## **Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn Historical and Maritime Museum and Study Centre Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **CYFRIFON ARIANNOL AM Y FLWYDDYN I'R 31ain MAWRTH 2023** 

**Rhif Elusen:- 514365** 

**A. HUGHES JONES DYSON A'U CWMNI CYFRIFWYR SIARTREDIG CAERNARFON** 



**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Cynnwys y Datganiadau Ariannol** 

## **Am Y Flwyddyn Yn Diweddu 31ain Mawrth 2023** 

|Adroddiad Yr Ymddiriedolwyr|1 - 4|
|---|---|
|Adroddiad Yr Arholwr Annibynnol|5|
|Datganiad O'r Gweithgareddau Ariannol|6|
|Mantolen|7|
|Nodiadau i'r Cyfrifon|8 - 13|





**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

## **Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Adroddiad Yr Ymddiriedolwyr** 

## **Am Y Flwyddyn Yn Diweddu 31ain Mawrth 2023** 

## **Adroddiad yr Ymddiriedolwyr ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2021** 

Mae’r Ymddiriedolwyr yn cyflwyno eu hadroddiad gyda datganiadau ariannol yr elusen ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2023. Mae’r Ymddiriedolwyr  wedi mabwysiadu darpariaethau’r Datganiad Arfer a Argymhellir (SORP) 'Cyfrifyddu ac Adrodd gan Elusennau' a gyhoeddwyd ym mis Mawrth 2005. 

## **CYFEIRNOD A MANYLION GWEINYDDOL** 

## **Rhif Elusen cofrestredig** 

514365 

## **Prif gyfeiriad** 

Hen Eglwys Santes Fair Stryd y Mynach Nefyn, Gwynedd LL53 6LB 

## **Ymddiriedolwyr** 

Mr W J Trenholme Mr J G Davies Mrs B Trenholme-Morgan Mrs J Hughes Mrs E M Jones Mrs M Pierce Jones 

## **Archwilwyr Annibynnol** 

Brian Hughes.  A. Hughes-Jones, Dyson a'u Cwmni. Capel Moreia, South Penrallt, Caernarfon, LL55 1NS 

**Banc Cyfreithwyr** HSBC Bank Plc Parry Daves Clwyd Jones and Lloyd 48 High Street, Pwllheli Stryd Penlan, Pwllheli Gwynedd, LL53 5SE LL53 5DE 

## **STRWYTHUR, LLYWODRAETHIANT A RHEOLAETH** 

## **Dogfen lywodraethu** 

Rheolir yr elusen gan ei dogfen lywodraethu, gweithred ymddiried, ac mae yn elusen anghorfforedig. 

## **Rheoli risg** 

Mae dyletswydd ar yr Ymddiriedolwyr i adnabod ac adolygu’r risgiau sy’n wynebu’r elusen ac i sicrhau bod rheoliadau priodol yn eu lle i ddarparu sicrwydd rhesymol rhag twyll a chamgymeriadau. 

## **AMCANION A GWEITHGAREDDAU** 

Amcanion yr elusen yw casglu, storio ac arddangos arteffactau, lluniau, mapiau, printiadau, llyfrau, cynlluniau, siartiau, dogfennau, cofnodion, llawysgrifau, offer a chofebau hanesyddol a morwrol ac eitemau eraill tebyg fel y gall y cyhoedd, neu unrhyw unigolyn neu grŵp o unigolion eu harchwilio a’u hastudio. 



**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

## **Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Adroddiad Yr Ymddiriedolwyr** 

## **Am Y Flwyddyn Yn Diweddu 31ain Mawrth 2023** 

## **Gweithgareddau arwyddocaol** 

Sefydlwyd yr amgueddfa yn 1977 gan griw o wirfoddolwyr lleol oedd yn awyddus i arddangos treftadaeth forwrol gyfoethog yr ardal. Ond bu’n rhaid i’r amgueddfa gau yn 2000 am resymau Iechyd a Diogelwch. Yn 2007, daeth aelodau o’r gymuned ymlaen gan ffurfio pwyllgor newydd i ailagor yr amgueddfa er budd ymwelwyr a’r gymuned leol. Cafwyd pecyn cyllido llwyddiannus yn cynnwys arian grant o Gronfa Dreftadaeth y Loteri, Llywodraeth Cynulliad Cymru, cronfa Tir a Môr, AHNE Llŷn, Ymddiriedolaeth Drefol Nefyn, Cyngor Gwynedd a chronfa Cyfenter. 

Yn yr amgueddfa ceir arddangosfa barhaol, llwyfan ar gyfer perfformiadau bach, gofod ar gyfer cynnal gweithgareddau, caffi a siop. Ni chodir tâl mynediad i’r amgueddfa er mwyn annog pobl i ymweld droeon a thro. Trefnir rhaglen amrywiol o weithgareddau yn cynnwys darlithoedd gwadd, gweithgareddau i blant, arddangosfeydd dros dro a chyfleoedd gwirfoddoli a phrofiad gwaith. 

Dechreuodd y gwaith ailddatblygu yn hydref 2012 pan roddwyd to newydd, y talwyd amdano gyda grantiau gan AHNE Llŷn a CADW a rhodd gan Ymddiriedolaeth Drefol Nefyn. Gwnaed gwaith ailddatblygu sensitif a chynaliadwy yn cynnwys gosod deunydd insiwleiddio, ffenestri a llawr newydd, ynghyd â system wresogi Airsource. Adeiladwyd ramp newydd ar gyfer yr anabl yng ngwanwyn 2013, wedi’i gyllido drwy grant Ein Treftadaeth CADW a chymorth o gronfa tirlenwi Tir a Môr. Dyluniwyd y ramp i ymdebygu i’r rheiliau ar fwrdd llong. Ym mis Medi 2013, dechreuodd y cwmni adeiladu ar y gwaith yn adeilad yr amgueddfa. Roedd hyn yn cynnwys rhaglen o insiwleiddio, gosod llawr a llwybr ithfaen tuag at y giât, rhoi swyddfa a chegin i mewn, gosod ffenestri newydd ac ail-bwyntio’r eglwys a’r tŵr. 

Cyllidwyd y prosiect drwy becyn o grantiau yn cynnwys Cronfa Dreftadaeth y Loteri a  Rhaglen Cyfleusterau a Gweithgareddau Cymunedol Llywodraeth Cymru. Yn ystod y gwaith adnewyddu ym mis Tachwedd 2013, gwnaed peth gwaith tanategu er mwyn sefydlogi’r waliau a’r to, a dyma pryd y darganfuwyd y bedd cist hynafol a’r sgerbwd gan yr archeolegwyr. Ailagorodd yr amgueddfa ei drysau i’r cyhoedd yn swyddogol ar 19 Gorffennaf  2014. Ers hynny mae’r amgueddfa wedi gweithredu prif amcanion yr elusen yn llwyddiannus, gan gynnwys darparu arddangosfeydd morwrol hanesyddol a rhai perthnasol eraill yn ogystal â darparu gweithgareddau addysgol er budd y cyhoedd. Mae’r gweithgareddau ategol yn cynnwys rhedeg siop anrhegion a chaffi. 

## **Er Budd y Cyhoedd** 

Mae’r ymddiriedolwyr wedi adolygu eu rhwymedigaeth o dan Adran 17(5) o Ddeddf Elusennau 2011, sef i roi sylw  i’r canllawiau er budd y cyhoedd a gyhoeddwyd gan y Comisiwn Elusennau, a chadarnhânt eu bod yn cydymffurfio. 

## **CYFLAWNIAD A PHERFFORMIAD** 

## **Gweithgareddau elusennol** 

Er 2007 mae pwyllgor newydd yr elusen wedi gweithio’n galed i sicrhau’r cyllid oedd ei angen i wneud gwaith 

adnewyddu sylweddol ar adeilad yr Hen Eglwys a dechreuodd hyn o ddifri yn 2012, gyda’r gwaith adnewyddu yn cynnwys ail-doi ac addasu’r adeilad i ddarparu mynediad rhwydd i bawb. Fel rhan o’r broses hon bu’n rhaid symud casgliad yr elusen a chawsant eu cadw mewn storfa ddiogel  - diolch i’r gwirfoddolwyr a weithiodd yn galed er mwyn helpu i’w symud. 

Mae gan Amgueddfa Forwrol Llŷn gasgliad unigryw o tua 400 o arteffactau cysylltiedig â hanes a threftadaeth forwrol Nefyn a Phenrhyn Llŷn. Mae hyn yn cynnwys arteffactau, peintiadau, darluniau, modelau llongau, angorion, ffotograffau a dogfennau. Ymhlith y creiriau o longddrylliadau mae plât enw o’r Royal Charter, angor 



**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

## **Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Adroddiad Yr Ymddiriedolwyr** 

## **Am Y Flwyddyn Yn Diweddu 31ain Mawrth 2023** 

o’r  Vella a llestri a photeli wisgi o’r Stuart a ddrylliwyd yn 1901. Mae offer mordwyo yn cynnwys cwmpawdau a secstantau. Mae yn y casgliad hefyd offer adeiladu llongau yn cynnwys llifiau a ddefnyddiwyd  i adeiladu llawer o longau ar draethau Nefyn a Phorthdinllaen yn ystod yr 19eg ganrif. Yn yr amgueddfa hefyd ceir nifer o arteffactau sy’n portreadu bywyd ar fwrdd llong a rhai a ddygwyd yn ôl o deithiau tramor hir. Mae’r casgliad yn cynnwys 21 o fodelau llongau. Ceir hefyd beintiadau o longau, printiadau o’r ardal leol a phosteri. Mae’r amgueddfa yn meddu ar gasgliad mawr o ffotograffau a chardiau post gan longwyr a chapteiniaid lleol. Mae yna dros 30 o faneri cwmnïau llongau a adferwyd yn ddiweddar, a chaiff y rhain eu harddangos yn yr amgueddfa. Mae Amgueddfa Forwrol Llŷn yn falch hefyd o fod yn rhan o Ecoamgueddfa gyntaf Cymru sy’n cael ei datblygu ar Benrhyn Llŷn - yr Ecoamgueddfa. Mae’r cysyniad o Ecoamgueddfeydd wedi bod yn llwyddiannus mewn gwledydd eraill ar hyd a lled y byd ond hon yw’r gyntaf o’i bath yng Nghymru. Nod yr Ecoamgueddfa  ar benrhyn Llŷn yw dathlu treftadaeth gyfoethog ardal yr Ecoamgueddfa gyda chwe sefydliad treftadaeth yn cydweithio. Mae’r aelodau’n cynnwys Oriel Plas Glyn-y-Weddw, Felin Uchaf, Plas Heli, yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, Amgueddfa Forwrol Llŷn a Nant Gwrtheyrn. Dyma gyfle ardderchog i gynyddu’r ymdeimlad o falchder cymunedol ym Mhenrhyn Llŷn a chodi proffil yr ardal ledled y byd trwy ddefnyddio’r cyfryngau cymdeithasol mewn modd arloesol a chadarnhaol. 

Y weledigaeth ar gyfer yr Ecoamgueddfa yw sicrhau cynnydd mewn twristiaeth ddiwylliannol yn yr ardal, gan arwain at ddiwydiant twristaidd cynaliadwy trwy gydol y flwyddyn, a ddaw â manteision economaidd yn ogystal â chymdeithasol. 

Ers i’r amgueddfa ailagor ym mis Gorffennaf 2014, cafwyd nifer o arddangosfeydd amlwg, trefnwyd a chynnal nifer o gyflwyniadau, sgyrsiau a darlithoedd ar hanes yr ardal a’i phobol yn ogystal â chynnal gweithdai plant. 

## **ADOLYGIAD ARIANNOL** 

## **Polisi Cronfeydd** 

Ym marn yr Ymddiriedolwyr, dylid cadw cronfeydd digonol wrth gefn i alluogi’r gweithgareddau elusennol i barhau am o leiaf ddeuddeng mis. 

## **ADOLYGIAD Y FLWYDDYN** 

Bu hon yn flwyddyn ail agor ar ôl y Cofid. Roedd pethau'n ansicr trwy'r wlad, gyda chwyddiant a chostau ynni yn codi i'r entrychion. Bu'n gyfnod digon pryderus a sigledig. Cafwyd newid staff gyda Jina Gwyrfai yn lleihau ei horiau yn ystod Hydref a Gaeaf 2022, Janice Evans yn cymryd mwy o oriau a Dyddgu Williams yn cael ei phenodi yn Rheolwr rhan amseryn ystod Chwefror 2023. Hefyd dros Rhagfyr 2022 a Ionawr 2023 cawsom 

brosiect i gydredeg gyda Cymru yn chwarae pel droed yng Nghwpan y Byd. Penodwyd Ceiri Coker i wneud y gwaith hwn a llwyddwyd i gysylltu gydag ysgolion lleol a'r gymuned yn dda. 

Bu'r Pwyllgor Rheoli yn cydweithio gyda Gwion Jones i ddatblygu Cyfansoddiad newydd - sef trosglwyddo o fod yn Ymddiriedolaeth i fod yn Sefydliad Corfforedig Elusennol. Mae'r gwaith yma yn parhau. 

O fewn yr adeilad, llwyddwyd i gael gosod lifft i godi arteffactau i'r Mezzanine. Mae'r goleudadau a'r gwres yn 

peri trafferth a bydd rhaid gwario i'w diweddaru yn y dyfodol. Cynhyrchwyd adnoddau ar gyfer y Cwriciwlwm Hanes newydd ac mae'r gwaith hwn i'w barhau. Cafwyd cryn lwyddiant wrth ddennu diddordeb ysgolion lleol i ymweld. Cafwyd tair arddanosfa wahanol, a baratowyd gan y Grwp Arteffactau - Enwogion Nefyn, 

Arddangosfa Blue Funnel a Trychinebau ar y Mor. Mae gwaith yn mynd rhagddo i ddiweddaru Achrediad yr Amgueddfa. Cynhaliwyd Gwyl Fadrun, Gwyl Ganoloesol lwyddiannus yn ystod yr Haf. Cafwyd diwrnod braf a 



4 

**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

## **Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Adroddiad Yr Ymddiriedolwyr** 

## **Am Y Flwyddyn Yn Diweddu 31ain Mawrth 2023** 

mwynhawyd gweithgareddau o fewn waliau'r fynwent ac yng nhae chwarae Bryn Mynach. 

Cynhelir gweithgareddau yn rheoliadd. Mae criw Brodio yn cyfarfod bob bythefnos - criw sy'n dod at ei gilydd i ddatblygu eu crefft yn ogystal a chael cyfle i gael sgwrs a chwmni. Cynhaliwyd sgyrsiau haf a 

cynhaliwyd raffl flynyddol, bore coffi a noson Garolau i godi arian. Bu'n gyfnod o baratoi at ymweliad yr Eisteddfod Genedlaethol a'r ardal yn Awst 2023. Llwyddwyd i gael presenoldeb da yno trwy gydweithio gyda'r Eco Amgueddfa. Mae 162 yn Gyfeillion yr Amgueddfa. 

Mae'r Pwyllgor Rheoli a Rheolwr yr Amgueddfa, fel rhan o'u polisi wedi cynhyrchu cynllun busnes ac wedi penodi Trysorydd sy'n diweddaru'r Pwyllgor yn rheolaidd, fel arfer yn fisol neu ddeufisol. Mae pob data trosglwyddo arian wedi ei gofnodi un ai yn ddigidol neu fel copi caled. 

Mae pob gwybdoaeth ariannol wedi ei adrodd i'r Cyfrifydd er sicrhau tryloywder a chydymffurfiaeth a'r anghenion cyfreithiol. 

## **Datganiad O Gyfrifoldebau'r Ymddiriedolwyr** 

Mae'r Ymddiriedolwyr yn gyfrifol am baratoi adroddiad yr Ymddiriedolwyr ar datganiadau ariannol yn unol a'r rheolau perthnasol  a Safonau Cyfrifyddol Y Deyrnas Unedig (Arferion Cyfrifyddol Y Deyrnas Unedig). 

O dan rheolau elusennau yn Lloegr a Cymru mae yn ofynnol i'r Ymddiriedolwyr baratoi datganiadau ariannol bob blwyddyn sydd yn dangos darlun gwir a theg o sefyllfa'r elusen ac o elw neu cholled yr elusen am y cyfnod hwnnw. 

Wrth baratoi'r datganiadau ariannol mae'n ofynnol i'r Ymddiriedolwyr: 

- ddewis polisiau cyfrifyddol priodol a'u defnyddio'n gyson; 

- -arsylwi ar y dulliau ar egwyddorion yn y SORP elusennol; 

- gwneud dyfarniadau ac amcangyfrifon rhesymol; 

- datgan os ydi'r polisiau cyfrifyddol wedi eu dilyn, neu datgelu ac esbonio unrhyw ymadawiad materol yn y cyfrifon; 

- paratoi'r cyfrifon ar y sail busnes byw os nad ydyw hi yn amhriodol i dybio y bydd y cwmni yn parhau mewn busnes. 

Mae'r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am gadw cofnodion cyfrifyddol sy'n dangos safle ariannol y cwmni a'u galluogi i baratoi cyfrifon sydd yn cydymffurfio gyda Deddf Elusennau 2011, Rheolau Elusennau 2008 (Cyfrifon ac adroddiadau) ac gofynion y gweithred Ymddiriedolaeth. 

Maent hefyd yn gyfrifol am ddiogelu asedau'r elusen ac felly yn gyfrifol am rwystro a datgelu twyll ac unrhyw afreoleidd-dra arall. 

W J Trenholme -Ymddiriedolwr 

Dyddiad: 



5 

**Adroddiad Yr Arholwr Annibynnol I Ymddiriedolwyr** 

**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

## **Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

## **Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

Rhoddaf adroddiad ar gyfrifon yr elusen am y flwyddyn i'r 31ain Fawrth 2023 ar dudalennau 6 i 13. 

## **Cyfrifoldebau sydd yn briodol i'r Ymddiriedolwyr Ar Arholwr Annibynnol** 

Chwi fel Ymddiriedolwyr yr elusen sydd yn gyfrifol am baratoi'r cyfrifon, yr ydych yn ystyried nad yw'r gofyniad i gynnal  archwiliad yn gymwys, a bennir yn adran 144(2) o'r Ddeddf 

Elusennau 2011 (Y Ddeddf 2011) ac y bod angen arholiad annibynnol. 

Fy nghyfrifoldeb i yw: 

- -arholi'r cyfrifon o dan adran 145 o ddeddf 2011; 

- -dilyn y trefniannau a roddir yn y Cyfarwyddiad Cyffredinol gan Gomisiynwyr Yr Elusennau 

dan adran 145(5)(b) o Ddeddf 2011; ac 

- -datgan os daeth materion penodol i'm sylw. 

## **Sail adroddiad yr Arholwr Annibynnol** 

Gwnaed yr arolwg yn ôl y Canllawiau Cyffredinol a roddwyd gan Gomisiynwyr yr Elusennau. Mae'r arolwg yn cynnwys adolygu cofnodion y cyfrifon a gedwir gan yr Elusen a chymharu'r cyfrifon sydd yn cael eu cyflwyno gyda'r cofnodion. Mae'n cynnwys hefyd ystyriaeth o unrhyw eitem anghyffredin neu ddadleniadau yn y cyfrifon a cheisiwyd cael eglurhad gennych chi fel Ymddiriedolwyr ynglyn ag unrhyw faterion o'r fath. Ni fydd y ffurf a gymerir gennyf yn rhoi'r holl dystiolaeth a fuasai ei angen mewn archwiliad, ac felly nid wyf yn datgan barn a yw'r cyfrifon yn cyflwyno 'darlun gwir a theg' ac mae'r adroddiad wedi ei gyfyngu i'r materion a nodwyd yn y datganiad isod. 

## **Datganiad yr Arholwr Annibynnol** 

Yn gysylltiedig â'r arolwg a wnaed gennym ni ddaeth dim i'm sylw: 

(1) sydd yn rhoi achos rhesymol i mi  gredu nad yw, mewn unrhyw fodd o bwys yr anghenion wedi eu cadw ynglyn a: 

(i)  cadw cofnodion cyfrifyddol yn unol ag Adran 130 o Ddeddf 2011; ac 

(ii)  i baratoi cyfrifon sydd yn cydfynd a'r cofnodion cyfrifyddol ac sydd yn ufuddhau i ofynion cyfrifyddol Ddeddf 2011. 

(2) Nid oes unrhyw fater yn fy marn sydd angen tynnu sylw iddo er mwyn rhoi dealltwriaeth llawn o'r cyfrifon. 

Dyddiad: 

B Hughes FCA A. Hughes Jones Dyson A'u Cwmni. Cyfrifwyr Siartredig ac Archwilwyr Cofrestredig Capel Moreia South Penrallt, Caernarfon 



6 

**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

## **Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

## **Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Datganiad O'r Gweithgareddau Ariannol Am Y Flwyddyn i'r 31ain Mawrth 2023** 

|**Incwm**<br>**Nodiadau**<br>Cymynroddion a Rhoddion<br>2<br>Gweithgareddau Masnachu Eraill<br>3<br>Incwm buddsoddiadol<br>Gweithgareddau Elusennol<br>4<br>**Cyfanswm Incwm**<br>**Gwariant**<br>Codi Arian<br>5<br>Gweithgareddau Elusennol<br>7<br>**Cyfanswm Gwariant**<br>**Symudiad Net Mewn Cronfeydd**<br>**Cronfeydd a Ddygwyd Ymlaen**<br>**Cronfeydd i Gario Ymlaen**|**Cronfeydd**<br>**Heb eu**<br>Cyfanswm<br>**Cyfyngu**<br>Cronfeydd<br>**2023**<br>2022<br>**£**<br>£<br>**5,346**<br>8,184<br>**8,806**<br>4,170<br>**200**<br>8<br>**19,860**<br>34,110<br>**34,212**<br>46,472<br>**3,166**<br>921<br>**80,627**<br>73,792<br>**83,793**<br>74,713<br>**(49,581)**<br>(28,241)<br>**458,420**<br>486,660<br>**408,839**<br>458,419|**Cronfeydd**<br>**Heb eu**<br>Cyfanswm<br>**Cyfyngu**<br>Cronfeydd<br>**2023**<br>2022<br>**£**<br>£<br>**5,346**<br>8,184<br>**8,806**<br>4,170<br>**200**<br>8<br>**19,860**<br>34,110<br>**34,212**<br>46,472<br>**3,166**<br>921<br>**80,627**<br>73,792<br>**83,793**<br>74,713<br>**(49,581)**<br>(28,241)<br>**458,420**<br>486,660<br>**408,839**<br>458,419|
|---|---|---|
|||46,472<br>921<br>73,792<br>74,713<br>(28,241)<br>486,660<br>458,419|
||||





7 

**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

## **Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Mantolen ar 31ain Mawrth 2023** 

|**Nodiadau**<br>**Asedau sefydlog**<br>Asedau sefydlog cyffyrddadwy<br>8<br>Asedau Treftadaeth<br>9<br>**Asedau cyfredol**<br>Stoc<br>Dyledwyr<br>10<br>Arian yn y banc ac mewn llaw<br>**Rhwymedigaethau**<br>Symiau dyledus o fewn un<br>flwyddyn<br>11<br>**Asedau cyfredol net**<br>**Asedau net**<br>12<br>**Cronfeydd**<br>Heb eu cyfyngu<br>12|**2023**<br>**£**<br>**3,474**<br>**-**<br>**60,178**<br>**63,652**<br>**1,726**|2022<br>**£**<br>£<br>£<br>**296,913**<br>326,182<br>**50,000**<br>50,000<br>**346,913**<br>376,182<br>2,708<br>13,586<br>68,162<br>84,456<br>2,218<br>**61,926**<br>82,238<br>**408,839**<br>458,420<br>**408,839**<br>458,420|
|---|---|---|



Cymeradwywyd gan yr Ymddiriedolwyr ar                                         , 2023 ac arwyddwyd ar eu rhan gan 

W J Trenholme -Ymddiriedolwr 

D Evans -Ymddiriedolwr 



8 

**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

**Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Nodiadau I'r Cyfrifon Am y Flwyddyn i'r 31ain Mawrth 2023** 

- **1 Polisiau cyfrifyddol** 

## **Confensiwn Cyfrifydda** 

Paratowyd y cyfrifon yn ôl y confensiwn cost hanesyddol, wedi ei addasu trwy ail-brisio rhai asedau sefydlog. Mae'r Datganiadau Ariannol wedi'u paratoi yn unol a'r Datganiad Arferion Cyfrifo: Cyfrifo  ac Adrodd gan 

Elusennau sydd yn paratoi eu cyfrifon yn unol a'r Safon Adrodd Ariannol sy'n berthnasol yn y DU 

a Gweriniaeth Iwerddon (FRS 102) a gyhoeddwyd ar 16 Gorffennaf 2014 a'r Safon Adrodd Ariannol sy'n berthnasol yn y Deyrnas Unedig a Gweriniaeth Iwerddon (FRS 102) a Deddf Elusennau 2011. 

Wrth baratoi y cyfrifon mae'r ymddiriedolwyr wedi ystyried pan yn ymroi i'r polisiau cyfrifo sy'n ofynnol gan FRS 102 ar SAA FRS 102 i Elusennau a oedd angen ailddatgan y ffigyrau cymharol. Nid oedd angen ailddatgan. 

## **Incwm** 

Mae'r incwm yn cael ei gynnwys yn y Datganiad o weithgareddau ariannol pan mae gan yr elusen hawl cyfreithiol i'r incwm ac mae modd ei gyfrifo gyda chywirdeb rhesymol. 

## **Tanysgrifiadau a Rhoddion** 

Mae tanysgrifiadau a rhoddion yn cael eu cydnabod yn y cyfnod y maent yn berthnasol, mae hyn yn cynnwys tanysgrifiadau am aelodaeth bywyd, sydd oherwydd perthnasedd canfyddedig, ni ystyrir bod angen polisi arwahan. 

## **Gwariant** 

Mae gwariant yn cael ei gydnabod ar sail croniadau ac wedi ei ddosbarthu dan benawdau sydd yn berthnasol i gyfanswm yr holl gostau sy'n gysylltiedig â'r categori. Lle na ellir priodoli costau'n uniongyrchol i benawdau penodol maent wedi cael eu dyrannu i weithgareddau ar sail sy'n gyson â'r defnydd o adnoddau. 

## **Asedau Cyffwrddadwy** 

Darperir dibrisiant ar asedau sefydlog ar y gyfradd ganlynol, yn seiliedig ar amcangyfrif o oes ddefnyddiol yr asedau, a'u gwerth gweddilliol disgwyliedig: 

|Gosodion a Man daclau|20% o'r gost|
|---|---|
|Cyfrifaduron|25% o'r gost|



Mae'r eiddo a feddiannir gan yr elusen, a elwir yn Hen Eglwys y Santes Fair, sef eiddo i'r Eglwys yng Nghymru, yn cael ei brydlesu o dan gytundeb o'r newydd wedi'i lofnodi ar 22ain Ebrill 2013. Mae cyfnod y brydles yn 25 mlynedd. 

Fel y cyfryw, mae'r gwariant cyfalaf  gan yr elusen yn ystod y gwaith o adnewyddu yr eiddo yn cael ei ddibrisio ar sail llinell syth o 4% sy'n gynrychiadol o'r budd a ddisgwylir ar y gwariant gan yr elusen o dan y gytundeb prydles gyfredol. 



9 

**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

**Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Nodiadau I'r Cyfrifon Am y Flwyddyn i'r 31ain Mawrth 2023** 

## **1 Polisiau cyfrifyddol (Parhad)** 

## **Asedau Treftadaeth** 

## **Cydnabyddiaeth a Phrisiad** 

Mae casgliad yr amgueddfa o arteffactau morwrol ac eitemau cysylltiedig, sy'n cael eu 

cynnal ar gyfer hyrwyddo'r prif amcan yr elusen, yn cael eu hadrodd ar y fantolen ar sail prisiad. Oherwydd natur amrywiol y asedau a ddelir, nid yw'r ymddiriedolwyr yn ystyried bod cost dibynadwy ar gael ar gyfer y mwyafrif helaeth o eitemau a gynhaliwyd yn y casgliad, mae'r prisiad wedi cael ei ddarparu gan yr ymddiriedolwyr, ac mae'n seiliedig ar gwerth yswirio'r casgliad. Mae ychwanegiadau yn cael eu gwneud gan brynu neu rhodd. Cofnodir pryniant yn ol eu cost yn y man cyntaf, ac mae rhoddion yn cael eu cofnodi yn ôl eu gwerth cyfredol a seilir  gan curadur yr amgueddfa,  gan gyfeirio, lle bo'n bosibl, i farchnadoedd masnachol gan ddefnyddio trafodion diweddar o arwerthiannau. 

## **Cost Cadwraeth** 

Gwariant sydd, ym marn yr ymddiriedolwyr, mae'n ofynnol i gadw neu atal dirywiad pellach o eitemau unigol yn y  casgliad, yn cael ei gydnabod yn y cyfrif incwm a gwariant pan wariwyd. 

## **Stoc** 

Prisir y stoc yn ôl yr isaf o'r cost a phris y farchnad ar ol ystyried gostyngiad mewn gwerth. 

## **Treth** 

Mae'r elusen yn rhydd o dreth ar ei weithgareddau elusennol. 

## **Cyfrifyddu Cronfa** 

Gall cronfeydd anghyfyngedig gael eu defnyddio yn unol ag amcanion elusennol ar ddisgresiwn yr ymddiriedolwyr. Gall cronfeydd cyfyngedig gael ei ddefnyddio ar gyfer dibenion cyfyngedig penodol o fewn amcanion yr elusen. Mae cyfyngiadau yn codi pan bennwyd gan y rhoddwr neu pan fydd arian yn cael ei godi at bwrpas penodol. 

- **2** 

|**Cymynroddion a rhoddion**|**Cronfeydd**||
|---|---|---|
||**Heb eu**|Cyfanswm|
||**Cyfyngu**|Cronfeydd|
||**2023**|2022|
||£|£|
|Rhoddion|**4,209**|6,912|
|Ffioedd Ffrindiau|**1,137**|1,272|
||**5,346**|8,184|
|**Gweithgareddau Masnachu Eraill**|||
||**£**|£|
|Gweithgareddau Codi Arian|**1,781**|1,155|
|Incwm Siop a Caffi|**7,025**|3,015|
||**8,806**|4,170|



**3** 



10 

**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

## **Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Nodiadau I'r Cyfrifon Am y Flwyddyn i'r 31ain Mawrth 2023** 

|**Cronfeydd**<br>**4**<br>**Incwm o Weithgareddau Elusennol**<br>**Heb eu**<br>**Cyfyngu**<br>**2023**<br>**£**<br>Grantiau<br>**19,860**<br>**19,860**<br>**5**<br>**Codi Arian**<br>**2023**<br>Costau Siop a Caffi<br>£<br>Stoc agoriadol<br>**2,708**<br>Pryniant<br>**3,932**<br>Stoc caeedig<br>**(3,474)**<br>**3,166**<br>**6**<br>**Costau Gweithwyr**<br>Roedd nifer cyfartalog o weithwyr yn ystod y flwyddyn fel a ganlyn:<br>Rheolwr Datblygu<br>Arall|Cyfanswm<br>Cronfeydd<br>2022<br>£<br>34,110<br>34,110<br>2022<br>£<br>1,989<br>1,640<br>(2,708)<br>921<br>**2023**<br>2022<br>1<br>1<br>1<br>1<br>2<br>2|
|---|---|



Ni dderbyniodd unrhyw aelod o staff gyflog o dros £60,000 yn y flwyddyn gyfredol. 

Ni dalwyd cyflog nac  ad-dalwyd costau ar ran unrhyw Ymddiriedolwr yn ystod y flwyddyn gyfredol neu flaenorol. 



11 

**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

## **Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Nodiadau I'r Cyfrifon Am y Flwyddyn i'r 31ain Mawrth 2023** 

|**7**<br>**Gwariant Ar Weithgareddau Elusennol**<br>Cyflogau<br>Costau Pensiwn<br>Costau Arddangosion<br>Costau Poroject<br>Gweithgareddau<br>Trethi a Dwr<br>Yswiriant<br>Gwres a Goleuo<br>Teleffon<br>Defnyddiau Swyddfa ac Argraffu<br>Atgyweirio ac Adnewyddu<br>Glanhau<br>Costau Wefan a Hysbysebu<br>Amrywion<br>Hyfforddi<br>Ffioedd cyfrifyddol<br>Ffioedd Proffesiynol<br>Dibrisiant- Gwelliannau Asedau Ar Les<br>Dibrisiant- Gosodion a Man Daclau<br>Dibrisiant-Cyfrifaduron|**Cronfeydd**<br>**Heb eu**<br>Cyfanswm<br>**Cyfyngu**<br>Cronfeydd<br>**2023**<br>2022<br>**£**<br>£<br>**21,467**<br>19,079<br>**205**<br>238<br>**545**<br>1,866<br>**13,080**<br>13,423<br>**4,567**<br>421<br>**150**<br>119<br>**2,544**<br>2,159<br>**2,079**<br>171<br>-<br>**756**<br>1,162<br>**944**<br>472<br>**1,616**<br>2,750<br>**16**<br>180<br>**179**<br>674<br>**242**<br>275<br>**600**<br>-<br>**1,368**<br>1,320<br>**1,000**<br>-<br>**27,045**<br>27,045<br>**2,102**<br>2,628<br>**122**<br>152<br>**80,627**<br>73,792|
|---|---|





12 

**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

**Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Nodiadau I'r Cyfrifon Am y Flwyddyn i'r 31ain Mawrth 2023** 

|**8**<br>**Asedau Sefydlog**<br>**Cost neu brisiad**<br>Ar 01/04/22<br>Ychwanegiadau<br>Ar 31/03/23<br>**Dibrisiant**<br>Ar 01/04/22<br>Codiant am y Flwyddyn<br>Ar 31/03/23<br>**Gwerth llyfr net 31/03/23**<br>Gwerth llyfr net 31/03/22|**Eiddo Ar**<br>**Gosodion a**<br>**Les**<br>**Man Daclau**<br>£<br>£<br>540,870<br>34,360<br>-<br>-<br>540,870<br>34,360<br>225,813<br>23,847<br>27,045<br>2,102<br>252,858<br>25,949<br>**288,012**<br>**8,411**<br>315,057<br>10,513|**Cyfrifaduron**<br>£<br>21,988<br>-<br>21,988<br>21,376<br>122<br>21,498<br>**490**<br>612|**Cyfanswm**<br>£<br>597,218<br>-|
|---|---|---|---|
||||597,218|
||||271,036<br>29,269|
||||300,305|
||||**296,913**|
||||326,182|



|**9**|**Asedau Treftadaeth**|**Cyfanswm**|
|---|---|---|
||**Gwerth Marchnad**|£|
||Ar 1af Ebrill 2022 ac 31ain Fawrth 2023|50,000|



Fel y nodir yn adroddiad yr ymddiriedolwyr, mae gan Amgueddfa Forwrol Llŷn gasgliad unigryw o tua 400 o greiriau cysylltiedig â’r dreftadaeth forwrol a hanes Nefyn a Phenrhyn Llŷn. 

Mae’n cynnwys arteffactau, peintiadau, darluniau, modelau llongau, angorau, ffotograffau a dogfennau. Ymhlith y creiriau o longddrylliadau mae plât enw o’r Royal Charter, angor o’r Vella, a llestri a photeli wisgi o’r Stuart a ddrylliwyd yn 1901. Mae offer mordwyo yn cynnwys cwmpawdau a secstantau. 

Yn y casgliad hefyd mae offer adeiladu llongau yn cynnwys llifiau a ddefnyddiwyd i adeiladu llawer o longau 

ar draethau Nefyn a Phorthdinllaen yn ystod yr 19eg ganrif.  Yn yr amgueddfa hefyd cedwir nifer o  arteffactau sy’n adrodd hanes bywyd ar long ac eitemau a gludwyd adref o deithio tramor hirfaith. Mae 18 model llong yn y casgliad, ynghyd â pheintiadau llongau, printiadau o’r ardal leol, mapiau a phosteri. Mae’r amgueddfa hefyd yn berchen ar gasgliad mawr o ffotograffau a chardiau post gan forwyr a chapteiniaid lleol. Mae gennym dros 30 baner 

gan gwmnïau llongau sydd wedi cael eu glanhau’n ddiweddar ac sy’n cael eu  harddangos yn yr amgueddfa. 

Byddwn unai’n prynu eitemau neu bobl yn eu rhoi i ni. Mae’r Amgueddfa yn cadw’r hawl i gael gwared ar eitemau o’r casgliad o dro i dro er mwyn prynu pethau newydd pan fo’r ymddiriedolwyr o’r farn nad yw hyn yn tynnu oddi wrth hunaniaeth y casgliad yn ei gyfanrwydd. 



13 

**Amgueddfa Hanesyddol a Morwrol a Chanolfan Astudiaethau Llŷn** 

**Historical and Maritime Museum and Study Centre** 

## **Marchnata fel Amgueddfa Forwrol Llŷn Maritime Museum** 

## **Nodiadau I'r Cyfrifon Am y Flwyddyn i'r 31ain Mawrth 2023** 

|**10**|**Dyledwyr**|||**2023**|2022|
|---|---|---|---|---|---|
|||||**£**|£|
||Grantiau yn ddyledus|||**-**|13,586|
|**11**|**Credydwyr: symiau yn ddyledus**|||**2023**|2022|
||**o fewn blwyddyn**|||**£**|£|
||Treth Ac Yswiriant Gwladol|||**276**|840|
||Credydwyr Eraill|||**1,450**|1,378|
|||||**1,726**|2,218|
|**12**|**Symudiad Mewn Cronfeydd**|||||
|||Cronfeydd|||Cronfeydd|
|||A Ddygwyd|Incwm|Gwariant|Ar 31ain|
|||Ymlaen|||Fawrth 2023|
|||£|£|£|£|
||Heb eu cyfyngu|458,420|34,212|83,793|**408,839**|



