ac yna eu rhoi ar waith yn gyson
-
Dilyn dulliau ac egwyddorion Datganiad o Arferion Argymelledig yr Elusen
-
Beirniadu ac amcangyfrif yn rhesymol ac yn bwyllog
-
Paratoi'r datganiadau ariannol yn seiliedig ar fusnes sydd ar fynd oni bai ei bod yn anaddas cymryd y bydd y cwmni elusennol yn parhau mewn busnes
Mae'r Ymddiriedolwyr yn gyfrifol am gadw cofnodion ariannol digonol sy'n datgelu, gyda chywirdeb rhesymol ar unrhyw adeg, beth ydy sefyllfa ariannol yr elusen ac yn eu galluogi nhw i sicrhau fod y datganiadau ariannol yn cydymffurfio gyda Deddf Elusennau 2011, Rheoliadau Elusennau (Cyfrifon ac Adroddiadau) perthnasol, a chyfansoddiad yr elusen. Maen nhw hefyd yn gyfrifol am ddiogelu asedau'r elusen ac felly hefyd dros gymryd camau rhesymol er mwyn rhwystro a datgelu unrhyw dwyll neu anghysondeb arall.
Datganiad
Mae adroddiad yr Ymddiriedolwyr wedi ei gymeradwyo gan yr Ymddiriedolwyr.
Arwyddwyd Rhys Dafis
Rhys Dafis – Ysgrifennydd
Dyddiad 17 Tachwedd 2023
5
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
ADRODDIAD YR ARCHWILIWR ANNIBYNNOL I YMDDIRIEDOLWYR Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
Adroddaf i’r Ymddiriedolwyr ar fy archwiliad o gyfrifon Y Gymdeithas Gerdd Dafod (“yr Ymddiriedolaeth”) am y flwyddyn yn diweddu 31ain Mawrth 2023 fel ag y gwelir ar dudalennau 6 hyd 17.
Cyfrifoldebau a’r sail adrodd
Fel Ymddiriedolwyr elusen yr Ymddiriedolaeth rydych yn gyfrifol am baratoi’r cyfrifon yn unol â gofynion Deddf Elusennau 2011 (“y Ddeddf”).
Adroddaf mewn perthynas â'm harchwiliad o gyfrifon yr Ymddiriedolaeth a gwblhawyd o dan adran 145 o Ddeddf 2011 ac wrth ymgymryd â'm harchwiliad, dilynais yr holl Gyfarwyddiadau cymwys a roddwyd gan y Comisiwn Elusennau o dan adran 145(5)(b) o'r Ddeddf.
Datganiad yr archwiliwr annibynnol
Cwblheais fy archwiliad. Cadarnhaf nad yw unrhyw faterion perthnasol wedi dod i'm sylw mewn perthynas â'r archwiliad sy'n rhoi achos i mi gredu, mewn unrhyw agwedd berthnasol bod:
-
cofnodion cyfrifyddu heb eu cadw ar gyfer yr Ymddiriedolaeth fel sy’n ofynnol gan adran 130 o'r Ddeddf; neu
-
nid yw'r cyfrifon yn cyfateb â'r cofnodion hynny; neu
-
nid yw'r cyfrifon yn cydymffurfio â'r gofynion cymwys yngylch ffurf a chynnwys cyfrifon a amlinellir yn Rheoliadau Elusennau (Cyfrifon ac Adroddiadau) 2008 heblaw unrhyw ofyniad bod y cyfrifon yn rhoi darlun 'gwir a theg' nad yw'n fater i'w ystyried fel rhan o archwiliad annibynnol.
Nid oes unrhyw bryderon gennyf ac nid wyf wedi dod ar draws unrhyw faterion eraill mewn perthynas â'r archwiliad y dylid dwyn sylw atynt yn yr adroddiad hwn er mwyn sicrhau dealltwriaeth briodol o'r cyfrifon.
Llofnodwyd R A Roberts
R A Roberts BSc FCA
Hill & Roberts, Cyfrifwyr Siartredig, 1 Tan y Castell Rhuthun, Sir Ddinbych LL15 1DQ
Dyddiad 17 Tachwedd 2023
6
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
DATGANIAD O WEITHGAREDDAU ARIANNOL AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
| Nodyn Adnoddau a dderbyniwyd Rhoddion a chymynroddion 3 Gweithgareddau elusennol 4 Buddsoddiadau 5 Adnoddau a dreuliwyd Gweithgareddau elusennol 6 Cyfanswm gwariant Incwm/ (Gwariant) Net Symudiadau net rhwng cronfeydd Adnoddau a dderbyniwyd net Cyfanswm cronfeydd 1 Ebrill 2022 Cyfanswm cronfeydd 31 Mawrth 2023 |
2023 2023 2023 2022 Cronfa heb gyfyngiad Cronfa wedi ei gyfyngu Cyfanswm cronfeydd Cyfansw m cronfeyd d £ £ £ £ 97,784 - 97,784 105,327 29,819 - 29,819 24,492 124 - 124 12 |
|---|---|
| 127,727 - 127,727 129,831 |
|
| 130,778 - 130,778 138,315 |
|
| 130,778 - 130,778 138,315 |
|
| (3,051) - (3,051) (8,484) 75 (75) - - |
|
| (2,976) (75) (3,051) (8,484) |
|
| 67,673 13,923 81,596 90,080 |
|
| 64,697 13,848 78,545 81,596 |
7
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
MANTOLEN AR 31 MAWRTH 2023
| Nodyn ASEDAU PARHAOL Asedau cyffyrddadwy 16 ASEDAU CYFREDOL Stoc 17 Dyledwyr a Rhagdaliadau 18 Arian yn y banc CREDYDWYR Yn daladwy o fewn y flwyddyn 19 CRONFEYDD Heb eu cyfyngu 20 Wedi eu cyfyngu 20 |
2023 £ £ - 26,804 3,803 65,791 96,398 17,853 78,545 78,545 64,697 13,848 78,545 |
2023 £ £ - 26,804 3,803 65,791 96,398 17,853 78,545 78,545 64,697 13,848 78,545 |
2022 £ £ - 14,744 8,277 68,799 91,820 10,224 81,596 81,596 67,673 13,923 81,596 |
2022 £ £ - 14,744 8,277 68,799 91,820 10,224 81,596 81,596 67,673 13,923 81,596 |
|---|---|---|---|---|
| 96,398 | 91,820 | |||
| 17,853 | 10,224 | |||
| 78,545 | 81,596 | |||
| 64,697 13,848 |
67,673 13,923 |
|||
| 78,545 | 81,596 |
Wedi ei gymeradwyo gan yr ymddiriedolwyr ar 06 Medi 2023
Y Prifardd Aneirin Karadog (Cadeirydd)
Aneirin Karadog
8
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
NODIADAU AR Y CYFRIFON AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 MAWRTH 2023
1. GWYBODAETH GYFFREDINOL
Mae’r Gymdeithas Gerdd Dafod yn elusen gofrestredig wedi ei sefydlu o dan gyfansoddiad ysgrifenedig. Mae’r elusen wedi ei chofrestru yng Nghymru â chyfeiriad cofrestredig Cilgwyn, Llansannan, Dinbych, LL16 5HL.
2. POLISÏAU CYFRIFO
Y Sail Gyfrifyddol
Y mae datganiadau ariannol yr elusen wedi eu paratoi ar sail confensiwn cost hanesyddol ac yn unol ag FRS 102 “The Financial Reporting Standard applicable in the UK and the Republic of Ireland” y “Charities SORP (FRS 102)” a Deddf Elusennau 2011.
Mae’r datganiadau ariannol wedi’u paratoi yn unol â’r confensiwn costau hanesyddol, wedi ei ddiwygio ar gyfer ail brisio rhai asedau a dyledion ac eiddo buddsoddiad sydd wedi eu mesur yn ôl gwerth teg. Caiff y datganiad ariannol eu cyflwyno mewn punnoedd Prydeinig (£), arian gweithredu’r elusen a’i dalgrynnu at y bunt agosaf.
Busnes hyfyw
Nid oes unrhyw ansicrwydd ynglŷn â gallu’r elusen i barhau mewn busnes.
Asedau sefydlog cyffyrddadwy
Mae asedau sefydlog yn cael eu cofnodi yn wreiddiol yn ôl eu cost ac yna’n cael eu datgan yn ôl eu cost llai dibrisiant ac unrhyw golledion amhariad. Mae unrhyw asedau sefydlog sydd yn cael eu datgan ar ail brisiad yn cael eu cofnodi yn ôl eu gwerth teg ar ddyddiad yr ail brisiad, llai unrhyw ddibrisio a cholledion amhariad pellach. Bydd cynnydd yng ngwerth ased yn sgil ail brisio yn cael ei gydnabod gydag elw a cholledion cydnabyddedig eraill heblaw ei fod yn gwyrdroi unrhyw elw cydnabyddedig a wnaed mewn blynyddoedd cynt.
Dibrisiant
Mae’r dibrisiant ar yr asedau sefydlog cyffyrddadwy yn cael ei gyfrif fel bo cost yr asedau, llai eu gwerth gweddilliol, yn cael ei ddileu dros gyfnod bywyd economaidd arferol yr asedau. Y gyfradd a ddefnyddiwyd yw 25% ar ddull mantol yn gostwng.
Amhariad asedau sefydlog
Fe wneir adolygiad yn flynyddol os oes amhariad wedi digwydd i werth asedau sefydlog, ac os oes amhariad yn bodoli yna ail brisir yr ased yn unol â’r gwerth y gellir disgwyl amdano. Lle mae’r gwerth yn y llyfrau yn fwy na’r gwerth y gellir ei ddisgwyl, yna mae’r ased yn cael ei amharu.
Stoc
Y mae stoc wedi ei brisio ar yr isaf o gost a phris gwerthu, ar ôl cymryd i ystyriaeth oed a chyflwr y stoc. Y mae natur llyfrau’r Gymdeithas yn arbennig ac felly nid yw’r rhai sydd yn flwydd oed neu hyn yn cael eu prisio.
9
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
Cronfeydd anghyfyngedig
Cronfeydd heb eu cyfyngu yw rhoddion sy’n cael eu derbyn ac adnoddau eraill a dderbynnir, neu a grëir o dan nod yr elusennau, heb bwrpas penodedig ac maent ar gael fel Cronfeydd Cyffredinol.
Cronfeydd cyfyngedig
Mae’n rhaid i gronfeydd wedi eu cyfyngu cael eu defnyddio i bwrpas penodedig yn ôl dymuniad y rhoddwr. Mae gwariant sydd yn ateb y gofynion yma yn cael ei ddangos yn erbyn y gronfa.
Adnoddau a Dderbynnir
Mae’r holl adnoddau a dderbynnir ar gyfer cynhyrchu llyfrau a’r cylchgrawn yn cael eu dangos yn y datganiad o weithgareddau ariannol pan mae’r hawl cyfreithiol gan yr elusen i’r incwm a gellir adnabod y swm gyda sicrwydd rhesymol. Mae unrhyw grantiau cyfalaf yn cael eu hadnabod yn y flwyddyn y maent yn cael eu derbyn yn y datganiad o weithgareddau ariannol.
Grantiau
Mae grantiau a dderbynnir ar gyfer cynhyrchu llyfrau a’r cylchgrawn yn cael eu dangos yn y datganiad o weithgareddau ariannol yn y cyfnod y maent yn cael eu derbyn.
Adnoddau a dreuliwyd
Cyfrifir yr holl gostau ar raddfa croniad ac fe’u cyfrifir o dan benawdau sy’n cyfrannu’r holl gostau sy’n berthnasol i’r categori. Mae costau codi arian yn cynnwys treuliau ynglŷn â chwilio am gyfraniadau gwirfoddol yn unig, ac nid ydynt yn cynnwys costau gwybodaeth daenedig sy’n cefnogi’r gweithgareddau elusennol. Costau cynhaliaeth yw’r rhai hynny sy’n digwydd yn uniongyrchol i gadarnhau’r gwariant ar amcanion yr elusen. Costau gweinyddol yw’r rhai sydd ynglŷn â gweinyddiaeth yr elusen a’r angen i gydymffurfio ag anghenion cyfansoddiadol a statudol.
Treth
Ni wnaed darpariaeth treth gorfforaeth na threthiant a ohiriwyd gan fod yr elusen yn un gofrestredig ac felly yn cael eu heithrio ar ei weithgareddau elusennol.
Offerynnau ariannol
Mae ased ariannol neu rwymedigaeth ariannol yn cael ei gydnabod pan fod hawl gan yr elusen i ddarpariaethau cytundebol yr offeryn. Hawliwyd offerynnau ariannol sylfaenol am bris y trafodyn. Ond os yw’r trefniad yn drafodyn ariannu, rhaid cydnabod gwerth presennol taliadau dyfodol yr offeryn ariannol wedi disgowntio ar gyfradd y farchnad. Ar ddiwedd pob blwyddyn, cynhaliwyd adolygiad o amhariad yn yr asedau ariannol. Os oes tystiolaeth wrthrychol o amhariad, rhaid cydnabod y golled ar unwaith yn y cyfrif incwm a cholledion. Os oes gwrthdroad o amhariad, rhaid cydnabod y gwrthdroad yn y datganiad o weithgareddau ariannol ar unwaith. Ni cheir cynyddu gwerth yr ased ariannol i ffigwr fwy na’r ffigwr gwreiddiol cyn yr amhariad.
10
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
| 3. RHODDION A CHYMYNRODDION 2023 2023 Anghyfyngedig Cyfanswm £ £ Grantiau 83,040 83,040 Tanysgrifiadau 12,532 12,532 Rhoddion - - Lwfans Cyflogaeth 2,212 2,212 97,784 97,784 Cyngor Llyfrau Cymru Grant Cylchgrawn am y flwyddyn Grant Llyfrau am y flwyddyn Grant swydd am y flwyddyn Grant awduron am y flwyddyn Grantiau eraill am y flwyddyn Grant marchnata |
A CHYMYNRODDION 2023 2023 Anghyfyngedig Cyfanswm £ £ 83,040 83,040 12,532 12,532 - - 2,212 2,212 |
2022 Anghyfyngedig £ 80,447 21,541 - 3,339 |
2022 Cyfanswm £ 80,447 21,541 - 3,339 |
|---|---|---|---|
| 97,784 97,784 |
105,327 | 105,327 | |
| 2023 £ 20,000 27,000 15,180 18,840 - 2,020 83,040 |
2022 £ 20,000 27,000 15,180 14,853 1,300 2,114 |
||
| 80,447 |
| 4. INCWM GWEITHGAREDDAU |
ELUSENNOL | |||
|---|---|---|---|---|
| 2023 | 2023 | 2022 | 2022 | |
| Anghyfyngedig | Cyfanswm | Anghyfyngedig | Cyfanswm | |
| £ | £ | £ | £ | |
| Gwerthiant llyfrau a | ||||
| chylchgronau | 26,018 | 26,018 | 23,183 | 23,183 |
| Hysbysebu | 25 | 25 | 215 | 215 |
| Gŵyl Gerallt | 826 | 826 | 641 | 641 |
| Gwyl Canol Dre | 150 | 150 | - | - |
| Eisteddfod | 2,314 | 2,314 | - | - |
| Incwm arall | 486 | 486 | 453 | 453 |
| 29,819 | 29,819 | 24,492 | 24,492 | |
| 5. INCWM BUDDSODDIAD |
||||
| 2023 | 2023 | 2022 | 2022 | |
| Anghyfyngedig | Cyfanswm | Anghyfyngedig | Cyfanswm | |
| £ | £ | £ | £ | |
| Llog a dderbyniwyd | 106 | 106 | 5 | 5 |
| Gwobr teyrngarwch banc | 18 | 18 | 7 | 7 |
| 124 | 124 | 12 | 12 |
11
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
6. GWARIANT AR WEITHGAREDDAU ELUSENNOL
| 2023 Anghyfyngedig £ Cynhyrchu cylchgrawn 33,027 Cynhyrchu llyfrau 78,655 Gwariant elusennol eraill 6,991 Gweinyddiaeth a rheolaeth 12,030 130,703 2022 Anghyfyngedig £ Cynhyrchu cylchgrawn 30,101 Cynhyrchu llyfrau 92,801 Gwariant elusennol eraill 2,050 Gweinyddiaeth a rheolaeth 13,363 138,315 7. COSTAU CYNHYRCHU’R CYLCHGRAWN Golygyddion Llawrydd Cynhyrchu a dosbarthu Barddas Cyfranwyr Barddas Elfen o gyflog a phensiwn Gwobrau 8. COSTAU CYNHYRCHU LLYFRAU Stoc ar 1 Ebrill 2022 Cynhyrchu llyfrau yn y cyfnod Stoc ar 31 Mawrth 2023 Cyflog golygydd a chyfran o gyflogau gweinyddwr Golygydd Llawrydd Breindal i gyfranwyr ac awduron Awduron Cynllun A a B a cyfranwyr eraill Lansio Hysbysebu, cyhoeddusrwydd a gwobrau |
2023 Anghyfyngedig £ 33,027 78,655 6,991 12,030 |
2023 Cyfyngedig £ - - 75 - |
2023 Cyfanswm £ 33,027 78,655 7,066 12,030 130,778 2022 Cyfanswm £ 30,101 92,801 2,050 13,363 138,315 2022 £ 8,960 12,140 4,210 4,701 90 |
|---|---|---|---|
| 130,703 | 75 | ||
| 2022 Anghyfyngedig £ 30,101 92,801 2,050 13,363 |
2022 Cyfyngedig £ - - - - |
||
| 138,315 | - | ||
| 2023 £ 8,990 14,353 3,771 5,793 120 33,027 2023 £ 14,744 40,771 (26,804) 28,711 24,808 3,304 6,797 10,775 2,134 2,126 78,655 |
|||
| 30,101 | |||
| 2022 £ 11,765 43,305 (14,744) |
|||
| 40,326 37,267 500 5,627 7,130 946 1,005 |
|||
| 92,801 |
12
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
| 9. GWARIANT ELUSENNOL ARALL Eisteddfod Genedlaethol Nawdd Llenyddiaeth Cymru (Cronfa Gerallt) Gwyl Canol Dre Gŵyl Gerallt Cyhoeddi Podlediad Nwyddau – bagiau, mygiau Dylunio Tlws Pat Neill 10. GWEINYDDU A RHEOLAETH Elfen o gyflogau Cyfrifo Cadw Llyfrau Post a chostau swyddfa Teithio a chynhaliaeth Rhent a storio Yswiriant Dyledwyr drwg Costau banc Manion Aelodaeth Hysbysebu Costau Zoom a chyfrifiadur |
2023 £ 4,320 150 150 1,220 300 263 588 75 7,066 2023 £ 5,793 1,299 612 495 767 624 1,428 (1,450) 235 290 - 1,771 166 12,030 |
2022 £ - - 2,050 - - - |
|---|---|---|
| 2,050 | ||
| 2022 £ 4,701 1,133 - 897 465 624 - 4,375 126 240 10 300 492 |
||
| 13,363 |
11. GWARIANT ELUSENNOL YN ÔL GWEITHGAREDDAU
| Cynhyrchu llyfrau Cynhyrchu cylchgrawn Gwariant elusennol arall Llywodraethu |
Gweithgareddau Uniongyrchol Costau cefnogi Cyfanswm 2023 Cyfanswm 2022 £ £ £ £ 78,655 9,336 87,991 98,934 33,027 3,028 36,055 32,091 7,066 206 7,272 2,185 - (540) (540) 5,105 |
|---|---|
| 118,748 12,030 130,778 138,315 |
13
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
12. DADANSODDIAD O GOSTAU CEFNOGI
| Costau staff Costau swyddfa gyffredinol Costau llywodraethu |
Cynhyrchu llyfrau Cynhyrchu cylchgrawn Gwariant Elusennol Arall Cyfanswm 2023 Cyfanswm 2022 £ £ £ £ £ 5,028 2,123 413 7,564 5,001 3,328 1,405 273 5,006 3,257 605 (1,195) 50 (540) 5,105 |
|---|---|
| 8,961 2,333 736 12,030 13,363 |
13. ADNODDAU A DDERBYNIWYD / DREULIWYD NET
| Y mae wedi ei ddatgan ar ôl tynnu: - Dibrisiant 14. FFIOEDD YR ARCHWILIWR ANNIBYNNOL Adroddiad ar y cyfrifon Gwasanaethau cyflogau 15. CYFLOGAU Cyflogau Nawdd cymdeithasol Pensiwn Cyflogwr |
2023 £ - 2023 £ 910 389 |
2022 £ - 2022 £ 730 403 |
|---|---|---|
| 1,299 | 1,133 | |
| 2023 £ 32,446 2,350 1,598 36,394 |
2022 £ 41,335 3,339 1,995 |
|
| 46,669 |
Ni enillodd unrhyw weithiwr £60,000 neu fwy (2022 – dim). Cyfartaledd nifer y gweithwyr am y flwyddyn oedd 2 (2022 – 2).
Mae costau cyflog am y flwyddyn yn diweddu 31 Mawrth 2022 yn cynnwys ôl-daliad am addasiad gradd cyflog yn seiliedig ar y cyfnod 1 Ebrill 2018 hyd at 31 Mawrth 2021 o £3,777.
14
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
| 16. Asedau parhaol cyffyrddadwy Cost Ar y 1af o Ebrill 2022 a 31 o Fawrth 2023 Dibrisiant Ar y 1af o Ebrill 2022 Dibrisiant Ar y 31 o Fawrth 2023 Gwir werth llyfr ar y 31 o Fawrth 2023 Gwir werth llyfr ar y 31 o Fawrth 2022 17. STOC Llyfrau 18. DYLEDWYR Dyledwyr gweithredol Dyledwyr eraill Rhagdaliadau 19. CREDYDWYR Yn daladwy o fewn y flwyddyn Credydwyr gweithredol Credydwyr eraill a nawdd cymdeithasol Croniadau ac incwm gohiriedig |
2023 £ 26,804 2023 £ 1,895 - 1,908 3,803 2023 £ 16,614 638 601 17,853 |
Offer swyddfa £ 5,082 |
|---|---|---|
| 5,082 - |
||
| 5,082 | ||
| - | ||
| - | ||
| 2022 £ 14,744 |
||
| 2022 £ 8,139 138 - |
||
| 8,277 | ||
| 2022 £ 2,987 225 7,012 |
||
| 10,224 |
15
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
20. SYMUDIAD YN Y CRONFEYDD
| Cronfeydd wedi’u cyfyngu Ewyllys Pat Neil Cronfeydd heb eu cyfyngu Cronfa Gyffredinol |
1 Ebrill 2022 Adnoddau Mewn Adnoddau Allan Trosglwyddo 31 Mawrth 2023 £ £ £ £ £ 13,923 - (75) - 13,848 |
|---|---|
| 13,923 - (75) - 13,848 67,673 127,727 (130,703) - 64,697 |
|
| 67,673 127,727 (130,703) - 64,697 |
|
| 81,596 127,727 (130,778) - 78,545 |
21. Dadansoddiad o asedau net rhwng cronfeydd
| Cronfeydd heb eu cyfyngu Cronfeydd wedi’u cyfyngu Cyfanswm |
Asedau sefydlog cyffyrddadwy Asedau cyfredol net Cyfanswm £ £ £ - 64,697 64,697 - 13,848 13,848 |
|---|---|
| - 78,545 78,545 |
22. Trafodion gyda Ymddiriedolwyr neu bersonau cysylltiedig neu debyg
Mae’r Ymddiriedolwyr yn rhoi o’u hamser yn gwbl wirfoddol i gyfarfod, rheoli a chynnal gweithgaredd y Gymdeithas, heb unrhyw dâl neu gydnabyddiaeth yn uniongyrchol nag yn anuniongyrchol o gronfa’r elusen am wneud hynny.
Yr unig eithriad yw cydnabyddiaeth ar ffurf ffi yn ymwneud â gwaith llenyddol creadigol y Gymdeithas. Lle rhoir cydnabyddiaeth i Ymddiriedolwyr am hynny, mae’n bolisi datgan yr hyn â gânt yn agored, a cheir dadansoddiad isod, felly, o’r taliadau i Ymddiriedolwyr yn ystod y flwyddyn adrodd. Lle telir i Ymddiriedolwyr am waith creadigol, gwneir hynny ar yr un telerau yn union â chyfranwyr eraill nad ydynt yn Ymddiriedolwyr, yn ddieithriad.
- Talwyd yr Ymddiriedolwyr (neu bersonau cysylltiedig ag Ymddiriedolwyr) canlynol drwy gytundeb safonol y Gymdeithas ag awduron cyfrolau:
| Enw | Cyfrol | Disgrifiad | Swm |
|---|---|---|---|
| £ | |||
| Sgrifen Cyf | Cynghanedd i blant Addasu ar gyfer argraffiad | 500 | |
| (Cwmni personol Mererid | Hopwood) | newydd | |
| Elinor Wyn Reynolds |
Anwyddoldeb | Awdur | 750 |
16
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
- Talwyd yr Ymddiriedolwyr (neu bersonau cysylltiedig ag Ymddiriedolwyr) canlynol drwy gytundeb safonol y Gymdeithas â chomisiynwyr a golygyddion cyfrolau:
| Enw | Cyfrol | Disgrifiad | Swm |
|---|---|---|---|
| £ | |||
| Laura Wyn Karadog | Gwyl Canol Dre | Trafodaeth Rhuddin | 75 |
| (cysylltiedig gydag Aneurin Karadog) | |||
| Elinor Wyn Reynolds | Amrywiol | Ffi golygydd | 2,000 |
-
Yn achos 1 a 2 uchod, yn unol â’r arfer cytundebol, derbyniodd yr awduron / comisiynwyr / golygyddion 12 o argraffiad cyntaf eu cyfrol am ddim.
-
Yn unol â’r arfer ers sefydlu’r Gymdeithas, derbyniodd aelodau’r Pwyllgor Gwaith yn ystod y flwyddyn adrodd gopi am ddim o bob cyfrol a gyhoeddwyd tra oeddent yn aelod o’r Pwyllgor hwnnw.
-
Talwyd yr Ymddiriedolwyr (neu bersonau cysylltiedig ag Ymddiriedolwyr) canlynol drwy drefniant golygyddol am eu cyfraniadau creadigol i’r cylchgrawn Barddas neu i gyfrolau (yn cynnwys breindal):
| Enw | Cyfrol | Disgrifiad | Swm |
|---|---|---|---|
| £ | |||
| Rhys Dafis | Barddas | Cyfrannu cerdd | 40 |
| Rhys Dafis | Amrywiol | Breindal | 320 |
| Mari George | Barddas | Englyn | 40 |
| Mari George | Gerddi am Gariad | Cyfrannu cerdd | 90 |
| Mari George | Amrywiol | Breindal | 101 |
| Sgrifen Cyf | Barddas | Englyn | 70 |
| Mererid Hopwood | Amrywiol | Breindal | 322 |
| Gruffudd Antur | Barddas | Englyn | 50 |
| Tudur Dylan Jones | Amrywiol | Breindal | 337 |
| Laura Wyn Karadog | Amrywiol | Breindal | 583 |
| Elinor Wyn Reynolds | Barddas | Cyfrannu cerdd | 70 |
| Jo Heyde | Barddas | Cyfrannu cerdd | 20 |
17
Y GYMDEITHAS GERDD DAFOD
BARDDAS
- Talwyd yr Ymddiriedolwyr (neu bersonau cysylltiedig ag Ymddiriedolwyr) canlynol am waith arbenigol yn trefnu digwyddiadau hyrwyddol:
| Enw | Cyfrol | Disgrifiad | Swm |
|---|---|---|---|
| £ | |||
| Mererid Hopwood | Gwyl Canol Dre | Cynnal sesiwn | 75 |
| Hanna Hopwood | Amrywiol | Creu fideo x 3 | 480 |
| (cysylltiedig gyda Mererid Hopwood) | |||
| Hanna Hopwood | Amrywiol | Creu fideo x 3 | 480 |
| Hanna Hopwood | Amrywiol | Creu fideo x 3 | 480 |
| Tudur Dylan Jones | Gwyl Gerallt | Meuryn Ymryson | 100 |
| Gruffudd Antur | Gwyl Gerallt | Ymryson | 40 |
| Gruffudd Antur | Llyfr bach y Ty Bach | Llywyddu lansiad | 100 |
| Elinor Wyn Reynolds | Tosturi | Lansio | 200 |
| Elinor Wyn Reynolds | Anwyddoldeb | Gwyl Gerallt | 90 |
18