
## **Adroddiad Blynyddol yr Ymddiriedolwyr / Trustees’ Annual Report** 

|**Blwyddyn /****_Year_**|01.04.2022–31.03.2023|
|---|---|
|**Enw’r Elusen /****_Charity name_: **|Ffrindiau’r Gymraeg Cylch Cas-Gwent|
|**Rhif elusennol /****_Charity_**<br>**_registration number_: **|1176757|



## **Pwrpas a Gweithgareddau /** _**Objectives and Activities**_ 

|**Pwnc / Topic**|**SORP**<br>**ref**|**Manylion / Details**|
|---|---|---|
|Crynodeb o amcanion yr<br>elusen fel y nodir yn y ddogfen<br>lywodraethol.<br>_Summary of the purposes of_<br>_the charity as set out in its_<br>_governing document_|Para 1.17|I wella addysg y cyhoedd yng Nghas-gwent a'r cylch yn<br>yr iaith, celfyddydau a diwylliant Cymraeg, trwy gynnal<br>darlithiodd, dosbarthiadau, grwpiau trafod,<br>gweithgareddau a gwybodaeth trwy gyfrwng y Gymraeg.<br>_To advance the education of the public in Chepstow and_<br>_the surrounding area in Welsh language, arts and culture_<br>_by the provision of lectures, classes, discussion groups,_<br>_activities and information through the medium of the_<br>_Welsh language_.|
|Crynodeb o'r prif<br>weithgareddau mewn<br>perthynas â'r amcanion hynny<br>er budd y cyhoedd, yn<br>benodol, y gweithgareddau, y<br>prosiectau neu'r gwasanaethau<br>a nodwyd yn y cyfrifon.<br>_Summary of the main activities_<br>_in relation to those purposes_<br>_for the public benefit, in_<br>_particular, the activities,_<br>_projects or services identified_<br>_in the accounts._|Para 1.17<br>and 1.19|•<br>Darparu darlithoedd a sgyrsiau yn yr iaith<br>Gymraeg<br>•<br>Darparu grwpiau trafod a dosbarthiadau yn yr<br>iaith Gymraeg i ddysgwyr<br>•<br>Gwerthu llyfrau Cymraeg a nwyddau a roddwyd<br>•<br>_Provision of lectures and talks in the Welsh_<br>_language_<br>•<br>_Provision of discussion groups and classes in the_<br>_Welsh language for learners_<br>•<br>_Sales of Welsh language donated books & goods_|
|Datganiad i gadarnhau a yw'r<br>ymddiriedolwyr wedi rhoi sylw<br>i'r canllawiau a gyhoeddwyd<br>gan y Comisiwn Elusennau ar<br>fudd cyhoeddus<br>_Statement confirming whether_<br>_the trustees have had regard to_<br>_the guidance issued by the_<br>_Charity Commission on public_<br>_benefit_|Para 1.18|Yn ystod y broses gofrestru, cynghorwyd yr<br>ymddiriedolwyr gan y Comisiwn Elusennau ar fudd<br>cyhoeddus<br>_During the registration process, the Trustees were_<br>_advised by the Charity Commission on public benefit_|



1 



## **Cyflawniad a Pherfformiad / Achievements and Performance** 

|**Pwnc / Topic**|**SORP**<br>**ref**|**Manylion / Details**|
|---|---|---|
|Crynodeb o brif<br>gyflawniadau'r elusen,<br>gan nodi'r<br>gwahaniaeth y mae<br>gwaith yr elusen wedi'i<br>wneud i amgylchiadau<br>ei buddiolwyr ac<br>unrhyw fuddion<br>ehangach i<br>gymdeithas.<br>_Summary of the main_<br>_achievements of the_<br>_charity, identifying the_<br>_difference the charity’s_<br>_work has made to the_<br>_circumstances of its_<br>_beneficiaries and any_<br>_wider benefits to_<br>_society as a whole._|Para<br>1.20|Yn 2022-23, wedi i’r gofyniad cyfreithiol i wisgo gorchudd wyneb<br>mewn siopau a busnesau ddod i ben, dechreuodd canolfan Tŷ<br>Croeso agor eto yn rheolaidd. Parhawyd gyda rhai o’r<br>gweithgareddau ar-lein (siaradwyr yn bennaf) a cheir manylion o<br>bob digwyddiad yma:<br>https://cymgymcasgwent.weebly.com/rhaglen--events.html ac ar y<br>calendr (https://cymgymcasgwent.weebly.com/).<br>Erbyn diwedd y flwyddyn, roedd y gweithgareddau canlynol wedi<br>digwydd<br>•<br>Cwrs blasu Cymraeg (Ebrill 2022)<br>•<br>Cwrs Mynediad 1 i ddechreuwyr pur yn wythnosol yn ystod<br>tymhorau ysgol (10 person, dechrau Medi 2022)<br>•<br>Canolfan ar agor pob bore Mawrth a Sadwrn am sesiynau<br>sgwrsio anffurfiol, o dan arweiniad gwirfoddolwyr<br>•<br>Grwp Cymraeg U3A yn cynnal sesiynau sgwrsio pob bore<br>Mercher<br>•<br>Dau siaradwr gyda’r nos ar-lein<br>•<br>Cydweithio gyda’r Fenter Iaith i hybu gweithgareddau<br>cymdeithasol lleol (e.e. teithiau cerdded)<br>•<br>Dathliad Dydd Gwyl Dewi yn denu dros 60 o bobl.<br>Gwnaed gweinyddiaeth hanfodol i gynnal y Ganolfan Gymraeg yn<br>ystod y cyfnod clo (trethiant lleol, yswiriant atebolrwydd cyhoeddus,<br>cynnal a chadw arferol a gwiriadau iechyd a diogelwch ac ati).<br>In 2022-23, after the legal requirement to wear a face covering in<br>shops and businesses ended, the Tŷ Croeso centre began to open<br>again regularly. Some of the activities continued online (mainly<br>speakers) and details of each event can be found here:<br>https://cymgymcasgwent.weebly.com/rhaglen--events.html and on<br>the calendar (https://cymgymcasgwent. weebly.com/).<br>By the end of the year, the following activities had taken place<br>• Welsh taster course (April 2022)<br>• Welsh Entry Course for absolute beginners weekly during school<br>terms (10 people, beginning September 2022)<br>• Centre open every Tuesday and Saturday morning for informal<br>chat sessions, led by volunteers<br>• Welsh group U3A holding chat sessions every Wednesday<br>morning<br>• Two evening speakers online<br>• Collaborate with the Menter Iaith to promote local social activities<br>(e.g. walking tours)<br>• David's Day celebration attracting over 60 people.<br>Essential administration was carried out to maintain the Welsh<br>Language Center during the lockdown period (local taxation, public<br>liability insurance, normal maintenance and health and safety<br>checks etc.).|



2 



## **Adroddiad Ariannol / Financial Review** 

|**Pwnc / Topic**|**SORP**<br>**ref**|**Manylion / Details**|
|---|---|---|
|Adolygiad o sefyllfa<br>ariannol yr elusen ar<br>ddiwedd y cyfnod<br>_Review of the charity’s_<br>_financial position at the_<br>_end of the period_|Para 1.21|•<br>2022-23 blwyddyn: gwarged o £ 19,238. Defnyddiwyd<br>incwm grant o Lywodraeth Cymru (ymgais 2020-21) i<br>sicrhau bod modd talu costau’r Ganolfan, gan fod<br>incwm o Goleg Gwent wedi darfod (symudwyd eu<br>dosbarthiadau ar-lein) ond bu’r dosbarth Mynediad<br>gyda thiwtoriaid gwirfoddol rhent o’r U3A a<br>chyfraniadau boreau coffi yn fodd da o gynhyrchu<br>incwm pellach. Daeth incwm hefyd o £260 o’r Dathliad<br>Gwyl Dewi.<br>•<br>_2022-23 FY: surplus of £19,238. The Welsh_<br>_Government building income (2020-21) enabled the_<br>_charity to maintain the Centre, as income from Coleg_<br>_Gwent’s rent had stopped (due to classes moving_<br>_online). The shortfall is now being made up with_<br>_volunteer-led in person classes, rent from the U3A_<br>_Welsh group, and coffee mornings. An income of £260_<br>_was also made from the St David’s Day event._|
|Datganiad yn esbonio'r<br>polisi ar gyfer dal<br>cronfeydd wrth gefn yn<br>nodi pam eu bod yn<br>cael eu dal<br>_Statement explaining_<br>_the policy for holding_<br>_reserves stating why_<br>_they are held_|Para 1.22|Polisi wrth gefn a pholisi ariannol<br>•<br>Cronfa wrth gefn ar gyfer Gwaith Adeiladu o £ 2500 a<br>chronfa wrth gefn weithredol (blwyddyn) o £ 2500<br>_Reserve & financial policy_<br>•<br>_Adopted reserve for Building Works of £2500 and_<br>_operational (1 year) reserve of £2500_|
|Swm y cronfeydd wrth<br>gefn a ddelir<br>_Amount of reserves_<br>_held_|Para 1.22|•<br>£19,238 (gwarged ar 31 Mawrth 2023 /_surplus as of 31_<br>_March 2023)_|
|Rhesymau dros beidio a<br>dal cronfeydd wrth gefn<br>_Reasons for holding_<br>_zero reserves_|Para 1.22|•<br>n/a|
|Manylion cronfa sydd â<br>diffyg sylweddol<br>_Details of fund_<br>_materially in deficit_|Para 1.24|•<br>n/a|



## **Nodyn / Note** 

- Financial Statement / Adroddiad Ariannol 2022-2023 (Appendix I, p.5) 

## **Strwythur, Ymddiriedoliaeth a Rheoliad / Structure, Governance and Management** 

|<br>**and Management**|||
|---|---|---|
|Math o ddogfen lywodraethol<br>_Type of governing document_|Para<br>1.25|Cyfansoddiad model sylfaen, wedi'i fabwysiadu<br>21.01.2018<br>_Foundation model constitution, adopted 21.01.2018_|
|Sut mae'r elusen wedi'i chyfansoddi?<br>_How is the charity constituted?_|Para<br>1.25|SCE<br>_CIO_|
|Dulliau dewis ymddiriedolwyr gan<br>gynnwys manylion unrhyw<br>ddarpariaethau cyfansoddiadol|Para<br>1.25|•<br>Gwahoddiad agored i aelodau lleol ymuno â'r<br>ymddiriedolwyr (enwebiadau blynyddol)<br>•<br>Archwiliad sgiliau|



3 



|_TrusteeselectionmethOdsIncluding_|•|_Openinvitation to localmemberstojointhe_|
|---|---|---|
|_detailsofany constitutional_||trustees_(annualnominations)_|
|_provisions_|•|_Skills audit_|



## 

|Enw·relusen|Ffrlndtau·rGymraeg Cytchcas-Gwent|
|---|---|
|_Charityname_||
|Enwau eraill a ddefnyddir|•<br>Cymdeithas Gymraeg Gas-Gwent|
|_Othernamethecharity uses_|•TtCroeso|
|Rhif elusen cofrestredig|1176757|
|_Reaistered charity number_||
|Prif gyfeiriad yr elusen|**36MoorStreet,cas-Gwent,NP1650F**|
|_Charity's principaladdress_||




## 




**ATODIAD / APPENDIX I** 

## **Ffrindiau’r Gymraeg Cylch Cas-Gwent** 

## **Financial Report / Adroddiad Ariannol** 

## **Datganiad derbynebau a thaliadau ar gyfer y flwyddyn yn diweddu 31/3/2023** _**Receipts and payments statement for year ending 31/3/2023:**_ 

|<br>**_ipts and payments statement for year ending 31/3/2023:_**||
|---|---|
|**Balans agoriadol/ Opening balance**|**£19,847.00**|
|||
|**Derbynebau/ Receipts:**||
|•<br>Rhoddion/Donations|£ 216.98|
|•<br>Dosbarth Cymraeg /Welsh Class|£661.00|
|•<br>Aelodaeth/Membership|£0.00|
|•<br>Incwm rhent/Rental Income(U3A)|£270.00|
|•<br>Incwm arall (Gweithgareddau, llyfrau) / Misc. Income<br>(Events,book sales)|£666.10|
||**£1,814.08**|



|**_Llai / less_**<br>**Taliadau/ Payments:**||
|---|---|
|•<br>Yswiriant/Insurance|£718.14|
|•<br>Band eang /Broadband|£321.95|
|•<br>Gwasanaethau cyffredinol/General utilities(Gas,Water)|£556.76|
|•<br>Cynnal a chadw / Maintenance (Boiler service, premises<br>maintenance)|£233.96|
|•<br>Treth Cyngor/Council Tax|£240.75|
|•<br>Costau SumUp /Transaction Charges|£11.05|
|•<br>Amrywiol/Miscellaneous|£340.35|
||**£2,422.96**|



## **Datganiad asedau a rhwymedigaethau ar 31/3/2023** _**Assets and liabilities statement as at 31/3/2023:**_ 

|**Asedau / assets**<br>Adeiladau / Property<br>£ 115,000.00<br>Gosodiadau / Fixtures & fittings*<br>£ 3,000.00<br>Banc / Bank<br>£ 19,238.12<br>Arian parod / Petty cash<br>£0.00<br>**Cyfanswm/Total**<br>**£137,238.12**||**Rhwymedigaethau /**<br>**Liabilities**<br>£0.00<br>**£0.00**|
|---|---|---|



## _**Notes:**_ 

_*Yn cynnwys llyfrau (includes books)_ 

_Yn y flwyddyn ariannol hon, gostyngodd incwm rhent of Cymraeg i Oedolion Gwent i £ 0 oherwydd parhaodd dosbarthiadau ar lein ar ôl pandemig Cofid-19. Derbyniwyd grant busnes oddi trwy Cyngor Sir Fynwy yn 2020-21 i helpu gyda treuliau._ 

_In this financial year, rental income from Cymraeg i Oedolion Gwent was £0 as classed continued online after the Covid-19 pandemic. A business recovery grant via Monmouthshire County Council was obtained to assist in covering costs._ 

5 



_Mae yswiriant yn parhau i gael ei drefnu trwy Aston Lark Brokers. Y darparwr cyfredol yw Allianz. Roedd codiad o dros £200 o gymharu a’r flwyddyn cynt.Mae cyfleusterau cyffredinol, ac eithrio'r Dreth Gyngor, yn cael eu talu trwy ddebyd uniongyrchol._ 

_Mae bancwyr yr elusen yn parhau i fod yn Barclays gyda’r llofnodwyr yn dri o’r ymddiriedolwyr, sef Andrea Webber, Lynne Feakes a Naomi Price. Mae angen awdurdod unrhyw ddau o'r tri llofnodwr ar gyfer pob taliad. Am wariant dros £100 (ac eithrio gwariant yn gysylltiedig a chynnal a chadw, cyfleusterau neu trethi lleol) rhaid cael cytundeb y mwyafrif o’r ymddiriedolwyr._ 

_Insurance continues to be arranged through Aston Lark Brokers.  Current provider is Allianz. There was an increase of over £200 compared to the previous year. General utilities are, with the exception of Council Tax, are paid by direct debit._ 

_The charity’s bankers continue to be Barclays with the signatories being three of the trustees, namely, Andrea Webber, Lynne Feakes and Naomi Price.  All payments require authorisation by any two of the three signatories. Expenditure over £100 (other than that associated with essential maintenance, utilities or local taxes) must be approved by a majority of the trustees._ 

6 

