## **Elusen gofrestredig rhif 259772** ## **ADRODDIAD BLYNYDDOL 2023–2024** ## **SWYDDOGION** **Llywydd:** D. Roy Saer ## **Is-Lywyddion** Phyllis Kinney Myron Lloyd ## **Cadeirydd** Yr Athro E. Wyn James ## **Is-Gadeirydd** Dr Elen Wyn Keen ## **Aelodau’r Pwyllgor Gwaith** Cai Fôn Davies (2022) Gwenan Gibbard (2021) Branwen Medi Jones (2023) Einir Wyn Jones (2021) Dr Emma Lile (2021) Trefor Pugh (2021) Ben Ridler (2021) Morfudd Sinclair (2021) ## **Ysgrifennydd Cyffredinol:** Dr Rhiannon Ifans Rhandir, Penrhyn-coch, Aberystwyth, Ceredigion SY23 3EQ Ffôn: 01970 828719 canugwerin.com ## **Trysorydd ac Ysgrifennydd Aelodaeth:** Dr Rhidian Griffiths Coed y Berllan, Ffordd Bryn-y-môr, Aberystwyth, Ceredigion SY23 2HX Ffôn: 01970 610160 e-bost: rhcgriffiths@btinternet.com ## **Golygydd y cylchgrawn** _**Canu Gwerin**_ Dr Rhiannon Ifans ## **CYMDEITHAS ALAWON GWERIN CYMRU** ## **Amcanion** Amcanion y Gymdeithas fydd addysgu’r cyhoedd ym maes cerddoriaeth draddodiadol Gymreig trwy gasglu, cadw a pherfformio’r cyfryw gerddoriaeth, trwy gyhoeddi enghreifftiau addas o’r cyfryw gerddoriaeth a thrwy hyrwyddo ymchwil i’w hanes yn llenyddol a cherddorol. ## **Cyfansoddiad** Mae’r Gymdeithas yn gweithredu yn unol â’r cyfansoddiad a fabwysiadwyd yn 1910 ac a ddiwygiwyd 4 Awst 1971 a 12 Medi 1981. ## **Adroddiad ar weithgarwch y flwyddyn** ## **Y Cylchgrawn blynyddol,** _**Canu Gwerin**_ Diolch i’r Golygydd, Dr Rhiannon Ifans, am drefnu rhifyn llawn a diddorol unwaith eto, rhif 46 mewn cyfres a gyhoeddwyd yn ddi-dor ers 1978. Mae’n cynnwys cyfraniadau gan Wyn Thomas, Twm Morys, Christine James, Marged Esli a’r Golygydd, yn ogystal ag adolygiadau ## **Eisteddfod Genedlaethol Llŷn ac Eifionydd 2023** Traddodwyd Darlith Goffa Amy Parry-Williams 2023 gan Gwenan Gibbard, ar y testun ‘Caneuon Gwerin Llŷn ac Eifionydd’. Cynhaliwyd Talwrn y Partïon Gwerin yn y Tŷ Gwerin ar faes yr Eisteddfod ym Moduan. Cadeiriwyd gan Rhiannon Ifans a’r beirniad oedd Owain Siôn; y partïon gwerin a fu’n cystadlu oedd Parti Llŷn ac Eifionydd (yn cynrychioli Eisteddfod 2023) a Pharti Gweddill Cymru (yn cynrychioli Eisteddfod 2024). Cynhaliwyd sesiwn ‘Baledi Hen a Newydd’ yn y Tŷ Gwerin ar faes yr Eisteddfod. Yn cymryd rhan roedd Menna Thomas, Morfudd Sinclair, Glandon Lewis ac Edryd Williams. ## **Adargraffu** Adargraffwyd _Canu’r Cymry 1 a 2_ a _Caneuon Gwerin i Blant_ yn ystod y flwyddyn. Mae’n galonogol iawn fod galw o hyd am y cyfrolau hyn. ## **Y Gynhadledd Flynyddol** Cynhaliwyd y Gynhadledd Flynyddol yn y Drwm, Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Chanolfan Merched y Wawr, Aberystwyth, ar 23 a 24 Medi 2023, gan ddychwelyd i’r hen batrwm o gael sesiynau dros ddau ddiwrnod. Brynhawn Sadwrn cafwyd cyflwyniadau gan Elinor Bennett, yn trafod bywyd a gwaith y casglwr Nicholas Bennett, ac Elain Rhys yn trafod trefniannau lleisiol Grace Williams o alawon gwerin Cymreig. Mwynhawyd noson lawen ddifyr yng nghwmni Parti Camddwr yng Nghanolfan Merched y Wawr ar y nos Sadwrn. Fore Sul cafwyd cyflwyniadau gan Rhidian Griffiths ar ddisgrifiadau twristiaid o ganu gwerin a chan E. Wyn James ar ganu gwerin Cwm Taf. Cynhaliwyd y Cyfarfod Blynyddol ar ddiwedd y gynhadledd yn ôl ein harfer. ## **Pwyllgor Gwaith** Cyfarfu’r Pwyllgor Gwaith yn ystod y Gynhadledd ar 23 Medi 2023. Yn ystod y flwyddyn, yn ôl ein harfer, atebwyd nifer o ymholiadau am faterion yn ymwneud â byd canu gwerin. Etholir swyddogion y Gymdeithas ac aelodau’r Pwyllgor trwy benderfyniad y Cyfarfod Blynyddol ac yn unol â’r rheolau a eglurir yn y cyfansoddiad. Etholwyd Branwen Medi Jones yn aelod newydd o’r Pwyllgor Gwaith. ## **Cymynrodd** Yn ystod y flwyddyn derbyniwyd cymynrodd hael trwy ewyllys y ddiweddar Hilda Hunter, Amwythig. Roedd Miss Hunter yn ddarlithydd mewn cerddoriaeth ac yn ymddiddori’n fawr yn ein traddodiad gwerin. Bu’n aelod o’r Gymdeithas am nifer o flynyddoedd hyd ei marwolaeth ar 17 Mai 2022. Cyhoeddodd ei hunangofiant, _Dyfal Donc_ , yn 2006. Gofynnir inni fuddsoddi’r cymynrodd, sy’n werth dros £25,000, a defnyddio’r incwm i gyllido ysgoloriaeth i’w dyfarnu yn ôl disgresiwn Swyddogion y Gymdeithas i ymgeisydd teilwng sy’n astudio cerddoriaeth werin. ## **Digido** Gyda chymorth Llyfrgell Genedlaethol Cymru cwblhawyd y gwaith o ddigido _Canu Gwerin_ 1978–2015, gyda’r bwriad o osod y ffeiliau digidol ar wefan y Gymdeithas. ## **Polisi ar gynilion** Mae’r arian sydd wrth gefn yng nghoffrau’r Gymdeithas yn cael ei ddefnyddio’n bennaf i gyllido cyhoeddiadau, yn unol â phenderfyniadau’r Pwyllgor Gwaith a’r Cyfarfod Blynyddol. Amcenir at gadw o leiaf £25,000 yn y cronfeydd wrth gefn i gyllido prosiectau cyhoeddi a phrosiectau digido. Rhif elu5en'. 259772 2022-23 1,257.Cil Aelc*laÉth I￿.C￿ Rhoddion 260.(K) Cynhadledd 469.10 Gwerthiant Ilyfrau 502.68 Brelndalladau 3￿).12 Rhodd &rymorth 1232.73 Incwm buddsoddlad Cymynrodd 2023.24 277.25 751.00 S,879￿0 71.60 180.00 8.62 503.90 1,253. 25.L 475.IXI 532.01 599.10 201.35 1.269.64 25.thJ). 227.65 Gweiry¢kk4 s01.￿) Cynhadledd 1767.50 Ary3ffi1 72.40 Costau banc 35a￿ Eisteddf￿￿ Ys8olorlaeth cynhadledd ILW.IYJ Cyfrgniodstors t>nd RrbbMs IOSO.tKI Ywefvn nwdd 6.96&55 Cyfanswrn talladau Z94&92 Gweddlll I Idfffy8) 4,021.63 Cyfanswm derbyn4adau 29355. 7￿7137 21,683.73 30.&24 15,360.28 594.52 2Z354.47 12.044.01 492.99 47,9?4.85 Stocyn y Ganolfan Lyfrau Buddsodthad Charifurnl 3&309.27 60.511.85 CYMDEITHAS ALAWON GWERIN CYMRU Elusen gofrestredsg rhif 259772 Adroddiad yr ArchwiliwrAnnibynnol ar Gyfrlfon yr Elusen 8m yflwyddyn 1 Mai 2023 hyd 30 Ebrill 2024 Barn Yrwyfwedi archwilio datganiadau ariannol CymdeithasAlawon Gwerin Cymru 8m yflwyddyn yn diweddu 30 Ebrill 2024. Yn fy marn i mae'r datganiadau ariannol yn cyflwyno darlun teg o setyllfa'r elusen ar 30 Ebrill 2024 ac o'i h8dnoddau a'i defnydd o'i hadnoddau, gan gynnwys ei hincwm 8.1 gwariant, 8m y flwyddyn honno. a bod y datganiadau hynny wedi eu paratoi yn unol ag arferion safonol cyfrifyddol y Deyrnas Gyfunol ac yn unol a gofynion Deddf Elusennaij 2011. Casglladau Yn seiliedig ar y gwaith a wneuthum. yr wyf wedi dod i'r casgliad fod defnydd yr ymddiriedolwyr o sail gyfrifyddol busnes gweithredol wrth baratoi'r datganiadau ariannol yn briodol. Yn seiliedig ar ygwaith a wneuthum, nid wyfwedi adnabod unrhyw ansicrwydd perthynol i amgylchiadau sy'n bwrw amheu8eth ar allu'r elusen i barhau fel busnes Eweithredol am gyfnod o ddeuddeng mis o leiaf o'r dyddiad yr awdurdodwyd y datg8niadau ariannol. Iwan ap Datydd, BA, MLib 27 Medi 2024