ADRODDIAD BLYNYDDOL
A DATGANIADAU ARIANNOL
am y flwyddyn yn gorffen 31 Rhagfyr 2022
EISTEDIF•I
Sefydliad Corfforedig Elusennol
Rhif elusen: 1155539
www.eisteddfod.cymru

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
CYNNWYS
Adroddiad yr Ymddiriedolwyr:
Amcanlon a Gweithgareddau'r elusen
Cyflawniadau a pherfformiad
Adolygiad Ariannol
Gwybodaeth Gyfreithlol a Gweinyddol
Strwythur, Uywodraethu a Rheoll
Cynlluniau'r dyfodol
li
12
15
Adroddlad yr Archwllwyr Annlbynnol
16
Datganiad o'r Gwelthgareddau Ariannol
19
Mantolen
20
Datganlad o'r Lllf Arlan
21
Nodladau I'r datganiadau ariannol
22
ATODIADAU
Nid yw'r wybodaeth a gynhwyslr yn yr ato(Iladats yn rhan o'r datganiaday Jrlannol archwlllet11g:
Atodlad A - Swyddogion y Llys a'r Cyngor
34

Elsteddfod Genedlaethol Cymru
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR
Adroddiad yr ymddirledolwyr am y flwyddyn yn gorffen 31 Rhagfyr 2022
Mae'r ymddiriedolwyr yn cyflwyno eu hadroddiad blynyddol a datganiadau arSannol yr elusen
am y flwyddyn yn gorffen 31 Rhagfyr 2022. Paratowyd y datganiadau ariannol yn unol a'r
pollsiau cyfrifyddu a nodir yn nodyn l i'r cyfrifon ac yn cydymffurfio a chyfansoddiad yr elusen,
Deddf Elusennau 2011, Datganiad o Arferion a Argymhellwyd i Elusennau (SORP) sy'n paratoi
eu cyfrifon yn unol a'r Safon Adrodd Ariannol sy'n berthnasol yn y Deyrnas Gyfunol a
Gwerlniaeth Iwerddon {FRS102).
AMCANION A GWEITHGAREDDAU'R ELUSEN
Amcanlon yr Eisteddfod, er budd y cyhoedd yng Nghymru a ledled y byd, yw:
hyrwyddo addysg y cyhoedd yn nhreftadaeth a diwylliant Cymru, y gwyddorau a'r iaith
Gymraegi a hyrwyddo, cadw a diogelu treftadaeth a dlwylllant Cymru a'r iaith Gymraeg,
drwy unrhyw ddull a modd yr ystyrir yr ymddiriedolwyr yn dda yn cynnwys trwy gynnal
gwyl genedlaethol yn flynyddol, sef Elsteddfod Genedlaethol Cymru.
Mae'r Ymddiriedolwyr yn gwelthredu I gyfiawnl'r amcanion hyn tr+VY ddllyn yr
vmrwymiadau a ganlyn:
Y Gymraeg yw iaith gweithgareddau'r Elsteddfod a'r fvyl. Tra'n parchu'r egwyddor hon,
dylld sicrhau bod gwybodaeth ar gael I'r di-gymraeg, a gweithgareddau I'r rhai hynny
sy'n dysgu'r Gymraeg.
Bwriedir i'r Eisteddfod barhau I fod yn Wyl deithiol/symudol. Trwy welthlo mewn
partnerlaeth a'r cymunedau Ileol, Cymdeithas awdurdodau Ileol Cymru a chyrff eralll,
dylld ymdrechu I slcrhau bod yr ymwelladau'n gymorth I hyrwyddo adnewyddlad y
cymunedau, a bod y budd economaldd, cymdelthasol a dlwylliannol I'r ardaloedd hynny
yn sylweddol a pharhaol.
Bwrledlr I'r Elsteddfod Genedlaethol ddathlu egnl a chyfoesedd yr lalth Gymraeg,
ardderchowgrwydd diwylllant Cymru, a thraddodiadau gwerthfawr a drosglwyddwyd o
genhedlaeth I genhedlaeth.
Bwriedir i'r Eisteddfod barhau i fod yn Wyl gystadleuol yn ei hanfod. Dylid adolygu nifer
a natur y cystadlaethau'n rheolaidd i sicrhau eu bod yn addas a pherthnasol i'r cyfnod.
Bwriedir i'r Eisteddfod hefyd fod yn Ilwyfan i'r goreuon yn amrywlol agweddau'r
diwylliant Cymreig a'r celfyddydau yng Nghymru, boed amatur neu broffesiynol.
Rhaid sicrhau strwythur rheoli a threfnu effeithiol sy'n cyd-fynd a'r gofynlon cyfreithiol
ac ymarferol sy'n bodoli er mwyn sicrhau gWeith￿dU amserol a diwastraff gan wneud y
defnydd gorau o'r adnoddau. Dylai'r rheolaeth fod yn agored a thryloyw ac yn parchu
egwyddorion sylfaenol prlodoldeb a Ilywodraeth gorfforaethol yn gyffredlnol.
Dylld cydweithio gyda chyrff Ileol a chenedlaethol (cyrff cyhoeddus, cyrff gwlrfoddol a
chwmniau preifat) a chymunedau Cymru er mwyn sicrhau Ilwyddlant yr Wyl.
Ni ddefnyddir eiddo'r Eisteddfod at ddlbenion nad ydynt yn elusennol.

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
AMCANION A GWEITHGAREDDAU'R ELUSEN
Budd cyhoeddus
Mae'r ymddiriedolwyr yn cadamhau eu bod nhw wedi cydymffurfio a'r ddyletswydd yn adran
17 0 Ddeddf Elusennau 2011 i roi sylw priodol i'r canllawiau budd cyhoeddus a gyhoeddlr gan y
Comlslwn Elusennol wrth benderfynu ar ein gweithgareddau.
Amcanion craidd yr Eisteddfod Genedlaethol yw hyrnvyddo diwylliant Cymru a diogelu ialth,
hanes a thraddodiadau Cymru mewn cymdeithas amrywiol fodern. Mae 9wyI flynyddol yn cael
ei chynnal i ddathlu popeth Cymreig ac i ddatblygu diwylliant Cymru o fewn y brif ffrwd drwy..
Annog pobl i ddefnyddio a dysgu'r ialth Gymrae9;
Hyrwyddo diwylliant, bwyd, tirfun a threftadaeth Cymru sy'n adlewyrchu Cymru,,
Arddangos perfformwyr Cymreig i gynulleldfa ehangach;
Darparu canolbwynt ar gyfer gweithgareddau cymdeithasol, economaldd a dlwylllannol.
Mae'r wyl yn hyrwyddo a'n hybu'r defnydd o'r iaith Gymraeg, trwy arddangos talent o Gymru.
Mae hyn yn cael ei gyflawni drwy ymglymu artistlaid, cerddorion, perfformwyr, busnesau,
addysg a darparwyr cymdelthasol. Mae'r holl bobl leol a'r holl fusnesau Ileol yn cael eu hannog
i fynd ati i gymryd rhan, gan greu cyfuniad a blas Cymrelg arbennlg l adlewyrchu dlwylllant,
traddodladau a gwerthoedd pobl Cymru.
Mae'r Eisteddfod Genedlaethol yn cyflawni el hamcanlon craldd trwy..
Arddangos hunaniaeth ddiwylllannol unlgryw a threftadaeth Cymru. annog pobl I
ddathlu hanes a diwylliant Cymru;
FeSthrln a chynyddu'r defnydd o'r ialth Gymraeg ymysg pob grwp oedran;
Ddarparu cyfleoedd cyffrous l ysgolion a chymunedau trwy gydol Cymru I gymryd rhan
ynddynt;
Ddarparu cyfleoedd I'n hartlstlald Cymreig blaenllaw l arddangos eu talentau,.
Ddod yn hygyrch I gynulleidfa fviy eang o wahanol oedrannau, rhyw ac ethnigrwydd,
trwy ddod a'r Elsteddfod i mewn I'r oes fodem;
Hyrwyddo'r laith Gymraeg ymysg busnesau yn y sector preifat;
Gynyddu proffil Cymru ar lefel rhyngwladol;
Gydlynlant cymunedol trwy weithredu a chymryd rhan yn wirfoddol yn Ileol;
Weithio gyda sefydlladau Ileol i gryfhau Cymru a'i chymunedau.
Godi proffil a phoblogrwydd canu corawl yng Nghymru;
Arloesl gyda thechnoleg newydd e.e. y cyntaf yn y Byd I we-ddarlledu'n fyw yn y
Gymraeg yn 2000, a'r rhaglen Gymraeg gyntaf ar gyfer yr iphone yn 2010;
Annog datblygiad addysgol;
Gryfhau Ilwyfan Cymru;
Gynyddu cystadleuaeth iach a gwaith tim;
Annog pobl i gyfrannu o gefndiroedd di-gymraeg;
Adeiladu pontydd rhwng pobl o ethnigrwydd a chenhedloedd amrywiol.

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
CYFLAWNIADAU A PHERFFORMIAD
Y Gronfa Leol a nawdd: Bu'r Gronfa Leol yn Ilwyddiannus, a braf oedd gweld y pwyllgorau yn
parhau i drefnu a chynnal digwyddiadau ar ol cyrraedd y targed 0 £400,000 fel rhan o'r
bartneriaeth gymunedol gyda Bro 360. Newidiodd y pwyslais o godi arian i godl hwyl, a
Ilwyddodd hyn i gadw'r momentwm ymysg trigolion Ileol. Diolch I bawb a fu wrthi'n codi arian
a chodl hwyl dros gyfnod y prosiect.
Bu rhagor o gydwelthlo rhwng y pwyllgorau te5tun a'r pwyllgorau codi arian Ileol hefyd a
byddwn yn edrych ar sut y gellir datblygu hyn yn y dyfodol.
Llwyddodd y gronfa nawdd a grantiau i gyrraedd y nod hefyd yng Ngheredigion, a hynny mewn
cyfnod ariannol anodd. Mae partneriaethau'n rhan hanfodol o'n gwaith, a braf yw nodl ein bod
ni wedi cryfhaLt amryw o'r partnerlaethau eleni. Mae pob un o'n partneriaethau'n cefnogi'r nod
o gyrraedd mlllwn o slaradwyr Cymraeg a dyblu'r defnydd dyddlol o'r Gymraeg, ynghyd a rhoi
blas o'n dlwylliant i bobl o bob oed a chefndir.
Cystadlu., Roedd nlferoedd cystadlu'n uchel adeg y dyddiad cau, ond yn anffodus fe dynnodd
nlfer o unlgollon yn ol yn hwyr yn y dydd. Roedd nifer y cystadleuwyr torfol yn ddai gydag
ychydlg yn unlg yn tynnu'n ol, ond roedd hyn S'w ddisgwyl gan fod niferoedd COVID yn
parhau'n weddol uchel.
Symudwyd y dyddiad cau ar gyfer derbyn copiau I ddiwedd Mehefln a chrèwyd system ddlgldol
syml lawn gan ddefnyddlo Dropbox a oedd yn hynod hwylus i'r cystadleuwyr a'r beirnlald, gan
dorri lawr ar walth swyddfa'n fawr yn ystod cyfnod prysur. Braf oedd gweld cynlfer o feirniaid
'r BBC yn barod I dderbyn cop'iau elertronlg a byddwn yn parhau gyda'r arfer hwn yn y
dyfodol, gan ei fod yn torrl I lawr ar walth, ar bapur ac ar gostsu.
Datblygwyd system ddigidol newydd 5bon ar gyfer cystadleuwyr ar ol y dyddiad cau
gweithiodd hon yn dda, gan dorri i lawr ar waith yn sylweddol. Byddwn yn parhau I'w
defnydd50 yn y dyfodol gan fod hyn yn hwyluso gwaith yr adran gyllld ac yn bwydo'r ap a
system ganlynladau'r BBC.
Diolch i'r tim cystadlu a gymerodd drosodd o fis Mehefin ymlaen, gan dynnu popeth ynghyd, a
dSolch hefyd I'r tim a fu wrthi'n ystod yr wythnos yn cyd-lynu gyda'r beimiaid a chystadleuwyr,
Gweithiodd y rhaglen hyfforddi ar gyfer Arweinyddion Llwyfan y dyfodol dan ofal Betsan Powys
yn dda, Edrychwyd eto ar y seremoniau dyddiol nad ydynt yng ngofal yr Orsedd, gan gyflwyno
elfen o sgwrs anffurfiol neu berfformlad o walth buddugol ar ffilm, a chafodd hyn groeso gan yr
enillwyr, y cyfranwyr a'r gynulleldfa.
Cafodd seremoni'r Fedal Wyddoniaeth ac enlllwyr Y Lle Celf eu symud o Iwyfan y Paflliwn I'r
Pentref Gwyddoniaeth ac Y Ue Celf. Cafwyd ymateb cymysg a bydd y panelau unigol yn trafod
y seremoniau cyn penderfynu a fydd hyn yn parhau i'r dyfodol.
Cymysg hefyd oedd yr ymateb i'r arbrawf o uno seremoniau Tlws y Cerddor ac Albwm
Cymraeg y Flwyddyn, a bydd angen edrych ar hyn hefyd ar gyfer y dyfodol.
Cyngherddau.. Bu'r ymateb i'r cyngherddau eleni'n gymysg, gyda rhai nosweithiau'n gwelthio'n
well na'l gllydd. Roedd effaith COVID, gydag awydd pobl I beidio a bod y tu mewn am
gyfnodau rhy hir, ynghyd a'r shifft yn nemograffeg ein rynulleidfa, i'w gweld yn glir, gyda mwy
o bobl yn dewis cymdeithasu yn yr awyr agored nag erioed.
Gweithiodd symud Cabarela i'r Pafiliwn yn dda. Roedd y cysyniad eisoes wedi gweithio mewn
gofodau Ilai, ac felly roeddem ni'n hyderus am ei symud. Cyngerdd arall a weithiodd eto eleni
oedd Gig y Pafiliwn, ac un o Iwyddiannau mawr yr wythnos yn y Pafiliwn oedd y sioe
prynhawn, Na Nel, a ddenodd gynulleidfa deuluol newydd i'r Pafiliwn ddiwedd prynhawn
Mawrth. Bu'r Gymanfa hefyd yn Ilwyddiant. gyda nifer yn ei chanmol fel un o'r cymanfaoedd
gorau ers blynyddoedd.

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
CYFLAWNIADAU A PHERFFORMIAD
Cafwyd dwy noson hwyr yn y Pafiliwn, y parti mawr ar y nos Sadwrn gyntaf gyda Band Pres
Llareggub ac Afrocluster a'r Parti Pinc, nos Iau. digwyddiad 'datganiad' a oedd yn binacl
rhaglen Mas ar y Maes. Bu'r ddwy noson yn Ilwyddiannus, ac er na cha￿y￿ cynulleldfaoedd
mawr, roedd Ilawer yn 9alw am ragor o arbrofi fel hyn yn y dyfodol.
Is-bafillynau.. Roedd mwy o ddigwyddiadau nos ar draws y Maes eleni nag erioed, gyda hyd at
wyth o ddigwyddiadau yn cael eu cynnal yr un pryd ar rai nosweithiau. Cafodd hyn effaith ar
niferoedd mewn amryw o'r gweithgareddau. a chyda rhai gofodau'n denu nifer fach o bobl,
roedd hyn yn annheg ar y perfformwyr ac ar y gynulleidfa. Yn sgil hyn, rydyn ni'n argymell eln
bod nl'n canolbwyntlo ein gweithgareddau nos mewn hyd at bump Ileoliad, er mwyn slcrhau
bod cynulleidfa deilwng ym mhob un, gan rol'r gorau I gystadlu'n omiodol yn erbyn ein hunain.
Dadeni: Dadeni oedd prif ffocws ein cais grant ni i Gyngor Celfyddydau Cymru eleni. Ein
bwriad oedd creu digwyddiad cyffrous ac uchelgelslol a fyddai'n tanio dychymyg ymwelwyr
newydd ac yn ailgynnau angerdd eln cynulleidfa graidd at yr Eisteddfod.
Gyda sioe syrcas awyrol hynod wedll phlethu gyda gelrlau hyfryd a pherfformlad onhygoel gan
Casi Wyn, ynghyd a than a gorymdalth lusemau oedd a'i gwreiddiau mewn proslect cymunedol
Ileol. Daeth miloedd i wylio'r sloe yn dilyn perffomiiad Dafydd Iwan ar Lwyfan y Maes. Y
bwriad oedd cynnal y sioe awyrol am ddwy noson ond bu'n rhald gohirio'r sioe gyntaf
oherwydd y tywydd. Argymelllr eln bod nl'n creu sbectècl arall yn Llyn ac Elflonydd dan
arwelniad yr un tim creadigol, er mwyn adeiladu ar Iwyddlant Dadeni.
Maes B.. Bu'n flwyddyn dda i Faes B, wrth i genhedlaeth newydd o bobl Ifanc gael cyfle I ddod
I'r wyl 'fawr' gyntaf ers 2017. Brèf oedd gweld y niferoedd eleni ymysg yr uchaf am dros
ddegawd.
Mae angen slcrhau bod Maes B wrth ymyl y Maes, gan ei fod mor bwysig denu cynulleidfa
Maes B S'r Maes yn ystod y dydd a chyda'r nos. Ar wahan i ambell elthriad, roedd nlferoedd yn
isel i weld y band cyntaf, ac felly rydyn nl'n argymell cael gwared a'r slot gyntaf ar y Ilwyfan
mawr 0 2023.
Gweithiodd y babell les yn dda, ynghyd a'r polisi diogelwch rhyw, gyda'r holl gamau'n cael eu
dilyn yn gywlr pan fu angen gwelthredu. Yn anffodus, gadawyd nifer o bebyll a chadeirlau ar
l ar y dlwedd, sy'n groes I'n hymgyrch 'Gadael dim olion. a bydd rhaid codi proffil yr ymgyrch
yn well y flwyddyn nesaf.
Theatr.. Rydyn ni'n ddiolchgar i Theatr Genedlaethol Cymru am eu dealltwriaeth a'u cydweithlo
amyneddgar ar ol colli'r Theatr wreiddiol yn hwyr yn y dydd. Yn dilyn trafodaethau gyda'r
cwmni'n dilyn yr Eisteddfod, fe'n hysbyswyd nad oedd hl'n flaenoriaeth bellach iddynt hwy
noddi'r Theatr ac na fyddent yn darparu yr offer saln a goleuo nac ychwaith technegwyr i'r
dyfodol.
Mae arlwy theatr yr Elsteddfod wedl newld dros y blynyddoedd diwethaf, gyda mwy o
gwmniau'n awyddus i ddefnyddio gofodau Ilai confensiynol, a phoblogrwydd y rhaglen theatr a
dawns stryd yn cynyddu'n flynyddol.
Gyda'r bartneriaeth gyda THGC yn newid, dyma'r cyfie i argymell ein bod nl'n canolbwyrntio ar
berfformiadau theatr stryd yn ystod y dydd a chynnal perfformiadau theatrig gyda'r hwyr
mewn gwahanol leoliadau o amgylch y Maes. er mwyn denu cynulleidfa amgen a newydd i
fwynhau eln harlwy drama, gan hepgor adeilad y Theatr.

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
CYFLAWNIADAU A PHERFFORMIAD
Gwyddoniaeth a Thechnoleg: Cafodd y Pentref Gwyddoniaeth a Thechnoleg groeso brwd gan
ymwelwyr o bob oed, ac er nad oedd popeth wedi'u gosod yn y Ile lawn. roedd yr arlwy'n
apelgar a deniadol. Mae'n werth edrych ar nifer y gweithgareddau ar gyfer y flwyddyn nesaf
ac ystyried a oedd gomiod yn digwydd yno bob dydd - roedd dros 200 0 weithgareddau wedl'u
trefnu dros yr wythnos gyfan. Ar9ymhellir ein bod ni'n parhau i ddathlu gwyddoniaeth a
thechnoleg ar ffurf pentref i'r dyfodol.
Mae5 D.. G¥velthiodd Maes D yn dda gyda'r amserlen strwythuredig yn cael ei chroesawu gan
greu cipolwg o holl ystod gweithgareddau'r Eisteddfod mewn awyrgylch gynnes a chroesawgar
i ddysgwyr o bob lefel. Roedd symud o gynnal gweith9areddau mewn adeilad mawr gwyn i
teepee hefyd yn gam ymlaen. Mae angen mwy o addumiadau er mwyn creu ymdeimlad o wyl,
ac edrych ar sut ydyn ni'n defnyddio'r gofodau er mwyn creu ymdeimlad o bentref.
Y Babell Len.. Cafodd y Babell Lèn ei thrawsnewid gyda phabell ddeniadol a phwrpasol a oedd
yn gwbl wahanol i'r gorffennol. Un o'r amcanion oedd sicrhau el bod hl'n fv4y agored a
chroesawgar, ac roedd hyn yn sicr yn wlr, ond mae angen sicrhau bod yr holl stiwardiaid yn
ymwybodol o'r polisi drws agored a chroe5awgar fel bod modd i ragor o bobl grwydro mewn ac
allan yn ystod seslynau. Bu symud rownd derfynol yr Ymryson I'r Pafiliwn yn Ilwyddiant, a braf
oedd gweld y Pafillwn yn Ilawn.
Nl Iwydéodd pob sesiwn i ddenu cynulleidfa ond roedd cynnwys nlfer ohonynt yn gwthlo eln
blaenoriaethau o ran cynhwysedd, felly mae angen ystyrled sut mae denu ein cynulleidfa i
sesiynau sydd, ar y wyneb, yn anghyfarwydd. Mae'n bwysig ein bod ni'n cynnig Ilwyfan a
phlatfform I bawb er mwyn creu rhaglen sy'n adlewyrchu'r byd Ilenyddol yng Nghymru heddlw.
Encore.. Roedd y gyfres o sesiynau gyda theuluoedd cerddorol Ileol yn Ilwyddiannus lawn gyda
chanmol yr awyrgylch braf a chynnes. Ni weithiodd nifer o'r sesiynau gyda'r hwyr, yn arbennlg
ar ddechrau'r wythnos, a thenau oedd y gynulleidfa i'r seslynau cynhwysol, ac efallal nad oedd
Ileoliad yr adeilad wedi helpu. Mae Encore yn blatffomi gwych I'n cyn-enlllwyr cerddorlaeth ac
yn cynnig cyfleoedd perfformS0 pwysig.
Un o'r sesiynau mwyaf poblogaidd oedd y cyfle l ymuno gyda Slan Melnlr, Annette Bryn Parrl a
Dafydd Iwan I ganu hen ganeuon, a braf oedd croesawu trigolion cartref Ileol yn Nhregaron I
ymuno mewn seslwn a oedd yn pontio rhwn9 y Maes a'r gymuned. Cafwyd canmoliaeth hefyd
I'r acwsteg, ond nodwyd fod y Ilwyfan yn rhy fach a gallai Ilwyfan yng nghanol yr adeilad fod
wedi gweithio'n well.
Y Lle Celf: Daeth criw o guraduron newydd I welthlo gyda nl er mwyn rheoll'r broses ddethol,
arwain ar greu a rhedeg Y Lle Celf eleni. Cafwyd canmoliaeth fawr, gydag amserlen
gynhwysfawr a'r gwaith wedl'l osod yn ddeniadol. Cafodd y sgyrsiau eu symud i Y Lle Celf el
hun, a gweithlodd hyn yn dda, ynghyd a chyfres o ddosbarthiadau melstr gydag artistiaid
amrywiol.
Llwyfan y Maes: Un o atyniadau mwyaf y Maes unwaith eto eleni. Gweithlodd y penwythnos
cyntaf yn dda, a chafodd Dafydd Iwan gynulleidfa enfawr. Mae dydd Llun a dydd Mawrth yn
Ilawer mwy distaw, a dylid ystyried symud y cyngherddau o'r Pafiliwn i Lwyfan y Maes ar y
noswelthiau hyn er mwyn datblygu'n cynulleidfa.
Gweithiodd y rhaglen hyfforddi rheolwr Ilwyfan yn dda, a byddwn yn parhau gyda hyn i'r
dyfodol gan fentora darpar-reolwyr newydd ar draws y maes.

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
CYFLAWNIADAU A PHERFFORMIAD
Prosiectau penodol.. Gweithiodd rhaglen Mas ar y Maes yn dda gyda rhaglen amrywiol ar draws
yr is-bafiliynau. Daeth arian Cronfa Gari i ben ac rydyn ni'n ddiolchgar i'r Gronfa am y
gefnogaeth dros y blynyddoedd. Trefnwyd nifer o weithgareddau gyda rhai'n fwy poblogaidd
na'i gilydd. Rydyn ni'n argymell ein bod ni'n canolbwyntio ar dri digwyddiad comedl mawr yn y
dyfodol yn hytrach na chyfres o ddigwyddiadau Ilai.
Digidol: Rhoddwyd mwy o bwyslais ar fideo gan gynhyrchu cyfres o ffilmiau a fideos, ac felly
mae gennym ddeunydd o safon i'w rannu yn ystod y flwyddyn. Roedd cael cymorth rhan
amser ychwanegol i gydweithio ar gyfryngau cymdeithasol yn help er mwyn cynllunio a slcrhau
bod ein rhaglen artistig yn cael sylw yn ogystal a negeseuon corfforaethol ac ymarferol. Roedd
y criw ifanc fu'n gweithlo ar straeon Instagram yn ystod yr wythnos yn gaffaeliad gan
gynyddu'r dilynwyr 0 15% yn ystod yr wythnos.
Cafodd yr ap groeso eto, a byddwn yn cyflwyno ambell newld heb amharu ar hygyrchedd a
symlrwydd, gan sicrhau bod yr wybodaeth i gyd yn ymddangos mewn BST o'r cychwyn. Bydd
datblygiadau i'r ap yn digwydd wrth i nl ddatblygu eln gwefan newydd a fydd yn cymryd Ile y
wefan gyfredol yn raddol gan gychwyn gyda system gystadlaethau a system archebu
stondlnau newydd.
Cyhoeddiadau.. Cafodd yr ap el wthlo yn fviy nag erioed eleni wrth I nl rol'r gorau l argraffu
rhaglen boced a thorrl I lawr ar nifer y maplau. Gwerthwyd pob copi o'r Rhaglen erbyn bore
Sul, ac mae'r Rhestr Testunau a'r Cyfansoddladau hefyd allan o brint.
Y bwrlad yw newid dlwyg y rhaglen 5wyddogol yn sylfaenol, gan greu fformat tebycach i
gylchgrawn a fydd yn cynnwys erthyglau nodwedd yn ogystal ag amserlenni traddodiadol.
Stondinau.. Fel gyda nifer o elfennau eraill, roedd y gwalth ar stondlnau wedl cychwyn cyn y
cyfnod clo, ac felly roedd mwy o walth gweinyddol na'r arfer wrth wirio manyllon a chadarnhau
popeth. I'r dyfodol, rheidrniydd yw i bob stondinwr dalu'n Ilawn cyn cyrraedd, ac mae angen un
o'r tim technegol I barhau I welthlo gyda nl tan ddlwedd Medl I ddello gydag unrhyw
ymholladau.
Defnyddiwyd eln stondlnau newydd am y tro cyntaf, a byddwn yn edrych ar sut y gallwn eu
rhentu I wyliau eralll er mwyn cynyddu incwm yn y dyfodol.
Dangosyddlon gw•lthgar8ddJu wyn•b yn wyneb
Dan
os
dd
Nifer o weith
areddau i blant
Nifer o blant
thu
Nifer o weith
areddau i bobl ifanc
11-25 oed
Nifer o bobl ifanc (11-25 oed) yn mynychu
Nifer
350
10,500
135
23,000 (gan
gynnwys
mynychwyr
Maes B
350
Plant
8,000
900
125.000
Nifer o weilh
areddau i deuluoedd
Nifer o oedolion a nifer o blant yn mynychu gweithgareddau i
deuluoedd
Nifer o weith
areddau i oedolion
Nifer o oedolion
chu
Oedolion
2,500

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
ADOLYGIAD ARIANNOL
Derbyniwyd cyfanswm 0 £7.080m o incwm i mewn yn ystod y flwyddyn I gymharu gyda
£2,490m yn 2021 a gwariwyd cyfanswm 0 £6.434m (£1.696m yn 2021}. Gan gynnwys hefyd
y gostyngiad 0 £143,000 yng ngwerth y buddsoddiadau (enillion 0 £75,000 yn 2021}, mae hyn
yn gadael gweddill (cyn y cynnydd yng ngwerth y cynllun pensiwn) ar ddiwedd y flwyddyn o
£503,000 (2021.. Gweddill 0 £869,000).
Ar 31 Rhagfyr 2022 roedd yr asedau net yn £7.233m (£5.190m yn 2021).
Cronfeydd
Mae'r Eisteddfod yn cadw cronfeydd ariannol mewn nifer o gategonau:
Cronfeydd Anghyfyngedig - ar gael i'w defnyddio, yn ol dlsgreslwn yr ymddirledolwyr, i unrhyw
un o ddlbenion elusennol yr Eisteddfod Genedlaethol.
Cronfeydd Cyfyngedig arlan a roddir i'w defnyddio ar gyfer pwrpas penodol, ac mae eu
defnydd yn gyfyngedig i'r pwrpas hwnnw. Cyfanswm y gronfa ar ddiwedd 2022 oedd
£980,00012021.' £235,000).
Cronfeydd Penodol yn cynrychioli Incwm a dderbynnir ar gyfer Eisteddfodau'r dyfodol, Yn
ystod y flwyddyn, derbyniwyd cyfanswm 0 £374.000 ar gyfer Eisteddfod Llyn ac Eifionydd
2023. Yn ogystal rhyddhawyd swm 0 £878,000 yn ol mewn perthynas ag arian a 9odwyd ar
gyfer Eisteddfod Ceredi9ion cyn 2022. Dangosir y symudiadau i'r gronfa yn nodyn 16 O'r
cyfrifon. Roedd cyfanswm y gronfa ar 31 Rhagfyr 2022 yn £498,000 (2021 £1,002,000).
Cronfeydd Gwaddol - cronfeydd sydd i'w cadw er budd yr elusen fel Cronfa Cyfalaf. Cyfanswm
y gronfa yma ar 31 Rhagfyr 2022 oedd £1.398m (£1.507m ar ddlwedd 2021).
Cronfa Bensiwn
Ar 31 Rhagfyr 2022 roedd gwargeo yn y gronfa bensiwn 0 £2.490m (2021
Gwarged 0 £950,000).
Pollsl Cronfeydd wrth gefn
Mae'r cronfeydd wrth gefn yn cael eu cynnal ar gyfer unrhyw ddlffyg dros dro {e.e. colled
mewn Eisteddfod benodol neu gynnydd anrhagweladwy yn y gwariant) fel y gall yr elusen
parhau I weithredu ar unrhyw adeg.
Oherwydd natur ansicr nifer o ffynonellau incwm a gwariant, fel y gronfa leol. grantlau, nawdd,
gwerthiant tocynnau a chostau ychwanegol o ran tywydd drwg, mae'r ymddirledolwyr wedi
cytuno ar bollsl Ile dylai'r cronfeydd anghyfyngedig fod yn werth 500/0 o leiaf o gyfanswm y
gwariant (yn seiliedig ar gyfrifon eleni), sy'n cyfartalu i £3.2m mewn cronfeydd wrth gefn, Ar
y lefel yma, teimlai'r ymddiriedolwyr y bydd yr elusen yn gallu parhau i weithredu mewn achos
o ddlffyg sylweddol naill ai oherwydd amgylchiadau fel y pandemlg Covld-19 neu fod un o
wyllau'r Elsteddfod yn gwneud colled ariannol. Nid yw'r cronfeydd rhydd o £1.867m12021:
£1.496m) yn cyrraedd y nod ar hyn o bryd.
Arferion codi arian
Rydym yn ffodus ac yn hynod ddiolchgar am bob rhodd a chyfraniad ariannol, rhai a
dderbynnir yn flynyddol ac eraill ar gyfer gwyliau penodol. Mae'r ymddiriedolwyr, gan
gvnnwys swyddogion y pwyllgorau cyllid ar draws Cymru, yn ymdrechu bob amser i sicrhau y
safonau uchaf, Ilywodraethu da ac adolygiad parhaus mewn perthynas a'n gweithgareddau
codi arian.
Cronfeydd Lleol a Chyffredinol - Mae'r mwyafrif o'r rhoddion a dderbyniwyd gan yr elusen yn
cael eu derbyn trwy bwyllgorau apel leol i godi arian i'r Eisteddfod sydd yn ymweld a'u hardal.
Hwn yw gyfraniad dalgylch yr Eisteddfod i'r gost o gynnal yr wyl ac yn arferol mae'r pwyllgorau
apel yn codi arian am gyfnod o ddwy i dair blynedd hyd at gynnal yr Eisteddfod. Mae'r
derbyniadau yma'n cynnwys rhoddion gan unigolion i ddigwyddiadau codi arian cyffredinol.

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
ADOLYGIAD ARIANNOL
Mae pob pwyllgor apel newydd yn derbyn cyfarwyddiadau gweithredu gan yr elusen. Mae
cynrychiolwyr o bob pwyllgor apel yn cyfarfod yn rheolaidd i adrodd yn nol i'r Pwyllgor Cyllid
Canolog.
Mae swyddogion y pwyllgor cyllid hefyd yn sicrhau:
Dim ymyrraeth afresymol ar breifatrwydd unigolyn;
Dim ymagweddau parhaus at ddiben cyfreithloni neu gaffael arian neu eiddo arall ar
ran yr elusen,.
Bod neb yn rhoi pwysau gormodol ar rywun i roi arian neu eiddo arall.
Yn ystod 2022, derbyniwyd £264,000 (202 1.. £48,000) ar gyfer y cronfeydd Ileol
chyffredinol. Mae'r swm a godwyd yn flynyddol yn gallLJ amrywio gan ei fod yn dibynnu ar ba
mor gyflym y mae pwyllgorau'r apel yn codi arian.
Mae'r ffigwr yma yn cynrychioli derbyn arian 0 £51,000 ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol
Cered igion 2022 a £213,000 ar gyfer Eisteddfod Llyn ac Eifionydd 2023. Yn amlwg, oherwydd
cyfyngiadau Covid- 19 roedd y swm a gasglwyd yn ystod 202 1 yn sylweddol Ilai.
Mae'r cyfrifon hefyd yn cynnwys incwm 0 £161,000 a dderbyniwyd yn ystod y flwyddyn I
Incwm o'r Wyl sydd yn cynrychioli gwerthiant tocynnau a nawdd gogyfer ag Eisteddfod
Genedlaethol Llyn ac Eifionydd 2023. Cyfrihvyd am yr Incwm yma trwy'r Cronfeydd Penodol.
Rhoddion trwy ewyllys
Derbyniwyd tair rhodd elenl, gwerth £IOO,000, Ile mae cefnogwr yr
Elsteddfod wedi dewls rhoi rhodd yn eu ewyllys 1202 1: un rhodd gwerth £33,000).
Ymgyrchoedd eraill - Ymgymerir a phob marchnata uniongyrchol arall gan staff yr Eisteddfod i
sicrhau nad yw'n afresymol ymwthiol na pharhaus. Gwneir cyswllt trwy farchnata uniongyrchol
mailchimp ar gyfartaledd tua unwaith y mis. Mae'r holl ddeunydd marchnata yn cynnwys
cyfarwyddiadau cllr ar sut y gellir tynnu person oddi ar restrau postio.
Nld yw'r Eisteddfod yn defnyddio unrhyw gorff proffesiynol i godl arian. Ni fu unrhyw gwynion
yn ystod y flwyddyn am weithgaredd codi arian yr elusen.
Polisi Buddsoddi
Mae'r Ymddiriedolwyr wedl penderfynu buddsoddi arian mewn portffollo rlsg canollg - cyfunlad
o stoc y Ilywodraeth, cyfranddaliadau rhestredig ac unedau buddsoddl er mwyn cwrdd a
gofynlon am gynhyrchu incwm a thyfiant cyfalaf. Yr ymgynghorwyr buddsoddi annibynnol
Brewin Dolphin sydd yn buddsoddl cronfeydd yr Eisteddfod ar ei rhan. Caiff y cronfeydd hyn eu
hadolygu'n gyson.
Mae'r Ymddiriedolwyr wedi pendetynu na ddylid buddsoddi mewn cwmniau sydd yn
gysylltiedig a chynhyrchu neu ddosbarthu arfau a thybaco. Roedd gwerth y buddsoddiadau ar
ddiwedd y flwyddyn yn £1,599,000 o gymharu a £1,749,000 ar 31 Rhagfyr 2021.
Gwirfoddolwyr
Mae'r elusen yn ddiolchgar lawn am gyfraniad eu gwirfoddolwyr sy'n gweithlo'n ddl-dai, o godi
arian i stiwardio ar faes yr Elsteddfod . Nid ydym yn gallu rhoi gwerth ariannol ar yr holl waith
yma ac felly, nid yw'n cael ei gynnwys yn y Datganiad o'r Gweithgareddau Ariannol.

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
ADOLYGIAD ARIANNOL
Trafodion partion cysylltlol
Nid oes unrhyw drafodion partion cysylltiol yn ystod y flwyddyn hyd at 31 Rhagfyr 2022 gan yr
ymddiriedolwyr neu unrhyw aelod o'r Bwrdd Rheoli.
Rheoli risg
Mae'r rim Rheoli yn gyfrifol am adnabod a gwerthuso'r risgiau sylweddol sy'n berthnasol I'w
meysydd busnes, ynghyd a chynllunio a gweithredu rheolaeth fewnol briodol. Asesir y risglau
hyn ar sall barhaus ac yn cofnodi rlsglau materol yn y gofrestr risg.
Mae'r Panel Archwllio a'r Bwrdd Rheoli yn arolygu'r gofrestr risg o leiaf ddwywaith y flwyddyn I
slcrhau bod y camau priodol yn bodoll i leihau'r rlsgiau hynny. Mae'r risgiau yn cynnwys
parhad yr Eisteddfod, materion ariannol, lechyd a Diogelwch, staffio a'r amgylchedd.
Rhagdybiaeth Busnes Byw
Mae'r Ymddiriedolwyr o'r farn bod yr Elusen mewn sefyllfa dda i reoli ei risgiau busnes trwy'r
cyfnod hwn o ansicrwydd economaidd a bod disgwyliad rhesymol gan yr Eisteddfod bod yr
adnoddau yn ddigonol i barhau i weithredu'n hyd y gellir rhagweld. Am y rhesymau hyn maent
yn parhau i fabwysladu sall busnes sy'n fyw wrth baratoi'r cyfrifon.
io

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
GWYBODAETH GYFREITHIOL A GWEINYDDOL
Enw'r elusen:
Eisteddfod Genedlaethol Cymw
Cyfansoddiad:
Sefydliad Corfforedig Elusennol
Rhif yr elusen:
1155539
Swyddfa gofrestredig:
40 Parc Ty Glas
Llanisien
Caerdydd
CF14 5DU
Bwrdd Rheoli ac Ymddiriedolwyr:
Ashok Ahir (Llywydd y Llys)
Gethin Thomas {Cadeirydd y Cyngor)
Heulwen Jones (Is-gadeirydd y Cyngor)
Gwenno Williams (Trysorydd)
Christine James {Gorsedd y Beirdd)
Elin Jones (Cadelrydd Eisteddfod 2022)
Michael Strain (Cadeirydd Eisteddfod 2023)
Heledd Bebb
Elin Haf Gnjffydd Jones
Gwerfyl Plerce Jones
Trystan Lewls
Delan Rhys
Aled Walters
Rhian Huws Wllllams
Ysgrifennydd
Uyr Roberts (m) Heulwen Jones (Dros dro)
Prif Welthredwr..
Betsan Mose5
Archwllwyr..
Ashmole & Co.
3 Stryd y Farchnad
Llandeilo
SA19 6AH
Bancwyr..
HSBC
56 Heol y Frenhines
Caerdydd
CFIO 9NA
Brocer Buddsoddiadau:
Brewin Dolphin
5 Sgwar Callaghan
Caerdydd
CFIO 5BT
Cyfreithwyr Mygedol:
Emyr Lewis
Philip George
Aled Walters
li

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
STRwYfHUR, LLYWODRAETHU A RHEOLI
Cyfansoddiad
Mae Elsteddfod Genedlaethol Cymru wedi cofrestru fel Sefydliad Corfforedig Elusennol gyda'r
Comisiwn Elusennau ar 29 Ionawr 2014. Trosglwyddwyd asedau a rhwymedigaethau
Eisteddfod Frenhinol Genedlaethol Cymru (rhif elusen 219171) i'r Sefydliad EIu5ennol
Corfforedlg ar ial Ionawr 2015. Mae'r elusen newydd yma'n weithredol o'r dyddiad hwn.
Y Llys
Mae'r Llys yn cynnwys holl aelodau'r Elusen, gyda holl hawliau arferol i'w gweithredu trwy
Gyfarfodydd Cyffredinol. Mae'r hawliau hyn yn cynnwys (heb gyfyngiad) yr hawl i benodl ac i
ddiswyddo Swyddogion, Ymddiriedolwyr, ac aelodau'r Cyngor, yn unol a'r Cyfansoddlad,
Rheolau Sefydlog yr elusen ac yn unol a Deddf Elusennau 2011. Mae'r Llys, mewn cyf3rfodydd
cyffredlnol, yn ystyried ac yna'n derbyn neu wrthod adroddiadau'r Ymddlriedolwyr, y Cyngor
Bwrdd yr Orsedd, ac mae'r hawl gan y Llys i sicrhau fod yr amcanlon a'r ymrwymiadau'n cael
eu gwelthredu'n brlodol ac yn unol a dymuniad y Uys ac yn unol a'r Ddeddf. Mae'r Prlf
Welthredwr Ilawn amser yn rheoli gweithgareddau'r elusen gyda chymorth aelodau staff. Mae
aelodaeth o'r Llys yn agored I bawb.
Y Cyngor
Swyddogaeth y Cyngor ydi 9weithredu fel bwrdd goruchwyllo a chorff ymgynghorol sydd yn
cymryd golwg strategol ar waith a datblyglad yr Eisteddfod. Mae'r Cyngor yn cynnwys 36 aelod
ynghyd a'r Cymrodyr a Chyn-Lywyddion- caiff 24 0 aelodau eu hethol gan y Llys, 6 gan yr
Ymddiriedolwyr, a hawl gan y Cyngor i gyfethol hyd at 6 aelod. Rhaid i aelodau o'r Cyngor a'r
Bwrdd Rheoll fod yn aelodau o Lys yr Eisteddfod Genedlaethol. Mae'r Cyngor yn cynnal o lelaf
drl chyfarfod bob blwyddyn.
Mae gan y Cyngor ddau bwyllgor, sef
Pwyllgor Archwilio;
Pwyllgor Gweithredu'r Rheol Gymraeg - l arolygu ac adrodd ar weithredu'r Rheol
Gymraeg ym mhob Gwyl.
Bwrdd Rheoli/Ymddiriedolwyr
Y Bwrdd Rheoli sydd yn gyfrifol am arolygu holl waith a busnes yr elusen, gyda'r aelodau'n
gweithredu fel ymddiriedolwyr. Disgwylir i Brif Weithredwr a phrlf staff yr elusen fynychu
cyfarfodydd y Bwrdd Rheoli, ond heb hawl pleidlelsio gan nad ydynt yn ymddiriedolwyr, Mae'r
Bwrdd yn cyfarfod o leiaf wyth gwaith yn ystod y flwyddyn.
Er mwyn cyflawnl gwalth yr elusen sefydlwyd y Pwyllgorau a ganlyn:
Pwyllgor Llywio/Pwyllgor Gwaith ar gyfer pob Gwyl.
Pwyllgor Diwylliannol - I gydlynu gwaith panelau sefydlog i gynnlg cyngor arbenigol ar feysydd
cystadleuol penodol ac i gymryd cyfrifoldeb am y rhestr gystadlaethau.
Pwyllgor Technegol
i gynnig cyngor arbenigol am y maes, adeiladau, trafnidiaeth, a'r holl
agweddau ar iechyd a diogelwch mewn perthynas a'r Wyl.
Pwyllgor Marchnata
i gynnig cyngor arbenigol ar weithgareddau hyrwyddo a marchnata'r
Eisteddfod a'r Wyl.
Pwyllgor Adnoddau Dynol
chyflogau.
i gynnig cyngor arbenigol ar faterion yn ymwneud a staffio a
12

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
STRWYTHUR, LLYWODRAETHU A RHEOU
Pwyllgor Cynhwysedd ac Amrywiaeth
i edrych ar holl weithdrefnau a 9weithgareddau'r
Eisteddfod I slcrhau eu bod yn agored a chynhwysol.
Pwyllgor Artistig - i gynnlg cyngor arbenigol ar raglennl hwyr; a phrosiectau artistig mawr.
Panel Enwebu
i argymell enwau Ymddlriedolwyr, aelodau'r Cyngor ac aelodau Pwyllgorau a
phanelau sefydlog er mwyn cyflawnl gofynion y Rheolau Sefydlog,
Panel Cwynion, Disgyblu a Diswyddo
i gwrdd yn ol yr angen l ystyried unthyw gwyn
ysgrifenedig a dderbynnir am Swyddogion yr elusen a chwynion am Ymddiriedolwyr yr elusen
a'r staff,
Penod i Ymddiriedolwyr
Mae cymalau 12 ac 13 O'r Cyfansoddiad a'r Rheolau Sefydlog yn darparu ar gyfer penodllethol
ymddiriedolwyr fel a ganlyn:
Penodir tri ymddiriedolwr yn rhlnwedd eu swyddi, sef:
Llywydd y Llys,. Cadeirydd y Cyngor; Is-gadelrydd y Cyngor.
DIM Ilai na phedwar na mwy nag wyth ymddiriedolwr enwebedig wedl eu henwebu fel a
ganlyn:
Bwrdd yr Orsedd (l):
Pwyllgorau Gwaith y talr elsteddfod gyfredol (3);
(111) Cyngor {4).
DSM Ilai na phedwar na mwy na chwe ymddiriedolwr etholedig I'w hethol gan y Llys
gyda'r hawl I'r ymddiriedolwyr benodl I lenwl bylchau hyd y cyfarfod nesaf o'r Llys;
DIM mwy na dau ymddlriedolwr wedi eu cyfethol gan yr ymddiriedolwyr eralll.
Bwriedlr sicrhau y bydd ystod eang o sgiliau a phrofiad o fewn y Bwrdd Ymddiriedolwyr gan
gynnwys sgiliau a phrofiad diwylliannol, marchnata, technegol, busnes, ariannol, cyfreithlol
rheolaeth, ynghyd a phrofiad blaenorol o waith Eisteddfod Genedlaethol Cymru. Bydd yn
ofynnol I bob Ymddlriedolwr allu cyfathrebu'n rhugl drwy'r Iaith Gymraegi
Bwriedir hefyd geisS0 slcrhau cydbwy5edd rhesymol ar draws yr holl Ymddlrledolwyr o safbwynt
rhyw, oedran a chysylltiadau Ileol,.
Hyfforddiant ac anwytho Ymddiriedolwyr
Mae gan yr holl Ymddirledolwyr presennol gysylltiad hlr gyda'r Elsteddfod Genedlaethol. Maent
yn cael cynnig derbyn gwybodaeth am eu dyletswyddau a'u cyfrifoldebau. Pe bai
ymddlrledolwyr newydd yn cael eu penodi fe fyddai hynny'n golygu y byddant yn cael
hyfforddiant ar weithdrefnau a pholisiau'r Eisteddfod. Byddai asesiad yn cael ei wneud o'r
anghenion hyfforddli gyda darpariaeth ar gyfer hyfforddiant pellach yn ystod y flwyddyn.
Datganiad o gyfrifoldebau'r YmddlrSedolwyr
Yr ymddiriedolwyr sy'n gyfrifol am baratoi Adroddiad Blynyddol yr Ymddiriedolwyr a'r
datganiadau ariannol yn unol a'r gyfraith berthnasol a Safonau Cyfrifyddu'r Deyrnas Unedlg
(Arfer Cyfrlfo a Dderbynnir yn Gyffredinol y Deyrnas Unedig).
Mae'r gyfralth sy'n berthnasol i elusennau yng Nghymru a Uoegr yn ei gwneud yn ofynnol i'r
ymddlriedolwyr baratoi datganiadau ariannol ar gyfer pob blwyddyn ariannol sy'n rhoi golwg
wir a theg o sefyllfa'r elusen ac o'r adnoddau sy'n dod i mewn a chymhwyso adnoddau'r elusen
am y cyfnod hwnnw.
13

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
STRwYfHUR, LLYWODRAETHU A RHEOLI
wrth baratoi'r datganiadau ariannol hyn, mae'n ofynnol i'r ymddirledolwyr wrbeud y canlynol..
dewis polisiau cyfrifyddu addas ac yna eu cymhwyso'n gyson,.
arsylwi ar y dulliau a'r egwyddorion yn SORP yr Elusennau;
Ilunio dyfarniadau ac amcangyfrifon sy'n rhesymol ac yn ddarbodus.
nodi a ddllynwyd safonau cyfrifyddu cymwys, sy'n cynnwys FRS 102, yn amodol ar
unrhyw ymadawiadau perthnasol a ddatgelwyd ac a eglurir yn y datganiadau arlannol,.
paratol'r datganiadau arlannol ar sall busnes gweithredol onl bal el bod yn amhrlodol
tybio y bydd yr elusen yn parhau mewn busnes.
Mae'r ymddlrledolwyr yn gyfrlfol am gadw cofnodion cyfrifyddu cywir sy'n datgelu sefyllfa
ariannol yr elusen gyda chywirdeb rhesymol ar unthyw adeg ac yn eu galluo9i i slcrhau bod y
datganiadau arlannol yn cydymffurfio a Deddf Elusennau 2011. Rheoliadau EIu5ennau (Cyfrlfon
ac Adroddiadau) 2008. Maent hefyd yn gyfrifol am ddiogelu asedau'r elusen ac felly am
gymryd camau rhesymol l atal a chanfod twyll ac afreoleidd-dra eraill.
Mae'r ymddlrledolwyr yn gyfrifol am gynnal a chadw cyfanrwydd yr elusen a'r wybodaeth
arlannol sydd wedl'l chynnwys ar wefan yr elusen. Gall deddfwriaeth yn y Deyrnas Unedig sy'n
Ilywodraethu paratoi a Iledaenu datganiadau ariannol fod yn wahanol I ddeddfwriaeth mewn
awdurdodaethau eralll.
Cyn belled ag y mae'r Ymddlrledolwyr yn ymwybodol:
nld oes gwybodaeth archwlllad perthnasol nad yw'n wybyddus l archwllwyr y cwmnl
elusennol;
mae'r Ymddlriedolwyr wedl cymryd pob cam an9enrheldlol I'w gwneud yn ymwybodol o
unrhyw wybodaeth archwiliad perthnas01 ac i sefydlu bod yr archwllwyr yn ymwybodol
o'r wybodaeth honno.
Prif Weithredwr ac Uwch Reolwyr
Mae'r Prif Weithredwr yn gyfrifol am reoll materlon yr elusen o ddydd I ddydd ac am weithredu
polisiau y cytunwyd arnynt gan y Bwrdd Rheoli. Mae'r Prif Weithredwr yn cael ei gynorthwyo
gan grwp o uwch reolwyr sy'n ffurfio'r rim Rheoli.
Mae'r rim yma yn cynnwys:
Betsan Moses (Prif Weithredwr)
Elen Ells (Cyfa rwyddwr Artistig)
Gwenllian Carr Icyfarwyddwr Strategol)
Peter Davies {Cyfarwyddwr Cyllid)
Poli51 cyflogi
Mae'r Eisteddfod yn gyflogwr cyfle cyfartal. Nid yw'n caniatau gwahaniaethu ar sail rhyw, hll,
Iliw, anabledd, cefndir ethnig neu gefndir economaidd cymdeithasol, oedran, sefyllfa deuluol,
statws priodasol, gweithwyr rhan neu Ilawn amser, crefydd, gwleidyddiaeth, tueddfryd rhywiol
neu unrhyw wahaniaeth amherthnasol arall, ac mae'n ymroddedig i ystyried amrywiaethau
mewn modd positif. Defnyddir egwyddorion cystadleuaeth deg ac agored ac mae penodiadau
yn ddibynnol ar deilyngdod.
Cydnabyddiaeth
Mae pob ymddiriedolwr yn rhoi o'u hamser am ddim. Ni chafodd yr ymddiriedolwyr unrhyw dal
yn ystod y flwyddyn.
14

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
CYNLLUNIAU'R DYFODOL
Daw ein strategaeth i ben yn 2025, ac rydyn ni am gynnal sgwrs eang, sy'n gyfle i wyntyllu
popeth, fe fyddwn ni'n edrych yn fanylach ar ein blaenoriaethau strategol ac yn cynnal
sgyrsiau mwy dwys ac arbenigol ar bynciau penodol, gyda'r sylwadau rydyn ni'n eu casglu ar
hyn o bryd yn bwydo mewn i hyn oll.
Gyda'r byd wedi newid yn sylwedool ers cyfnod datblygu'r strategaeth bresennol, a ninnau yn
dod at ddiwedd cyfnod y strategaeth, mae'n amserol ein bod yn cychwyn ar y broses o
ymgysylltu gyda'n rhanddeiliaid a'n cymunedau er mwyn gwrando ar eu barn, cynnal
trafodaeth agored ac adnabod blaenoriaethau gweithredu ar gyfer y dyfodol. Mae'n hollbwysig
ein bod yn taflu'r rhwyd yn eang -gan glywed wrth ein partneriaid, ein cefnogwyr a'r rheini
sydd eto I'w denu atom.
Blaenoriaethau Strategol yr Eisteddfod
Codi ymwybyddiaeth o'r Eisteddfod fel prif wyl ddiwylliannol Cymru. adref ac yn
rhyngwladol;
Hyrwyddo'r Gymraeg, yn enwedig ymysg pobl ifanc a dysgwyr;
Dyfnhau ymrwymiad yr Eisteddfod i gymunedau Cymnj;
Cryfhau gwytnwch yr Elsteddfod yn ariannol a gweithredol;
Cydweithio'n agos a phartneriaid er mwyn Iledaenu cyfoeth ieithyddol a diwylliannol
Cymru,.
Creu Elsteddfod sydd yn hygyrch ac yn groesawus I bobl o bob oed a chymuned;
Anrhydeddu ein cyfrifoldeb I leslant cenedlaethau'r dyfodol.
Bwrladwn sicrhau fod drafft cyntèf y strategaeth nesaf yn cael el baratoi erbyn chwarter cyntaf
2024 er mwyn ei lansio yn Eisteddfod Rhondda Cynon Taf, a chasglu mewnbwn pellach gan ein
rhanddeiliaid a'n cynulleidfaoedd am yr hyn a gynigir er mwyn sicrhau tryloywder ac er mwyn
annog perchnogaeth o'r ffordd ymlaen i'r Eisteddfod wrthi iddi gefnogi Strategaeth y Gymraeg
2050.
Hoffwn ddlolch I bawb sydd wedl eln helpu a'n cefnogi dros y flwyddyn ddlwethaf.
Ar ran yr ymddlrledolwyr
Gethin Thomas
Ymddiriedolwr
Cadeirydd y Cyngor
,1,,[￿24
15

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
ADRODDIAD YR ARCHWILWYR ANNIBYNNOL I YMDDIRIEDOLWYR
EISTEDDFOD GENEDLAETHOL CYMRU
Adroddlad ar y datganiadau ariannol
Barn
Archwiliwyd cyfrifon Eisteddfod Genedlaethol Cymru am y flwyddyn yn diweddu 31 Rhagfyr
2022; maent yn cynnwy5 y Datganiad o Symudiadau Ariannol. y Fantolen a'r nodiadau
perthnasol. Paratowyd y cyfrifon yn unol a'r polisiau cyfrifo a nodir yn y cyfrifon. Cynhaliwyd
ein harchwiliad yn unol a Safonau Cyfrifo'r Deyrnas Unedig (Ymarfer Cyfrifyddu Derbyniol
Cyffredinol y Deyrnas Unedig}. sy'n cynnwys FRS 102 Y Safon Adrodd Arlannol sy'n gymwys yn
y Deyrnas Unedig a Gweriniaeth Iwerddon.
Yn ein barn ni:
Mae'r cyfrifon yn rhoi adlewyrchiad cywir a theg o gyflwr arlannol yr elusen ar 31
Rhagfyr 2022 a'r adnoddau a ddefnyddlwyd am y flwyddyn ariannol;
Mae'r cyfrlfon wedl eu paratoi yn unol a'r gyfraith berthnasol o Safonau Cyfrifo'r
Deyrnas Unedig {Ymarfer Cyfrifo Derbyniol Cyffredinol y Deymas Unedig), sy'n cynnwys
FRS 102 Y Safon Adrodd Ariannol sy'n gymwys yn y Deyrnas Unedig a Gwerfnlaeth
Iwerddon,
Mae'r cyfdfon wedi eu paratol'n gywlr yn unol a Deddf Elusennau 2011 a Rheollad 8 0
Reolladau Elusennau (Cyfrifon ac Adroddiadau) 2008.
Sall y farn
Gwnaethom gynnal eln harchwillad yn unol a Safonau Archwillo Rhyngwladol {DU) ("1SA's
(UK)") a'r gyfralth berthnasol. Disgrifir eln cyfrifoldebau o dan ISAS (DU) ymhellach yn adran
Cyfrlfoldebau'r archwilwyr am archwillo'r datganiadau arlannol o'n hadroddiad. Fe wnaethom
aros yn annibynnol o'r elusen yn unol a'r gofynion moesegol sy'n berthnasol I'n harchwlllad o'r
datganladau arlannol yn y DU, sy'n cynnwys Safon Foesegol yr FRC ac rydym wedi cyflawnl eln
cyfrlfoldebau moeseg01 eraill yn unol a'r gofynion hyn. Credwn fod y dystiolaeth archwilio a
gawsom yn ddigonol ac yn briodol I ddarparu sylfaen I'n barn nl.
Ca5gliadau yn ymwneud a busnes gwelthredol
Wrth archwilio'r cyfrifon, rydym o'r farn bod defnydd yr ymddiriedolwyr o sall busnes
gwelthredol wrth baratoS'r datganladau ariannol yn briodol.
Yn selliedig ar y gwaith rydym wedi'l wneud. nid ydym wedi nodi unrhyw ansicrwydd
perthnasol sy'n ymwneud a digwyddiadau neu amodau a allai, yn unlgol neu ar y cyd, fwrw
amheuaeth sylweddol ar allu'r elusen i barhau fel busnes gweithredol am gyfnod o ddeuddeng
mls o lelaf o'r adeg yr awdurdodir y datganladau arlannol i'w cyhoeddi.
Fodd bynnag, oherwydd na ellir rhagweld holl ddigwyddiadau neu amodau'r dyfodol, nid yw'r
datganSad hwn yn warant o allu'r elusen i barhau fel busnes gweithredol.
Dlsgrlflr eln cyfrifoldebau a chyfrifoldebau'r ymddirledolwyr mewn perthynas a busnes
gweithredol yn adrannau perthnasol yr adroddiad hwn.
Gwybodaeth arall
Mae'r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am y wybodaeth arall. Mae'r wybodaeth arall yn cynnwys yr
wybodaeth a gynhwysir yn yr Adroddiad Blynyddol. ac eithrio'r datganiadau ariannol ac
Adroddiad yr Archwilwyr Annibynnol.
Nid yw ein barn ar y datganiadau ariannol yn cwmpasu'r wybodaeth arall ac, ac eithrio i'r
graddau a nodir fel arall yn ein hadroddiad, nid ydym yn mynegi unrhyw fath o gasgliad
sicrwydd arno.
16

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
ADRODDIAD YR ARCHWILWYR ANNIBYNNOL I YMDDIRIEDOLWYR
EISTEDDFOD GENEDLAETHOL CYMRU (PARHAD)
Mewn cysylltiad a'n harchwiliad o'r datganiadau ariannol, ein cyfrifoldeb ni yw darllen y
wybodaeth arall ac, wrth wneud hynny, ystyried a yw'r wybodaeth arall yn anghyson yn
sylweddol a'r datganiadau ariannol neu'r wybodaeth a gafwyd yn ystod yr archwiliad neu fel
arall yn ymddangos eu bod wedi'i camddatgan yn sylweddol. Os byddwn yn nodi
anghysondebau sylweddol o'r fath neu gamddatganiadau ymddangosiadol sylweddol, mae'n
ofynnol i ni benderfynu a yw hyn yn a￿aIn at gamddatganiad yn y datganiadau ariannol eu
hunain. 05 byddwn, yn seiliedig ar y gwalth yr ydym wedi'i wneudi yn dod I'r casgliad bod
camddatganiad o'r wybodaeth arall hon, mae'n ofynnol i ni adrodd y ffaith honno. Nid oes
gennym ddim I'w adrodd yn hyn o beth.
Materion yr ydym yn rwymedlg i adrodd drwy elthrlad
Nld oes gennym ddim i'w adrodd mewn perthynas a'r eitemau canlynol Ile mae'r Ddeddf
Elusennau 2011 yn gofyn i ni adrodd i chi os, yn ein bam ni..
mae'r wybodaeth a roddir yn Adroddlad yr Ymddiriedolwyr yn anghyson mewn
unrhyw berthynas materol a'r datganiadau cyllid; neu
bod yr elusen heb gadw cofnodion cyfrlfo derbyniol; neu
bod y datganiadau cyllld ddlm yn cyd fynd a'r cofnodion cyfrffo a ffurfennl
statudol.. neu
nad ydym wedi derbyn yr holl wybodaeth ac esbonladau anghenrheldlol I
gyflawni ein archwiliad.
Cyfrifoldebau'r ymddiriedolwyr
Fel yr esbonlwyd yn Ilawnach yn y Datganiad o Gyfrifoldebau Ymddirledolwyr, mae'r
ymddlrledolwyr yn gyfrifol am baratoi'r datganiadau arfannol ac am fod yn fodlon eu bod yn
rhol darlun cywir a theg, ac am unrhyw reolaeth fewnol y mae'r ymddiriedolwyr yn penderfynu
sy'n angenrheidiol er mwyn gallu paratoi datganladau ariannol sy'n tthydd o gamddatganiad
sylweddol, boed hynny oherwydd twyll neu wall.
Wrth baratol'r datganiadau ariannol, mae'r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am asesu gallu'r elusen I
barhau fel busnes gwelthredol, gan ddatgelu, fel y bo'n berthnasol, unrhyw fater ynghylch
defnyddio sall busnes gweithredol cyfrifyddu oni bai bod yr ymddlriedolwyr naill ai'n bwrladu
diddymu'r elusen neu roi'r gorau I welthredladau, neu nad oes ganddynt ddewls amgen
reallstig ond gwneud hynny.
Cyfrifoldebau'r archwilwyr am ar¢hwlllo'r datganiadau ariannol
Rydym wedi'n penodi'n archwilwyr o dan Adran 144 0 Ddeddf Elusennau 2011 ac yn adrodd yn
unol a'r Ddeddf a'r rheolladau perthnasol a wnaed neu sy'n cael effaith o dan y Ddeddf honno.
Ein hamcanion yw cael sicrwydd rhesymol ynghylch a yw'r datganiadau arlannol yn el
cyfanrwydd yn rhydd o gamddatganiad perthnasol, boed hynny oherwydd twyll neu
gamgymerlad, ac i gyhoeddi Adroddiad gan yr Archwilwyr Annibynnol sy'n cynnwys ein barn.
Mae sicrwydd rhesymol yn lefel uchel o sicrwydd, ond nid yw'n warant y bydd archwiliad a
gynhelir yn unol ag ISAS (DU) bob amser yn canfod camddat9aniad perthnasol pan fydd yn
bodoli. Gall camddatganiadau godi o dwyll neu gamgymeriad ac fe'u hystyrir yn berthnasol os
gellld dlsgwyl yn rhesymol iddynt, yn unigol neu ar y cyfan, ddylanwadu ar benderfynladau
economaidd defnyddwyr a wneir ar sail y datganiadau ariannol hyn.
Achoslon o beidio a chydymffurfio a chyfreithiau a rheoliadau yw afreoleidd-dra. Amcanlon ein
harchwiliad yw cael digon o dystiolaeth archwilio priodol ynghylch cydymffurfio a chyfreithiau a
rheoliadau sy'n cael effaith uniongyrchol ar benderfynu ar symiau a datgeliadau sylweddol yn y
datganiadau ariannol, cffjawni gweithdrefnau archwilio er mwyn helpu nodi achosion o beidlo a
chydymffurfio a chyfreithiau a rheoliadau eraill a allai gael effaith sylweddol ar y datganiadau
ariannol, ac i ymateb yn briodol i ddiffyg cydymffurfio a chyfreithiau a rheoliadau a nodwyd yn
ystod yr archwiliad.
17

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
ADRODDIAD YR ARCHWILWYR ANNIBYNNOL I YMDDIRIEDOLWYR
EISTEDDFOD GENEDLAETHOL CYMRU {PARHAD)
O ran twyll, amcanion ein harchwiliad yw nodi ac asesu'r risg o gamddatganiad sylweddol o'r
datganiadau ariannol oherwydd twyll, casglu digon o dystiolaeth archwilio priodol ynghylch y
risgiau aseswyd o gamddatganiad sylweddol trwy dwyll gan ddylunio a gweithredu ymatebion
priodol ac ymateb yn briodol i dwyll neu dwyll tybiedig a nodwyd yn ystod yr archwiliad.
Fodd bynnag, prif gyfrifoldeb y rheolwyr, gyda gowchwyliaeth y rhai sy'n gyfrlfol am
lywodraethu, yw sicrhau bod gweithrediadau'r endid yn cael eu cynnal yn unol a darpariaethau
cyfrelthiau a rheoliadau ac ar gyfer atal a chanfod twyll.
wrth asesu a nodi'r risgiau o gamddatganiad sylweddol mewn perthynas ag afreoleidd-dra,
gan gynnwys twyll, fe wnaeth y tim archwillo..
gael dealltwriaeth o natur y diwydiant a'r sertor, gan gynnwys y fframwalth Lryfreithiol a
rheoleiddiol y mae'r elusen yn gweithredu ynddo a 5Ut mae'n cydymffurfio a'r
fframwaith cyfreithlol a rheoleiddiol;
holi'r rheolwyr, a'r rhai sy'n gyfrifol am lywodraethu, am eu hasesiad a
chydnabyddiaeth eu hunain o beryglon afreoleidd-dra, gan gynnwys unrhyw achoslon
gwlrSoneddol, tybSedlg neu honedlg o dwyll;
drafod materion ynghylch peldlo a chydymffurfio a chyfreithiau a rheoliadau a sut y
gallai twyll ddigwydd gan gynnwys asesu Sut a ble y gallai'r datganiadau ar6annol fod yn
agored I dwyll.
O ganlyniad I'r gwelthdrefnau hyn, rydym yn ystyried y cyfreithlau a'r rheolladau mwyaf
arwyddocaol sy'n cael effalth unlongyrchol ar y datganiadau ariannol yw SORP Elusennau, FRS
102 a Deddf Elusennau 2011. Gwnaethom gynnal gweithdrefnau archwilio i ganfod dlffyg
cydymffurfio a allai gael effaith sylweddol ar y datganiadau ariannol a oedd yn cynnwys
adolygu'r datgeliadau yn y cyfrlfon.
Nododd y tim archwS1io mal'r rlsg mwyaf i gamddatganiad sylweddol trwy dwyll fyddal o
ganlyniad i'r rheolwyr yn dlystyru rheolaethau mewnol. Roedd y gweithdrefnau archwillo
berfformSwyd yn cynnwys ond nid oeddent wedi'u cyfyngu i brofl cyfnodollon ac addasiadau
eraill a gwerthuso'r rhesymeg fusne5 mewn perthynas ag unrhyw drafodion sylweddol,
anarferol a wnaed y tu allan i gwrs busnes arferol.
Celr dlsgrlfiad pellach o'n cyfrifoldebau dros archwillo'r datganladau ariannol ar wefan y Cyngor
Adrodd Ariannol yn www.frc.org.uk/audltorsresponsibilities. Mae'r disgrifiad hwn yn rhan o'n
hadroddiad archwilwyr annlbynnol.
Defnyddlo'r adroddlad hwn
Paratowyd yr adroddlad hwn ar gyfer ymddlriedolwyr yr elusen yn unlg, fel corff yn unol ag
Adran 144 Deddf Elusennau 2011 a rheoleiddiadau a wnaed o dan adran 154 O'r Ddeddf honno
(Rhan 4 o'r Elusennau {Cyfrifon ac Adroddiadau) Rheoliadau 2008). Mae ein gwaith archwlllo
wedi'i wneud fel y gallem ddatgan i ymddiriedolwyr yr elusen y materion hynny y mae'n
ofynnol i nl eu datgan iddynt mewn adroddiad archwilwyr ac nid at unrhyw ddiben arall. I'r
graddau Ilawnaf a ganiateir gan y gyfraith, nid ydym yn derbyn nac yn cymryd cyfrifoldeb i
unrhyw un heblaw'r elusen ac ymddiriedolwyr yr elusen fel corff, am ein gwaith archwillo, ar
gyfer yr adroddiad hwn, nac am y farn yr ydym wedi'i ffurfio.
Ashmole & Co <Archwilydd Statudol)
Cyfrifwyr Ardystiedig Slartredig & Archwilwyr Cofrestredig
3 Stryd y Farchnad
Llandeilo
SA19 6AH
Dyddiad: O<
I,, |zD2+
18

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
DATGANIAD O'R GWEITHGAREDDAU ARIANNOL (GAN GYNNWYS CYFRIF INCWM A GWARIANT)
AR GYFER Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022
2022
2021
Cronfeydd
Cronfeydd CrDnfeydd
Cronleydd
Cronfeydd Crunfeydd
ArHJhyfyngedk Cyfyngedhj Gwaddd Cyf•nswm Anghyfyngedls c￿nged19 Gwaddol Cylinswm
NDdyn £ 000
Éooo
£000
£000
Éooo
£000
£000
rNCWM
Rhoddlon a chymynroddion:
661
661
317
317
Gweithgareddau elusennol:
Grantlau
Gwyl yr Elsteddfod
2.594
io
2,594
3.778
181
833
1,127
1,308
833
3,768
Gwelthgareddau masnachu
13
13
14
14
Incwm o fuddsoddladau
34
34
18
18
Cyfan$wm Incwm
4,442 2 604
34
1,345 1 127
GWARIANT
Gwelthgraeddau codl
19
19
18
18
Gwelthgaredéav elusennol:
Gwyl yr Eisteddfod
4.556
1.859
6,415
786
892
1,678
Cyfanswm gwarlant
4575 1859
804
892
Colledlon ar fuddsoddladau
11431
(143)
75
75
fn¢wmlGwarSaTht Net
(133)
745 (109)
503
541
235
93
869
Enllllon cydnabyddedlg eralll
Cynnydd/lLlelhadl actlwaraidd
ar y cynllun pensiwn
18
1,540
1,540
i.oio
I,oio
Symudlad net yn y cronfeydd
1,407
745 (109)
2,043
1,551
235
93
1,879
Cysonl'r Cronfeydd
Balansau ddygwyd ymlaen I lonawr
3.448
235
1,507
5.190
1.897
1,414
3,311
Balansau gariwyd ymlaen 31 Rhagfyr
4,855
980 1,398
7,233
3,448
235 1,507
5,190
19

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
MANTOLEN AR 31 RHAGFYR 2022
2022
£000
2021
£000
Nodyn
Asedau sefydlog
Asedau anniriaethol
Elddo parhaol
Buddsoddiadau
io
io
li
30
1,202
44
390
2,183
Asedau cyfredol
Dyledwyr
Buddsoddladau tymor byr
Banc
12
li
1,286
885
48
434
1,677
98
Credydwyr: Symlau sy'n dod yn
ddyledus o fewn blwyddyn
Asedau cyfredol net
13
{307)
(152)
Cyfanswm yr asedau
Ilal dyledlon cyfredol
4,743
4,240
Cynllun penslwn a buddlon wedl'u dlffinlo
18
2,490
950
Asedau net
7.233
5,190
Cronfeydd Cadw
Cronfeydd Gwaddol
Cronfeydd Cyffredinol
Cronfeydd Penodol
Cronfeydd Cyfyngedlg
Cronfa Benslwn
1,398
1,867
498
1,507
1,496
1,002
235
16
17
980
18
2,490
950
Cyfanswm Cronfeydd
7,233
5.190
Cymerdwywyd y cyfrlfon yma gan Fwrdd yr ymddiriedolwyr ar: 03 (10 [￿ 2+
Ashok Ahir
Llywydd
Gwenno Williams
Trysorydd
20

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
DATGANIAD O'R LLIF ARIAN
AR GYFER Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022
2022
£000
2021
£000
Lllf arlan o Welth9areddau Gwelthredol
41
1,353
Lllf arlan o Welthgareddau buddsoddl
Enillion ar fuddsoddladau
34
18
Talladau am elddo parhaol
Derbyniadau trwy werthu buddsoddladau
Talladau am fuddsoddiadau newydd
(937)
108
59
129
(98)
(625)
934
Mewnllf/{allanlin net ariannol o welthgareddau buddsoddl
852
Arlan a chyfwerthoedd arlan ar I lonawr
Arlan a chyfwerthoedd arlan ar 31 Rhagfyr
2,285
1,433
1,351
2.285
Cysonlad y Illf arlan a'r $ymudiad mewn gwelthgareddau gwelthredol
2022
£000
503
125
14
130
(34)
(852)
155
2021
£000
869
45
14
(75)
(18)
507
li
Incwm net
DlbrlsSad asedau dldaethol
Amorteiddiad asedau annlrlaethol
Colledlon/(enllllon) anghyflawnedig y buddsoddiadau
Uog a dderbynnlr
Cynnydd mewn dyledwyr cyfredol
Cynnydd mewn credydwyr cyfredol
Mewnlif net ariannol o Wejthga￿ddaU gweithredol
41
Dadansoddiad o arlan a chyfwerthoedd arian
2022
£000
500
885
48
2021
£000
510
1,677
98
Buddsoddiadau eiddo parhaol COIF ac arian buddsoddi
Buddsoddiadau tymor byr - Cyfrif banc
Banc
Cyfanswm arlan a chyfwerthoedd arian
1.433
2,285
21

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN GORFFEN 31 RHAGFYR 2022
l. Polisiau Cyfrifo
Sail paratoi
Paratowyd y cyfrifon Idatganiadau ariannol) yn unol a'r Datganiad o Arfer a Argymhellir
(SORP): Cyfrifo ac Adrodd gan Elusennau sy'n paratoi eu cyfrifon yn unol a'r Safon Adrodd
Ariannol sy'n berthnasol yn y DU a Gweriniaeth Iwerddon {FRS 102) a gyhoeddwyd ar 16
Gorffennaf 2014 a'r Safon Adrodd Ariannol sy'n gymwys yn y Deyrnas Unedig a
Gweriniaeth Iwerddon IFRS 102) a Deddf Elusennau 2011 ac Arfer Cyfrifyddu a Dderbynnir
yn Gyffredinol yn y Deyrnas Unedig fel y mae'n berthnasol o I lonawr 2015.
Mae'r cyfrlfon (datganiadau ariannol) wedi'u paratoi sy'n rhoi darlun 'cywir a theg, ac
maent wedi ymadael o Reoliadau Elusennau Icyfrifon ac Adroddiadau) 2008 dim ond i'r
graddau y mae eu hangen i ddarparu 'darlun cywir a theg,. Mae'r ymadawiad hwn wedi
cynnwys dilyn Cyfrifon ac Adrodd gan Elusennau wrth baratoi eu cyfrifon yn unol a'r Safon
Adrodd Ariannol sy'n berthnasol yn y DU a Gweriniaeth Iwerddon {FRS 102) a gyhoeddwyd
ar 16 Gorffennaf 2014 yn hytrach na'r Cyfrifon ac Adrodd gan Elusennau: Datganiad o
Argymhellir Ymarferwch yn effeithiol o l Ebrill 2005 sydd wedi'i dynnu'n ol ers hynny.
Mae Eisteddfod Genedlaethol Cymru yn bodloni'r diffiniad o endid budd cyhoeddus o dan
FRS 102. Mae'r Asedau a rhwymedlgaethau yn cael eu cydnabod ar gost hanesyddol neu
eu gwerth trafodiad oni nodlr yn wahanol yn y nodyn poli51 cyfrifyddu(au) perthnasol.
b. Incwm
Cydnabyddlr Incwm pan fydd gan yr elusen yr hawl i dderbyn yr arian a bod unrhyw amod
vnghlwm wrth yr eitem neu eitemau o incwm wedi cael eu bodlonl, ac yn debygol y bydd
yr incwm yn cael eu derbyn a gall y swm ei fesur yn ddibynadwy.
Mae incwm oddi wrth y Ilywodraeth a grantiau eraill, boed yn grantiau 'cyfalaf neu'n
grantiau 'refeniw' yn cael ei gydnabod yn y flwyddyn y cynhelir yr Eisteddfod.
Cydnabyddir incwm ewyllys a chymynroddion pan fydd gan yr elusen yr hawl i'r incwm,
mae derbyn yr arian yn debygol a gelllr mesur y swm yn ddibynadwy.
Lle mae cymynroddion wedi eu hysbysu S'r elusen, neu mae'r elusen yn ymwybodol o'r
profiant, a'r meini prawf ar gyfer cydnabod incwm wedi heb gael eu bodloni, yna mae'r
gymynrodd yn cael ei thrin fel ased wrth gefn a ddatgelir os yn berthnasol.
Llogau a dderbynnir
Mae Ilog ar gyfrifon cadw yn cael ei gynnwys pan gaiff ei dderbyn a gall y swm ei fesur yn
ddibynadwy gan yr elusen,. mae hyn fel arfer ar hysbysiad am y Ilog a delir neu yn
daladwy gan y banc.
Ch. Cronfeydd
Cronfeydd anghyfyngedig - ar gael i'w defnyddio, yn ol disgresiwn yr ymddiriedolwyr, i
unrhyw un o ddibenion elusennol yr Eisteddfod Genedlaethol.
Cronfeydd Cyfyngedig yw'r arian a roddir i'w defnyddio ar gyfer pwrpas penodol, ac mae
eu defnydd yn gyfyngedig i'r pwrpas hwnnw.
Mae'r cronfeydd penodol yn cynrychioli incwm anghyfyngedig Ile mae'r ymddiriedolwyr yn
ol eu disgresiwn, wedi ei roi o'r neilltu i'w ddefnyddio at ddiben penodol.
Mae'r ¢ronfeydd gwaddol yn cynnwys rhoddion Ile mae'r rhoddwr wedi nodi eu bod yn cael
eu defnyddio yn unig ar gyfer pwrpas penodol o waith yr elusen neu ar gyfer prosiectau
artistig penodol a wneir gan yr elusen.
d. Gwariant a TAW na ellir ei adennill
Mae gwariant yn cael ei gydnabod unwaith mae'r rhwymedigaeth gyfreithiol neu adeiladol i
wneud taliad i drydydd parti, ac yn debygol y bydd setliad yn ofynnol a swm y
rhwymedigaeth yn cael ei fesur yn ddibynadwy. Mae'r gwariant wedi'i ddosbarthu o dan y
penawdau gweithgarwch canlynol..
22

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN GORFFEN 31 RHAGFYR 2022
Costau codi arian yn cynnwys costau masnachu masnachol ar gyfer loteri'r
Eisteddfod.
Mae gwariant ar weithgareddau elusennol yn cynnwys costau o berfformiadau,
arddangosfeydd a gweithgareddau addysgol eraill a wnaed i hyrwyddo
dibenion yr elusen a'u costau cymorth cysylltiedig.
Mae gwariant arall yn cynrychioli eitemau hynny nad ydynt yn dod i mewn i
unrhyw bennawd arall.
dd. Dyrannu costau cefnogl
Costau cynnal yw'r costau hynny sy'n cynorthwyo gwaith yr elusen ond nid ydynt yn
uniongyrchol yn ymgymryd a gweithgareddau elusennol. Maent yn cynnwys costau
swyddfa, cyllid. personél, cyflogau a Ilywodraethu sy'n cefnogi gwaith yr elusen.
Mae'r costau hyn wedi cael eu dyrannu o dan gweithgareddau elusennol.
Prydlesl gwelthredol
Prydlesi gweithredol yw offer Ile mae'r teitl I'r offer yn partiau gyda'r prydleswr. Mae
talladau rhent yn cael eu cyflwyno i'r Datganiad o'r Gwelthgareddau Aroannol ar sall Illnell
syth dros dymor y brydles.
Asedau treftadaeth
Cofnodlr asedau treftadaeth yn ol y gost wrelddlol. Gan fod asedau treftadaeth yr elusen
wedi eu cynnal dros gyfnod o gan mlynedd a mwy mae'r gost wrelddlol yn rhy fach I
gofnodl yn y Fantolen.
ff. Asedau annlrlaethol
Mae'r Eisteddfod yn cyfrifo am el feddalwedd fel asedau anniriaethol. Cynhwyslr asedau
anniriaethol ar eu cost hanesyddol. Mae'r asedau yma'n cael eu hamortelddlo drwy
randalladau cyfartal blynyddol droes eu hoes economaidd defnyddlol amcangyfrifedig o
bum mlynedd.
Asedau parhaol
Polisi'r Eisteddfod yw cofnodl asedau sefydlog ar y gost wrelddlol hyd yma, Ilai'r dlbrlsiant
a grynhowyd.
ng, Dlbrlslant
Mae'r prlf gyfraddau, gan ddefnyddlo'r dull Illnell syth, fel a ganlyn:
Moduron, dodrefn ac offer swyddfa
200/0
Adeiladau parhaol
2%
Adeiladau ac eiddo arall
io%
Eiddo i'r Orsedd (Cyffredlnol)
iOO/o
Elddo i'r Orsedd {Cylch yr Orsedd symudol)
Dim
Buddsoddiadau
Dangosir buddsoddladau yn 61 gwerth y farchnad. Mae hyn yn golygu cadw cofnodlon
prisio cyfoes, felly pan fydd buddsoddiadau yn cael eu gwerthu nid oed enillion na
cholledlon mewn perthynas a blynyddoedd blaenorol. Cydnabuwyd unrhyw enillion neu
golled yn eu gwerth yn y Datganiad o'r Gweithgareddau Ariannol.
Stoc
M3e stoc yn cael ei gynnwys ar yr isaf o'r gost neu'r gwerth gwireddadwy net.
Dyledwyr
Mae dyledwyr masnach a dyledwyr eraill yn cael eu cydnabod ar y swm sy'n ddyledus ar ol
setlo unrhyw ddisgownt masnach a gynigir. Mae rhagdaliadau wedi eu prisio ar y swm a
dalwyd ymlaen Ilaw, net o unrhyw ostyngiadau masnachol sy'n ddyledus.
Arian yn y banc ac mewn Ilaw
Mae arian yn y banc ac arian mewn Ilaw yn cynnwys arian parod a buddsoddiadau byr
rhybudd hylifol lawn gydag aeddfedrwydd byr o dri mis neu lai o'r dyddiad caffael neu agor
y cyfrif.
23

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN GORFFEN 31 RHAGFYR 2022
11. Credydwyr
Mae credydwyr a darparlaethau yn cael eu cydnabod pan fydd gan yr elusen rwymedigaeth
bresennol sy'n deillio o ddigwyddiad yn y gorffennol a fydd yn ol pob tebyg yn arwain at
dr05glwyddo arian i drydydd parti ac mae'r swm sy'n ddyledus i setlo'r rhwymedigaeth yn
cael ei fesur neu amcangyfrif yn ddibynadwy. Fel arfer, mae credydwyr ac unrhyw
ddarpariaethau eraill yn cael eu cydnabod fel y swm setliad ar ol caniatau ar gyfer unrhyw
ostyngiadau dyledus.
m. Tanysgrifiadau am Oes
Trosglwyddir tanysgrifiadau aelodau newydd y Llys. sy'n dymuno ymaelodi am oes, sef
£100, i gyfrif Tanysgrifiadau am Oes yn y credydwyr. Rhyddheir un rhan o ddeg pob
blwyddyn i'r Dat9aniad o'r Gweithgareddau Ariannol.
n. Offerynnau ariannol
Dim ond asedau ariannol a rhwymedigaethau ariannol sylfaenol sydd gan yr elusen. Mae
offerynnau ariannol sylfaenol yn cael eu cydnabod ar werth trafodiad ac wedyn mesur ar
eu 9werth anheddiad.
Costau penslwn
Mae'r Eisteddfod yn gwelthredu cynllun penslwn gyda Chyngor Sir Caerdydd, sy'n statudol
cyfrannol Ile mae'r budd wedi'i ddiffinio ac sy'n seiliedig ar gyflog terfynol. Gweinyddir gan
Gyngor Sir Caerdydd. Cyfrannodd yr elusen 26.70/0 (2021.. 26.3Q/o) o gyflogau
pensiynadwy i'r cynllun am y flwyddyn yn diweddu 31 Rhagfyr 2022, sef £0.09m 12021:
£O.Ilm).
Mae'r rhwymedigaeth a gydnabyddir yn y fantolen o ran y cynllun buddion diffiniedig yw'r
gwerth presennol y rhwymedigaeth buddiannau diffiniedig ar ddiwedd y dyddiad adrodd
Ilai gwerth teg asedau'r cynllun ar y dyddiad adrodd.
Mae'r rhwymedigaeth buddion diffiniedig yn cael ei gyfrifo gan ddefnyddlo'r dull
rhagamcanu unedau. Yn flynyddol mae'r elusen yn defnyddlo actiwariaid annibynnol i
gyfrifo'r rhwymedigaeth. Mae'r gwerth presennol yn cael ei gyfrifo drwy ddisgowntio'r
taliadau amcangyfrifedig yn y dyfodol gan ddefnyddio arenillion y farchnad ar fondiau
corfforaethol o safon uchel sy'n cael eu cadw mewn sterling a thelerau sy'n debyg i gyfnod
amcangyfrifedig y taliadau yn y dyfodol I'cyfradd ddisgownt,).
Mae gwerth teg asedau'r cynllun yn cael ei fesur gyda'r hierarchaeth gwerth teg FRS102 ac
yn unol a pholisi'r elusen ar gyfer asedau a gedwir yn yr un modd. Mae hyn yn cynnwys y
defnydd o dechnegau pri5io priodol.
Mae enillion a cholledion sy'n deillio o addasiadau profiad a newidiadau mewn tybiaethau
actiwaraidd yn cael eu codi neu eu credydLt i incwm cynhwysfawr arall. Mae'r symiau hyn
ynghyd a'r adenillion ar asedau'r cynllun, Ilai symiau a gynhwysir yn y Ilog net, yn cael eu
datgelu fel 'ar ol ailbrisio atebolrY4ydd net diffiniedig..
Mae cost y cynllun buddion diffiniedig, a gydnabyddir yn y Datganiad o'r Gweithgareddau
Ariannol fel costau gweithwyr, ac eithrio pan maent wedi ei gynnwys yng n9host yr ased,
yn cynnwys:
y cynnydd yn rhwymedigaeth budd pensiwn yn deillio o wasanaeth gweithiwr yn ystod
y cyfnod,.
cost y cyflwyniadau cynllun, newidiadav budd-dal, cwtogiadau ac aneddiadau.
Mae cost Ilog net wedi ei gyfrifo drwy gymhwyso'r gyfradd ddisgownt i gyfan5wm net y
rhwymedigaeth buddiannau diffiniedig a gwerth teg asedau'r cynllun. Mae'r 9OSt hon yn
cael ei gyd nabod yn y Datganiad o'r Gweithgareddau Ariannol fel 'draul cyllid,.
p. Treth
Mae'r Eisteddfod Genedlaethol Cymru yn elusen gofrestredig ac felly, nid yw'n gorfod talu
treth gorfforaethol ar ei gweithgareddau elusenr)ol.
24

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022
2. Rhoddion
Cronfeydd
Anghyfyngedlg
£000
Cronfèydd
Penodol
£000
Cronfeydd
Cyfyngedig
£000
2022
£000
2021
£000
Y Cronfeydd Lleol a Chyffredlnol
Ymddirledolaeth Edwln Grlffiths. UDA
Rhoddlon trwy ewyllys
Rhoddion gan sefydliadau eraill
Tanysgrifiadau aelodaeth
Rhoddion eraill
51
213
264
48
269
269
195
loo
loo
33
22
22
32
448
213
661
317
3. Grantiau
Mae incwm oddi wrth y Ilywodraeth a grantiau eraill, boed yn grantiau 'cyfalaf neu'n grantlau 'refenlw'
yn cael ei gydnabod yn y flwyddyn y cynhelir yr Eisteddfod.
Cronfeydd
Cronfeydd
Anghyfyngedlg Cyfyngedlg
£000
£000
2022
Eooo
2021
£000
Llywodraeth Cymru Grant craldd
Llywodraeth Cymru Cynllunlo Eisteddfod 2022+
Cyngor Celfyddydau Cymru
Llywodraeth Cymru Cyfalaf (Stondinaul
Llywodraeth Cymru - GweIthga￿￿daU Ile5 plant
Cronfa Treftadaeth y Loteri
Proseict Cymunedol
Ty Cerdd - Prosiect Ysbrydoli
Uywodraeth Cymru - Eisteddfod AmGen 2021
Cronfa Adferiad Diwylliannol Cymru
Cynllun Cadw Swyddl y Uywodraeth
Cronfa Treftadaeth y Loteri - Cynllun Cymunedol
Y Sefydliad Cenedlaethol - Datblygu Cerddoriaeth
Cymdeithas y Cymmrodorion - Pererlndod
Ymddiriedolaeth Elusennol Colwlnston Opera newydd
Sefydliad Cymunedol Cymru
LGBT+ Futures Mas ar y Maes
Llywodraeth Cymru - Prosiect Clwstwr
Ymddiriedolaeth Nineveh - Gwyddoniaeth
943
943
603
600
600
200
119
119
800
800
loo
loo
31
31
io
210
150
31
39
27
io
io
Cyfanswm y grantiau
25

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022
4. Cymynroddlon gwaddol parhaol
Nl dderbynlwyd unrhyw gymynrodd yn ystod 2022 (2021.. Dlm).
5. Gweithgareddau elusennol:
Cronfeydd
Anghyfyngedig
£000
Cronfeydd
Penodol
£000
Cronfeydd
Cyfyngedig
£000
2022
£000
2021
£000
Gwyl yr Eisteddfod..
Incwm o'r Wyl
Encwm o'r Maes
2,191
841
161
2,352
841
419
34
Awdurdodau a chynghorau Lleol
CynllunSau nawdd
Incwm arall ar welthgareddau elusennol
Maes Carafanau
388
388
357
115
115
20
34
io
38
38
Cyfanswm
161
io
833
6. GwelthgareddJu masnachu
2022
2021
£000
£000
Cynllun loterl
13
14
7. Incwm o fudd$oddladau
Cronfeydd
Anghyfyngedi9
£000
Cronfeydd
Gwaddol
2022
£000
Éooo
£000
Llog y buddsoddiadau
34
34
18
26

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022
8. Gwarlant
Gwariant
Uniongyrchol
£000
Costau
Cynnal
£000
2022
2021
£000
£000
Gweithgareddau Codi arian
Cynllun loteri
Ffi broceriaid buddsoddiadau
Cyfanswm
Gweithgareddau elusennol
Gwyl yr Eisteddfod
Cyfanswm
Dadansoddlad o'r Costau cynnal
Rheolaeth
352
Dlbrlsiad adnoddau
126
Costau cyllid
48
Llywodraethu
32
32
Cyfanswm
558
296
Mae'r costau Ilywodraethu yn cynnwys tai I'r archwlllwyr am wasanaethau archwllio cyfrlfon 2022
0 £9,000 {2021.' £8,500).
9. Costau staff
li
li
12
19
19
18
5,857
558
6,415
1,678
558
212
46
2022
£000
352
36
92
480
2021
£000
458
41
106
605
Cyflogau gros
Cyfranladau Yswlrlant Cenedlaethol y cyfiogwr
Cost penslwn y cyflogwr
Mae cyfanswm 2021 yn cynnwys cost 0 £109,355 ar gyfer dlswyddo 5 aelod o staff.
Yn ystod y flwyddyn cyflogwyd, ar gyfartaledd misol, 8 0 swyddogion cyflogedig Ilawn amser
{2021 8) yn y meysydd canlynol:
2022
2021
Gweithgareddau'r elusen
Gweinyddiaeth a rheoll
Personél Rheoli Allweddol
Y per50nel rheoli allweddol yr Eisteddfod Genedlaethol yw'r ymddiriedolwyr ynghyd a'r rim Rheoli
sydd yn gweithredu trwy'r Bwrdd Rheoli.
Mae aelodau'r rim Rheoli yn cynnwys y Prif Weithredwr, Trefnydd a'r Pennaeth Artistig, Pennaeth
Cyfathrebu a'r Pennaeth Cyllid. Cyfanswm y tal gros a buddion i weithwyr y personél rheoli
allweddol oedd £224,525 4 aelod. (2021.. £240,838 4 aelod).
Nifer o gyflogeion yr oedd eu taliadau, yn cynnwys gwerth trethadwy nwyddau mewn da ond
heb gynnwys cyfraniadau pensiwn y cynogwr, o fewn yr ystodau canlynol..
2022
2021
£70,000 E79,000
£60,000 - £69,000
Mae pob cynogeion sydd yn ennill dros £60,000 yn aelod o gynllun pensiwn Ile mae'r budd wedl'l
ddifflnlo.
Ymddiriedolwyr - Ni chafodd yr ymddiriedolwyr unrhyw dai yn ystod y flwyddyn (2021: DIM)
Ni dderbyniodd unrhyw ymddirledolwr dai am wasanaethau proffesiynol a gyfienwyd i'r elusen
{2021.' £ dim).
C05tau teithio i'r ymddiriedolwyr ac aelodau eraill yn ystod 2022 oedd.. £ 177.30 (2021: £ Dim).
27

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022
10. Elddo parhaol
Asedau treftadaeth
Gan nad oes cost ar gyfer regalia'r Orsedd (sydd yn cynnwys y Cleddyf Mawr a'r Corn Hirlas) nid
ydym yn cynnwys yr eltemau hyn fel eiddo. Amcangyfrif gwerth ariannol y regalia ar gyfer pwrpas
yswiriant yw £222,000 (Mehefln 2016).
Asedau annlrlaethol
Gwefan
£000
Cyfanswm
£000
Cost
I Ionawr 2022
Ychwanegladau
31 Rhagfyr 2022
102
102
102
102
Amortelddlad
I lonawr 2022
58
58
14
Cost am y flwyddyn
31 Rhagfyr 2022
14
72
72
Gwerth net yr asedau
31 Rhagfyr 2022
30
30
31 Rhagfyr 2021
44
44
Asedau parhaol
Adelladau
Porhaol
£000
Adeilaflau
Peiriannaul
Offer Maes
£000
Dodrefn
Llwyfan
£000
Dod￿fn
Swyddfa
£000
Elddo
I'r Orsedd
£000
Cyfanswm
£000
£000
Cost
I lonawr 2022
570
56
861
19
129
33
1,668
937
Ychwanegiadau
Gwarediadau
920
15
31 Rhagfyr 2022
570
976
863
19
144
33
Dibrisiad
I lonawr 2022
282
32
824
19
114
1,278
125
Cost am y flwyddyn
Gwarediadau
li
96
io
31 Rhagfyr 2022
293
128
831
19
124
1,403
Gwerth net yr eiddo
31 Rhagfyr 2022
277
848
32
20
25
1,202
31 Rhagfyr 2021
288
24
37
15
26
390
28

Eisteddfod Genedlaethol Cymrv
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022
11. Budd$oddiadau
Dewiswyd y buddsoddiadau I gwrdd a gofynion yr Eisteddfod am logau sylweddol, diogelwch cyfalaf, a'r
rhwyddineb i droi rhai ohonynt yn arian yn ol gofynion y Ilif arian.
Buddsoddiadau Elddo Parhaol
Gwerth y F•r¢hnad
2022
2021
Cyfanswm Cyfanswm
£000
£000
Crnnfeydd
Anghyfyngedi9
£000
Cronfeydd
Gwaddol
£000
Y Gost
2022
£000
Llog
2022
£000
COIF Cyfrif Cadw
(Charltles Offlclal Investment Fund)
241
231
472
472
472
Uog Sefydlog
275
275
276
320
CyfranLldaliadau
693
693
835
668
18
Nwyddau
34
34
24
30
Elddo
42
42
51
40
Buddsoddladau eralll
55
55
53
58
Arlan ar gyfer dlbenlon buddsoddi
28
28
38
28
Cyfanswm Budd50ddiadau parhaol
241
1,358
1,599
1,749
1,616
32
Buddsoddladau Tymor Byr
845
40
885
1,677
885
Cyfanswm Budd50ddiadau
34
Mae'r arlan yng ngyfrif COIF Cadw yn arian hyllfol lawn ar gyfer buddsoddi yn y tymor hwy.
Mae'r arlan a gynhwysir fel Budd50ddiadau Tymor Byr yn cynrychloli'r arian a dderbyniwyd i'w ddefnyddlo
ar gyfer yr Elsteddfodau a gynhelir yn y dyfodol agos.
Symudiadau yn y Buddsoddladau Elddo Parhaol
Cyfanswm
Éooo
Gwerth y Farchnad 31 Rhagfyr 2021
Gwerthu buddsoddladau (Gwerth y farchnad)
Prynu buddsoddladau newydd (Cost)
Uelhad yn yr arSan ar gyfer dibenion buddsoddi
Colledion anghyflawnedig
Gwerth y Farchnad - 31 Rhagfyr 2022
1,749
(108)
98
(io)
(130)
29

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022
12. Dyledwyr
2022
£000
252
2021
£000
162
150
Dyledwyr - Ma5nachol
Dyledwyr - Grantiau
Dyledwyr - Eralll
Ad-daliad Treth Incwm a TAW
Rhagdaliadau ac Incwm cronedS9
531
473
30
loo
20
434
13. Credydwyr: Dyledus mewn Ilal na blwyddyn
2022
£000
274
14
2021
£000
116
19
Credydwyr Masnachol
Credydwyr eraill
Cronladau
Tanysgrlfladau am Oes
io
307
152
14. Dadansoddlad o'r Asedau net
Cronfeydd
Anghyfyngtdi9
Cronleydd
Cyfyngedlg
Crtsnfeydd
Gwaddol
2022
£000
30
1,202
1,599
2,219
(307)
2,490
2021
£000
44
390
1,749
2,209
(152)
950
£000
30
482
201
1,959
(307)
2,490
£000
£000
Elddo annlrlaethol
Elddo Parhaol
Buddsoddiadau
Asedau cyfredol
Credydwyr cyfredol
Cynllun penslwn
720
1,398
260
980
15. Cytundebau prydles
Dadansoddiad o'r rhent sydd I'w dalu o dan gytundebau prydles am y celr swyddogol..
2022
£000
2021
£000
Y cytundeb yn dod i ben..
Mewn Ilai na blwyddyn
Rhwng blwyddyn a dwy flynedd
Rhwng dwy a phum mlynedd
30

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022
16. Symudladau yn y Cronfeydd Penodol
2022
£000
1,002
2021
£000
910
Balans I Ionawr
(Rhyddhau Incwm) / incwm a dderbynlwyd ar gyfer yr
Elsteddfod gyfredol:
Eisteddfod Genedlaethol Cerediglon 2022:
Cronfeydd Ileol a chyffredlnol
Rhoddion o sefydliadau eraill
Incwm o'r Wyl
Incwm o'r Maes
Awdurdodau a chynghorau Ileol
Cynllunlau nawdd
Maes Carafanau
Cyfanswn ar gyfer Elsteddfod Ceredigion 2022
(484)
20
22
37
(81)
(74)
(i)
(13)
225
878
85
Incwm J dderbynlwyd yn ystod y flwyddyn Jr gyfer
Elsteddfodau'r dyfodol:
Elsteddfod Genedlaethol Llyn ac Eifionydd 2023:
Cronfeydd Ileol a chyffredlnol
Incwm o'r Wyl
Cyfanswn ar gyfer Eisteddfod Llyn ac Elfionyd(f 2023
213
161
374
Balans 31 Rhagfyr
498
17. Symudiadau yn y Cronfeydd Cyfyngedig
01.01.22 Derbynlwyd Gwariwyd 31.12.22
£000
£000
£000
£000
Llwdraelh Cymru - Grant craidd
Llywodraeth Cymru - Cynllunio
Cyngor Celfyddydau Cymru
Llywodraeth Cymru - Cyfalaf
Llywodraeth Cymru - Haf o Hwyl
Cronfa Treftadaeth y Loterl
Ty Cerdd - Prosiect Ysbrydoli
Ymddiriedolaeth Colwinston
Sefydliad Cymunedol Cymru
Sion Mullane
943
(943)
(540)
(119)
(80)
(ioo)
(58)
{2)
(2)
{5)
{3)
(7)
200
600
260
119
800
720
loo
27
31
Arts & Business
Cyfanswm
235
2,604
980
31

Elsteddfod Genedlaethol Cymru
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022
18. Cynllun Pensiwn
Mae'r Elsteddfod yn gweithredu cynllun pensiwn Enillion Ailbrisiedlg Gyrfa Cyfartalog (CARE).
Gweinyddir y Gronfa gan Adran Bensiynau Cyngor Dinas Caerdydd. Mae'r asedau'r cynllun
wedi'u cadw mewn cronfeydd ar wahan.
Mae'r wybodaeth ganlynol yn seiliedig ar werth attiwaraidd Ilawn y gronfa ar 31 Mawrth 2019
a ddiweddarwyd i 31 Rhagfyr 2022 gan actiwari annibynnol.
2022
2021
2020
Cyfradd gostyngiad
Chwyddlant Mynegai Prls Defnyddviyr (CPI)
Cyfradd cynnydd mewn tal penslynau
Cyfradd cynnydd mewn pensiynau wedl'u 9ohlrlo
Cyfradd cynnydd mewn cyflogau
2.ooh
2.70/0
2.70h
2.70h
3.70/0
1.4010
2.IVo
2.10/0
2.1%
3.IWo
2.6%
2.6¥0
2.60/0
3.6%
Ar sall y rhagdyblaethau a ddefnyddiwyd ar gyfer dlsgwylladau elnloes, dlsgwyllr I benslynwr
sydd yn 65 ar 31 Ragfyr l fyw am:
2022
22.1
23.2
24.6
26.0
2021
22.3
23.3
24,7
26.1
Gwrywaldd
Aelod sydd yn 65 ar 31 Ragfyr
Aelod sydd yn 45 ar 31 Ragfyr
Aelod sydd yn 65 ar 31 Ragfyr
Aelod sydd yn 45 ar 31 Ragfyr
Benywaldd
Cyfradd adennill a ddisgwyliad ar 3111212022:
Canran
Canran
asedau ar Gwerth asedau ar Gwerth
2022
2022
2021
2021
(%)
(£m)
(%)
(£m)
67.0
4.53
67.3
5.07
Buddsoddladau ecwlti
Eiddo
Bondlau'r Ilywodraeth
Bondlau corfforaethol
Credyd aml-ased
Arian
Cyfanswm
111
0.57
0.60
0.51
0.35
0.21
6.77
0.51
0.72
1.09
0.00
0.15
7,54
14.5
loo.00
loo.00
Sefyllfa y gronfa ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol Cymru:
2022
2021
£m
7.54
6.59
0.95
Canran o'r asedau
Amcangyfrif o'r rhwymedigaethau
{Rhwymedigaeth)IAsed a gydnabyddir ar y fantolen
6.77
4.28
2.49
Mae'r symiau a gydnabuwyd yn y cyfrif elw a cholled fel y canlynol:
2022
2021
£m
0.17
0.00
(0.06)
0.00
o.il
Cost gwasanaeth presennol
Cost gwasanaeth y gorffennol
Cost cwtogi
Llog ar rwymedlgaethau'r cynllun pen5iwn
Cyfanswm cost gweithredu
0.17
0.00
0.00
0.02
0.15
32

Eisteddfod Genedlaethol Cymru
NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL
AR GYFER Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022
Newidiadau i werth presennol oblygiadau'r budd diffiniedig yn ystod y flwyddyn:
2022 2021 2020
Em
£m
6.59
6.61
5.93
0.17
0.17
0.20
0.13
0.09 0.12
0.03
0.03
0.04
(2.51) (0.10) 0.42
(0.13) (0.15) (0.10)
0.06
0.00 ￿ 0.00
4.28
6.59 6.61
Oblygiadau agoriadol y budd diffiniedig
Cost gwasanaeth presennol
Llog ar rv4ymedi9aethau'r cynllun pensiwn
Cyfranladau gan aelodau'r cynllun
Cynnydd actiwaraidd ar rwymedigaethau
Buddion a dalwyd
Cost cwtogl
Oblygladau terfynol y budd diffiniedlg
Newidiadau I werth farchnad asedau'r cynllun yn ystod y flwyddyn:
2022 2021 2020
£m
£m
£m
7.54
6.55
6.19
0.15
0.09
0.12
(0.91) 0.91 0.18
0.09
o.il
0.12
0.03
0.03 0.04
0.13
0.15
o.io
6.77
7.54 6.55
Gwerth farchnad asedau'r cynllun ar ddechrau'r cyfnod
Enillion disgwylledlg asedau'r cynllun
Cynnydd actlwaraidd ar asedau
Cyfranladau'r cyflogwr
Cyfranladau'r cyflogedlg
Buddlon a dalwyd
Gwerth farchnad asedau'r cynllun ar ddiwedd y cyfnod
Gwir enillion asedau'r cynllun:
2022 2021
2020
£m
£m
0.09 0.12
L 0.91 0.18
L 1.00 0.30
Enllllon dlsgwyliedig asedau'r cynllun
Cynnydd (Colled) actlwaraidd ar asedau
Gwir (colledlon)lenlllion ar asedau'r cynllun
0.15
0.91
0.76
Dadansoddiad hanesyddol gwerthoedd asedau. rhywmedigaethau'r cynllun, cyfanswm
y diffyg a phroflad enllllon a cholledlon:
2022 2021 2020 2019 2018
£m
£m
£m
6.77
7.54
6.55
6.19
5.43
4.28
6.59
6.61
5.93 5.21
2.49
0.95 LL 0.26 0.22
0.06
Gwerth farchnad asedau'r cynllun
Rhwymedigaethau'r cynllun
Gweddilll(Dlffyg) yn y cynllun
33

Nid yw'r wybodaeth a gynhwysir yn yr atodiadau yn rhan o'r datganiadau ariannol archwiliedig.
ATODIAD A
Elsteddfod Genedlaethol Cymru
SWYDDOGION Y LLYS A'R CYNGOR 2022
Cymrodyr
R. Alun Evans
Geraint R Jones
John Gwilym Jones
Garry Nicholas
D Hugh Thomas
Llywydd
Is-lywyddion
Ashok Ahir
Myrddin ap Dafydd (Archdderwydd)
Elin Jones (Cadeirydd Eisteddfod Ceredlgion 2022)
Michael Straln (Cadeirydd Eisteddfod 2023)
Gethln Thomas
Cadelrydd y Cyngor
Es-gadelrydd y Cyngor
Trysorydd
Cyfrelthwyr Mygedol
Ysgrlfennydd
Archdderwydd
Cofiadur yr Orsedd
Heulwen Jones
Gwenno Wllllams
Emyr Lewls, Phlllp George, Aled Walters
Llyr Roberts (m) Heulwen Jones (Dros dro)
Myrddln ap Dafydd
Chrlstlne James
Staff (31 Rhagfyr 2022):
Prlf Weithredwr
Betsan Moses
Cyfarwyddwr Artistlg
Cyfarwyddwr Strategol
Cyfarwyddwr Cyllld
Swyddog Cyllid
Dirprwy Gyfarwyddwr Artistig
Swyddog Technegol
Swyddog Cymunedol
Elen Huws Ells
Gwenllian Carr
Peter Rhys Davies
Oriel Hughes
Sioned Edwards
Tony Thomas
Katie Hall
34