RHIF CWMNI COFRESTREDIG: 07550507 (Cymru a Lloegr) RHIF ELUSEN GOFRESTREDIG: 1143525
DATGANIADAU ARIANNOL AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
AR GYFER
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
Bevan Buckland LLP Cyfrifwyr Siartredig Ac Archwilwyr Statudol Llawr Gwaelod Tŷ Aberteifi Cwrt y Castell Parc Menter Abertawe Abertawe SA7 9LA
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
CYNNWYS Y DATGANIADAU ARIANNOL AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
| Tudalen | |
|---|---|
| Adroddiad y Cadeirydd | 1 |
| Adroddiad yr Ymddiriedolwyr | 2 i 5 |
| Adroddiad yr Archwilwyr Annibynnol | 6 i 8 |
| Datganiad o Weithgareddau Ariannol | 9 |
| Mantolen | 10 |
| Datganiad Llif Arian | 11 |
| Nodiadau i'r Datganiad Llif Arian | 12 |
| Nodiadau i'r Datganiadau Ariannol | 13 i 23 |
| Datganiad Manwl o Weithgareddau Ariannol | 24 i 25 |
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
ADRODDIAD Y CADEIRYDD AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
Mae’n bleser gennyf gyflwyno Datganiadau Ariannol y Coleg ar gyfer 2024/25.
Ers cychwyn fy nhymor fel Cadeirydd Bwrdd y Coleg yn 2022, mae wedi bod yn drawiadol sut y mae’r gwaith y mae’r Coleg yn ei gyflawni yn y sectorau addysg uwch, addysg bellach a phrentisiaethau wedi cynyddu, o ran ei ystod a’i effaith.
Hoffwn ddiolch i aelodau’r Bwrdd, y Prif Weithredwr, y rheolwyr a’r swyddogion am eu cefnogaeth unwaith eto eleni. Wrth wneud hynny, carwn gyfeirio’n benodol at William Callaway, aelod o Fwrdd y Coleg ers 2016 a chadeirydd Pwyllgor Archwilio a Risg y Coleg ers 2017, oherwydd ei gefnogaeth a’i gyngor doeth i mi a’m rhagflaenwyr. Mae tymor William bellach wedi dod i ben, ond bu ei gyfraniad cyson a thawel dros y blynyddoedd o fudd mawr i’r Coleg.
Mae’r Coleg yn symud i gyfnod newydd arall yn ei hanes, yn dilyn y dynodiad i gynghori Medr ar faterion yn ymwneud â’r Gymraeg, ac wrth barhau i gynorthwyo i gyrraedd y nod o filiwn o siaradwyr Cymraeg a dyblu’r defnydd dyddiol erbyn 2050. Hoffwn ddiolch i weinidogion a swyddogion Llywodraeth Cymru am eu cydweithrediad, gan ddiolch yn benodol i gynWeinidog y Gymraeg ac Addysg, Jeremy Miles, ac i’r Gweinidog presennol sydd â chyfrifoldeb dros y Coleg, Mark Drakeford, a’i swyddogion, am eu cefnogaeth i’n gwaith.
Tudalen 1
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
Mae’r ymddiriedolwyr (sydd hefyd yn gyfarwyddwyr anweithredol yr elusen at ddibenion Deddf Cwmnïau 2006), yn cyflwyno eu hadroddiad â datganiadau ariannol yr elusen ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2025. Mae’r ymddiriedolwyr wedi mabwysiadu darpariaethau Cyfrifon ac Adroddiadau Elusennau: Datganiad o Arferion Cymeradwy sy’n berthnasol i elusennau sy’n paratoi eu cyfrifon yn unol â’r Safon Adroddiadau Ariannol sy’n gymwys yn y DU a Gweriniaeth Iwerddon (FRS 102) (yn weithredol 1 Ionawr 2019).
AMCANION A GWEITHGAREDDAU
Amcanion elusennol
Nod y Coleg, er budd y cyhoedd, fydd hyrwyddo dysgu a gwybodaeth drwy:
-
(a) hyrwyddo, cynnal, datblygu a chynllunio darpariaeth cyfrwng Cymraeg a iaith Gymraeg a gweithgareddau perthynol mewn addysg uwch, sefydliadau addysg bellach ac addysg barhaus yng Nghymru, gan weithio gyda sefydliadau addysg uwch, addysg bellach, ysgolion a sefydliadau partner yng Nghymru a thrwyddynt; a
-
(b) hyrwyddo, cynnal, datblygu a chynllunio dysgu, caffael, gwella a gloywi sgiliau cyfathrebu iaith Gymraeg i bobl yn gyffredinol gyda sefydliadau addas yng Nghymru a mannau eraill.
Budd cyhoeddus
Mae'r Ymddiriedolwyr wedi ystyried canllawiau'r Comisiwn Elusennau ar fudd cyhoeddus gan gydnabod tair egwyddor budd cyhoeddus ac mae o'r farn bod y Coleg, fel elusen, yn bodloni'r egwyddorion hynny. Nodir Amcanion y Coleg uchod.
-
(a) Mae'n rhaid bod budd neu fuddiannau canfyddadwy sy'n glir, yn gysylltiedig â nodau'r Coleg ac wedi'u pwyso a'u mesur yn erbyn unrhyw anfantais neu niwed;
-
(b) Mae'n rhaid bod buddiannau i'r cyhoedd neu garfan o'r cyhoedd. Mae'n rhaid i'r buddiolwyr fod yn briodol i'r nodau ac, os cynigir budd i garfan o'r cyhoedd, ni ddylid cyfyngu'n afresymol ar y cyfle i gael budd ac ni ddylid eithrio pobl mewn tlodi rhag cael budd;
-
(c) Yr unigolion hynny sydd am gael addysg uwch, addysg bellach, ac sydd am ddysgu yn y gweithle drwy gyfrwng y Gymraeg yw'r buddiolwyr posibl o ran gweithgareddau'r Coleg. Mae hyn yn agored i bawb sy'n meddu ar y sgiliau gofynnol a'r penderfyniad i geisio addysg ôl-orfodol yn y modd hwn.
ADRODDIAD STRATEGOL Adolygiad ariannol
Mae’r canlyniadau a’r sefyllfa ariannol ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2025 wedi’u nodi ar dudalennau 10 i 24.
Daw refeniw yn codi yn bennaf o arian sy'n cael ei dderbyn gan Lywodraeth Cymru. Mae'r rhan fwyaf o'r costau yn y flwyddyn wedi bod yn gostau sy'n gysylltiedig â chyllido rhaglen weithgareddau'r Coleg, ar ffurf arian grant i brifysgolion, colegau addysg bellach a darparwyr prentisiaethau; costau rhedeg canolog y Coleg; a chostau cefnogi gweithgareddau addysgol o fewn sefydliadau unigol yn ogystal â chenedlaethol ar draws y sectorau
Mae’r cyfrifon eleni yn dangos gwarged bychan sy’n cadarnhau fod sefyllfa gweithredol y Coleg Cymraeg yn dangos cydbwysedd iach rhwng incwm a gwariant.
Polisi buddsoddi
Mae Pwyllgor Cyllid a Dibenion Cyffredinol y Coleg wedi datblygu polisi buddsoddi sydd wedi gadarnhau gan Fwrdd y Coleg, sy’n darparu fframwaith ar gyfer buddsoddiadau'r Coleg gan gynnwys ystyriaethau moesegol wrth fuddsoddi. Mae'r Pwyllgor wedi penodi Sarasin fel rheolwyr buddsoddi ac mae'r Coleg yn monitro perfformiad buddsoddi yn ffurfiol bob chwarter drwy'r Pwyllgor.
Polisi cronfeydd wrth gefn a busnes gweithredol
Mae'r Ymddiriedolwyr yn fodlon bod asedau'r Coleg yn ddigonol i gyflawni ei rwymedigaethau mewn perthynas â'i ymrwymiadau rhagamcanol. Mae Llywodraeth Cymru wedi ymrwymo i barhau i ariannu a chefnogi gwaith y Coleg yn ystod tymor y Senedd bresennol, a cheir tystiolaeth o hyn mewn datganiadau a gyhoeddwyd gan Weinidogion Cymru ar lawr y Senedd ac yn ysgrifenedig, gan gynnwys dynodiad y Coleg fel corff i gynghori Medr (Y Comisiwn Addysg Drydyddol ac Ymchwil).
Mae’r Coleg wedi mabwysiadu polisi cadarn wrth ymdrin â chronfeydd wrth gefn ers sefydlu’r Coleg yn 2011. Mae cronfeydd wrth gefn wedi eu rhannu yn dair rhan:
i) Cronfa digwyddiadau annisgwyl; ii) Cronfa Wrth Gefn anghyfyngedig; iii) Cronfeydd wrth gefn cyfyngedig sydd wedi eu trosglwyddo i’r Coleg at bwrpas penodol.
Tudalen 2
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
Mae’r Coleg wedi pennu cronfa o un miliwn o bunnau i ddelio gyda digwyddiadau annisgwyl a allai godi, neu costau cau posib pe tai angen dirwyn gweithgareddau’r elusen i ben.
Mae’r Coleg wedi adnabod cronfa o rhwng dwy filiwn o bunnau a phedair miliwn o bunnau y gellir ei fuddsoddi er mwyn creu incwm blynyddol i’r Coleg.
Mae’r Coleg wedi derbyn rhoddion hael gan gymwynaswyr i’r Coleg dros y blynyddoedd at bwrpasau penodol a delir y symiau yma mewn cronfa cyfyngedig i’w defnyddio at y pwrpas a ddynodwyd. Cynnwys y gronfa hon arian ysgoloriaeth Gwilym Prys Davies, arian ysgoloriaeth Anne Brooke, a chronfa Wiliam Salesbury. Wrth dderbyn rhoddion at bwrpas penodol bydd y Coleg yn gosod y rhodd mewn cronfa cyfyngedig ac yn adrodd ar hynny yn ei gyfrifon blynyddol.
Amcanion a pholisïau ariannol a rheoli risg
Y Bwrdd sy'n bennaf gyfrifol am sicrhau bod system gadarn o reoli risg, rheolaeth a llywodraethu. Mae aelodau’r Bwrdd yn cyflawni’r cyfrifoldeb hwn drwy’r elfennau canlynol:
-
Adolygiad effeithiol gan y Bwrdd a phwyllgorau perthnasol, yn enwedig y Pwyllgor Archwilio a Risg;
-
Systemau rheoli sy'n cynnwys polisïau, amcanion a chynlluniau, rheoli risgiau a chyfleoedd allweddol, monitro perfformiad ariannol a gweithredol, diogelu asedau'n gorfforol, gwahanu dyletswyddau, gweithdrefnau awdurdodi a chymeradwyo, a systemau gwybodaeth;
-
Mae nodi a rheoli risg wedi'i ymgorffori ym mhob system fusnes.
Mae dull y Coleg o reoli risg yn effeithiol wedi’i nodi isod:
Mae'r Coleg yn canolbwyntio ar reoli risg yn weithredol fel rhan annatod o'r broses reoli o fewn pob rhan o'r sefydliad. Fel rhan o'r fframwaith rheoli risg, mae'r Coleg yn nodi'n glir risgiau o wahanol fathau i gyflawni ei amcanion. Gall y risgiau hyn fod yn strategol neu'n weithredol a gallant gyflwyno goblygiadau posibl i enw da'r Coleg, ei sefyllfa ariannol neu ei weithrediadau o ddydd i ddydd neu unrhyw gyfuniad ohonynt.
Mae'r Coleg yn annog yr holl reolwyr i ystyried goblygiadau risg pob penderfyniad, contract neu brosiect mawr fel rhan arferol o'u gwaith o ddydd i ddydd. Mae'r Coleg yn integreiddio rheoli risg i'r broses gynllunio flynyddol sef y modd y mae'r Bwrdd yn pennu ac yn cydlynu gweithgareddau academaidd a gweithgareddau eraill y Coleg.
Mae'r Bwrdd a'r uwch dîm rheoli yn ymdrechu i adnabod a chanolbwyntio ar risgiau uniongyrchol a thros dro sydd â goblygiadau strategol, a all newid o wythnos i wythnos, yn ogystal ag ar y risgiau mwy sylweddol a pharhaol a nodir yng nghofrestr risg y Coleg. Disgwylir i reolwyr gysylltu'r broses o adnabod risg â chamau gweithredu, boed hynny i liniaru'r risg neu mewn ymateb iddi.
Mae'r tîm rheoli yn gweithredu'r gweithdrefnau rheoli risg yn effeithiol fel rhan o weithrediad dydd i ddydd y Coleg. Mae'r Bwrdd yn gofyn i'r Pwyllgor Archwilio a Risg gynnal asesiad tair gwaith y flwyddyn o risg sylweddol trwy asesiad ciplun, ac mae cofrestr risg y Coleg yn cael ei chynnal mewn ymgynghoriad ag archwilio mewnol. Cofnodir yr asesiad drwy'r gofrestr risg ac mae'n rhan o'r broses barhaus o reoli risg. Mae’r gofrestr risg yn nodi risgiau sylweddol ac yn cynnwys manylion am:
-
natur y risg
-
ei botensial a thebygolrwydd yr effaith
-
'perchennog' y risg
-
y prosesau rheoli sy'n rheoli'r risg
-
potensial a thebygolrwydd yr effaith yn dilyn y prosesau rheoli
Mae'r Pwyllgor Archwilio a Risg yn adolygu digonolrwydd y broses o reoli risg yn y Coleg yn rheolaidd wrth iddi barhau i gael ei datblygu.
Mae’r Bwrdd o’r farn bod proses barhaus ar gyfer adnabod, gwerthuso a rheoli risgiau sylweddol y Coleg sydd wedi bod ar waith ar gyfer y flwyddyn yn diweddu 31 Mawrth 2025 ac ar waith hyd at ddyddiad cymeradwyo’r adroddiad blynyddol a’r datganiadau ariannol a'i fod yn cael ei adolygu'n rheolaidd gan y Bwrdd.
Cynlluniau ar gyfer y dyfodol
Mae’n debygol y bydd nifer o newidiadau sylweddol yn ystod y cyfnod nesaf. Mae Medr erbyn hyn wedi ei sefydlu ac wedi cyhoeddi ei Gynllun Strategol cyntaf. Mae’r Coleg wedi ei ddynodi gan Weinidogion Cymru i gynghori Medr, a byddwn yn cydweithio gyda Medr wrth iddi ddatblygu Cynllun Strategol Drydyddol Cyfrwng Cymraeg dros y ddwy flynedd nesaf. Bydd y Coleg yn gweithredu’n strategol yn y sectorau addysg uwch, addysg bellach, prentisiaethau ac ysgolion (yn benodol darpariaeth ôl-16) er mwyn datblygu a chynnal darpariaeth cyfrwng Cymraeg a dwyieithog o’r radd flaenaf. Drwy wneud hyn bydd y Coleg yn gwneud cyfraniad penodol i’r amcan o greu miliwn o siaradwyr Cymraeg a dyblu’r defnydd dyddiol o’r iaith wrth ddenu myfyrwyr, dysgwyr a phrentisiaid sydd ag amrediad o sgiliau iaith at ddarpariaeth cyfrwng Cymraeg a dwyieithog.
Tudalen 3
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
STRWYTHUR, LLYWODRAETHU A RHEOLAETH Dogfen lywodraethol
Rheolir yr elusen gan ei dogfen lywodraethol, gweithred ymddiried, ac mae’n ffurfio cwmni cyfyngedig, cyfyngedig trwy warant, fel y’i diffinnir gan Ddeddf Cwmnïau 2006.
Cyfansoddiad elusen
Mae'r Bwrdd yn cynnwys hyd at 12 aelod sydd yn gyfarwyddwyr anweithredol ac yn Ymddiriedolwyr, gan gynnwys y Cadeirydd, sy’n cael eu penodi yn unol ag offeryn llywodraethu'r Coleg. Gwahaniaethir yn glir rhwng rôl y Cadeirydd a rôl Prif Weithredwr y Coleg. Mae’r materion hynny sydd wedi’u neilltuo’n benodol i’r Bwrdd i’w penderfynu wedi’u nodi yn Erthyglau Cymdeithasu’r Coleg. Mae’r Bwrdd yn dal y cyfrifoldebau am gyfeiriad strategol parhaus y Coleg, defnydd effeithiol ac effeithlon o adnoddau a chymeradwyo datblygiadau mawr ac yn derbyn adroddiadau rheolaidd gan uwch reolwyr.
Mae’r Bwrdd yn cyfarfod o leiaf deirgwaith y flwyddyn ac mae ganddo dri phwyllgor sefydlog (Pwyllgor Cyllid a Dibenion Cyffredinol, Pwyllgor Archwilio a Risg, a Phwyllgor Penodiadau a Safonau Llywodraethu). Mae gan y Coleg hefyd ddau fforwm sector – y Bwrdd Academaidd a’r Bwrdd Strategol Ôl-16, sy’n darparu llwyfan ar gyfer cynnal ymgysylltiad ffurfiol rhwng y Coleg a'i ganghennau yn y prifysgolion a’r colegau, ac sy’n gallu cynghori Bwrdd y Coleg ar faterion o fewn y sectorau addysg uwch ac addysg bellach a phrentisiaethau.
Mae’r Pwyllgor Cyllid a Dibenion Cyffredinol yn gyfrifol am oruchwylio cyllideb y Coleg a hefyd yn derbyn adroddiadau ar Farchnata a Chyfathrebu, Adnoddau Dynol, Technoleg Gwybodaeth, Iechyd a Diogelwch a Chydraddoldeb ac Amrywiaeth.
Mae'r Pwyllgor Archwilio a Risg yn cynghori ac yn cefnogi Bwrdd a swyddogion y Coleg drwy roi sicrwydd annibynnol iddynt ynghylch effeithiolrwydd rheolaeth fewnol, llywodraethu corfforaethol a rheoli risg y Coleg. Mae’r Pwyllgor Archwilio a Risg hefyd yn gwneud argymhellion ynghylch penodi archwilwyr mewnol ac allanol ac yn adolygu datganiadau ariannol y Coleg, a chyn eu cyflwyno i’r Bwrdd, yn adolygu’r llythyr rheoli ac yn derbyn ac yn ystyried adroddiadau cynnydd ar feysydd o risg sylweddol a nodir gan reolwyr academaidd . Yn ogystal, mae’r Pwyllgor Archwilio a Risg yn derbyn ac yn ystyried adroddiadau fel y maent yn effeithio ar fusnes y Coleg ac yn monitro cydymffurfiaeth â gofynion rheoleiddio.
TIAA yw archwilwyr mewnol y Coleg ac fe dderbyniwyd sawl adroddiad gan yr archwilwyr mewnol yn ystod y flwyddyn, gan gynnwys rheolaeth fewnol, dilyniant i reolaethau ariannol allweddol, diogelwch seibr, rheolaeth perfformiad, fframwaith rheoli risg, rheoliad cyffredinol ar ddiogelu data/GDPR ac adroddiad blynyddol gan TIAA. Derbyniwyd diweddariadau ym mhob cyfarfod o’r Pwyllgor Archwilio a Risg ar weithredu yn erbyn argymhellion yr archwilwyr mewnol. Dymuna’r Pwyllgor Archwilio a Risg ganmol gwaith y swyddogion, aelodau’r pwyllgor a’r archwilwyr mewnol wrth sicrhau gwelliannau cyson yn y prosesau. Cytunwyd ar raglen archwilio fewnol ar gyfer 2025/26.
Fel cwmni elusennol, mae’r Coleg yn cael ei lywodraethu gan ei Erthyglau Cymdeithasu, sy’n darparu ar gyfer penodi ac ailbenodi Ymddiriedolwyr. Er mwyn sicrhau elfen annibynnol i benodiad Ymddiriedolwyr, sefydlodd y Bwrdd Bwyllgor Penodiadau a Safonau Llywodraethiant. Mae’r Pwyllgor yn gyfrifol am gynnal prosesau penodi aelodau Bwrdd y Coleg, gan gynnwys y Cadeirydd, ac aelodau eraill y pwyllgor o fewn strwythur llywodraethu Bwrdd y Coleg. Mae'r Coleg wedi ymrwymo i safonau uchel o lywodraethu corfforaethol, ac felly mae'r Pwyllgor hefyd yn goruchwylio safonau llywodraethu o fewn y Coleg.
Penodir Ymddiriedolwyr am dymor cychwynnol o bedair blynedd, y gellir ei adnewyddu am uchafswm o bedair blynedd arall. Mae’r Prif Weithredwr ac aelodau o dîm rheoli'r Coleg yn bresennol yng nghyfarfodydd yr Ymddiriedolwyr ac yn cyflwyno papurau ar eu meysydd cyfrifoldeb.
Yr Ymddiriedolwyr sy'n penderfynu ar strategaeth y Coleg. Mae gweithrediad y strategaeth a'r rheolaeth weithredol yn cael eu dirprwyo i'r Prif Weithredwr a'i gydweithwyr.
MANYLION CYFEIRIO A GWEINYDDOL
Rhif Cwmni Cofrestredig: 07550507 (Cymru a Lloegr)
Rhif Elusen Gofrestredig: 1143525
Swyddfa gofrestredig
Y Llwyfan, Ffordd y Coleg, Caerfyrddin, Sir Gaerfyrddin, SA31 3EQ
Tudalen 4
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWIR AM Y FL4YYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2026 Ymddirièdowr J Hayes ymddlned0r Rh Evans Yrnddined0r A.Beynon Yrnddinedor Yi Athro E M Thomas YrnddIrd0trr Yr Athro A Jones yrnddilllo M Huws ymdd1riedor A M Lloyd-Willi3tn5 Ym(kl1r0PWr N Elias Ymddirdolwr Yr Athro P ap Llwyd Ymddlrfvlr Ll A Roberts Ym(kJiriedoh¥r W C8118W8y yrnddir1edor (tan 8.11.241 Dr A Eirug yMddid0Trr 8 Chad8irythl Ysgrlfennydd y Cwmnl Dr D Phillips ArchwIryf B8van Buckl8nd LLP Cyfriyr SiartrèdwJ Ac Archwifv4yr Statudol Llawr Gw8elod TP Abert&ifi Cwrt y Castèll Par¢ Menler Abort8we Abertaw SA7 9LA DA TGANIAD O GYFRIFOLDEBAV'R YMDDIRIEOOL%WR Maa'r ymddiriedolwyr Isydd hefyd yn gyfaThYyd¢Jwyr aftweithred¢l y Coleg Cymragg Cenèolaèthol at ddibenlon Gyfraith cwrnnlaul yn gylrrfol am baratoi'r Adroddiad Blynyd(Jol a'r dalg8nK4dau ariannol yn unol a'r gyfrAilh berthnasol a Safonau Cyfrifo'r Deymas UnedKJ IArknon cyln.fo a tkltrrbynniryn Gyllr8LI"nol yn y Dgym86 Urtdul. Mae cyfraith c3wnnl8u yn ai gwneud yn ofynnol i'r yrnd(JiriedohYyr baratoi daty8r5iadau ariannol ar gyfar blwyddyn anannol sy'n rhoi dartun cywr a Iheg o sèfyllla'r cwnni èlusennol PK o'radnoddau sy'n dtsd i mewn a'rdefnyd(J o adnoddau, 98n gynnwys Incwm a gwarianl. y cwmni elusennol ar gyl8r y cyfrk)Y hvmnw. Wrth baratoi'r datganladau ¥rianntsl hynny, m99'n ofynnol i'r ymddiried0lr wneud hynny dew5 polislau rythfo athlas ac yna eu ¢ymPwso'n gy50n'. at y dulliau a'r e9CkI0r10n yn y SORP Elusennau. gwneud dyf8rniad8u a¢ am¢angyfrifDn sy'n fvsymol a doèth". d8tgan a dditynwyd safonau cylnfeg cymwys. yn orn101 ar unrhyw wyriJau kwrthna601 a LkJaty811r ac a ogluriT yn y datg8nilau 8nannol'. paratoi'r datganiadau aiiannol ar s'l trMJsMs byw oni bai ei bod yn amhriLJo1 ty0 y bydd y cwmni èlusènnol yn parhau mawn busr$. Mae'r ymddiriedolwyr yn gyfrrfol arn gathy cofnodH)n ¢ythfèg ¢ywr sy'n d8Wu a chywrdèb rhesymol ar unrhyw adeg sefyllfa ariannol y thvmni elusènnol ac I w gallur>31 i SrhaU bcJ y daansU ariannol yn cydymffuthts a Dèddf Cwmnlau 2006. M8enl hefyo yn gyfrrfol am (kjiogèlu as8d8r OvnI elusennol 8c felfy am gymryd c8m&u rhesymol i at81 a chanfod vyll ac alrèoleidd-dra ar1. Cyn bèlJ9d ag y mae'r yM(kYirEdor yn YMdO1.. nid oes unrhyw wybodaelh archwilio berlhnasol nad yw archwiWr y cwmni elus&nnol yn ymwyb(xYol ohoni,. g mae'r ymd(Jiri8doKvyr wadi cymryd pob ¢am y ctylen nlw fcl wedi'u cymryd i wneud eu hunain yn ymwybodol unrhyw wybodaeth archwilio berthnasol ac i sefydlu tKY yr archwwr yn ymWYL o'r wybfylaeth honno. Adroddi8d yr yrnddinedoWr, yn ymgorffori p*Jrodd" fel cylarwy anweithredol y cwrnni. ar...... I, a eradyd tW OTchymyn y bwrdd yrnddiriedowr, . a Ilofncwjvryd ar ian y bwrdd gan.. DrALED EIRUG Ymddiriedotr4r TbJJalpTr 5
ADRODDIAD YR ARCHWILWYR ANNIBYNNOL I AELODAU Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
ARCHWILWYR
Barn
Rydym wedi archwilio datganiadau ariannol y Coleg Cymraeg Cenedlaethol (y ‘cwmni elusennol’) ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2025 sy’n cynnwys y Datganiad o Weithgareddau Ariannol, y Fantolen, y Datganiad Llif Arian a nodiadau i’r datganiadau ariannol, gan gynnwys crynodeb o bolisïau cyfrifeg arwyddocaol. Y fframwaith adrodd ariannol a ddefnyddiwyd wrth eu paratoi yw'r gyfraith berthnasol a Safonau Cyfrifo'r Deyrnas Unedig (Arferion Cyfrifo a Dderbynnir yn Gyffredinol yn y Deyrnas Unedig).
Yn ein barn ni, mae’r datganiadau ariannol:
-
yn rhoi darlun cywir a theg o sefyllfa’r cwmni elusennol ar 31 Mawrth 2025 ac o’i adnoddau sy’n dod i mewn a’r defnydd o adnoddau, gan gynnwys ei incwm a’i wariant, ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben bryd hynny;
-
wedi'u paratoi'n briodol yn unol ag Arferion Cyfrifeg a Dderbynnir yn Gyffredinol yn y Deyrnas Unedig; a
-
wedi eu paratoi yn unol â gofynion Deddf Cwmnïau 2006.
Sail i farn
Cynhaliwyd ein harchwiliad yn unol â Safonau Rhyngwladol ar Archwilio (DU) (ISAs (UK)) a chyfraith berthnasol. Disgrifir ein cyfrifoldebau o dan y safonau hynny ymhellach yn adran cyfrifoldebau'r Archwilwyr am archwilio datganiadau ariannol ein hadroddiad. Rydym yn annibynnol ar y cwmni elusennol yn unol â’r gofynion moesegol sy’n berthnasol i’n harchwiliad o’r datganiadau ariannol yn y DU, gan gynnwys Safon Foesegol yr FRC, ac rydym wedi cyflawni ein cyfrifoldebau moesegol eraill yn unol â’r gofynion hyn. Credwn fod y dystiolaeth archwilio a gawsom yn ddigonol ac yn briodol i ddarparu sail ar gyfer ein barn.
Casgliadau yn ymwneud â busnes gweithredol
Wrth archwilio'r datganiadau ariannol, rydym wedi dod i'r casgliad bod defnydd yr ymddiriedolwyr o'r sail busnes gweithredol o gyfrifo wrth baratoi'r datganiadau ariannol yn briodol.
Yn seiliedig ar y gwaith rydym wedi'i gyflawni, nid ydym wedi nodi unrhyw ansicrwydd perthnasol yn ymwneud â digwyddiadau neu amodau a allai, yn unigol neu ar y cyd, fwrw amheuaeth sylweddol ar allu'r cwmni elusennol i barhau fel busnes byw am gyfnod o ddeuddeng mis o leiaf o'r dyddiad hwnnw. pan awdurdodir cyhoeddi'r datganiadau ariannol.
Disgrifir ein cyfrifoldebau a chyfrifoldebau’r ymddiriedolwyr mewn perthynas â busnes gweithredol yn adrannau perthnasol yr adroddiad hwn.
Gwybodaeth arall
Mae'r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am yr wybodaeth arall. Mae'r wybodaeth arall yn cynnwys yr wybodaeth a gynhwysir yn yr Adroddiad Blynyddol, ac eithrio'r datganiadau ariannol a'n Hadroddiad Archwilwyr Annibynnol arnynt.
Nid yw ein barn ar y datganiadau ariannol yn cwmpasu’r wybodaeth arall ac, heblaw am y graddau a nodir yn benodol fel arall yn ein hadroddiad, nid ydym yn mynegi unrhyw fath o gasgliad sicrwydd ar hynny.
Mewn cysylltiad â’n harchwiliad o’r datganiadau ariannol, ein cyfrifoldeb ni yw darllen yr wybodaeth arall ac, wrth wneud hynny, ystyried a yw’r wybodaeth arall yn sylweddol anghyson â’r datganiadau ariannol neu a yw’n ymddangos bod ein gwybodaeth a gafwyd yn yr archwiliad neu fel arall wedi’i cham-ddatgan yn sylweddol . Os byddwn yn nodi anghysondebau perthnasol o'r fath neu gamddatganiadau sylweddol ymddangosiadol, mae'n ofynnol i ni benderfynu a yw hyn yn arwain at gamddatganiad perthnasol yn y datganiadau ariannol eu hunain. Os byddwn yn dod i'r casgliad, yn seiliedig ar y gwaith rydym wedi'i wneud, bod camddatganiad sylweddol o'r wybodaeth arall hon, mae'n ofynnol i ni adrodd y ffaith honno. Nid oes gennym ddim i’w adrodd yn hyn o beth.
Barn ar faterion eraill a ragnodir gan Ddeddf Cwmnïau 2006
Yn ein barn ni, ar sail y gwaith a wnaed yn ystod yr archwiliad:
-
mae'r wybodaeth a roddir yn Adroddiad yr Ymddiriedolwyr ar gyfer y flwyddyn ariannol y paratowyd y datganiadau ariannol ar ei chyfer yn gyson â'r datganiadau ariannol; a
-
mae Adroddiad yr Ymddiriedolwyr wedi'i baratoi yn unol â'r gofynion cyfreithiol perthnasol.
Materion y mae'n ofynnol i ni adrodd arnynt drwy eithriad
Yng ngoleuni'r wybodaeth a'r ddealltwriaeth o'r cwmni elusennol a'i amgylchedd a gafwyd yn ystod yr archwiliad, nid ydym wedi nodi camddatganiadau perthnasol yn Adroddiad yr Ymddiriedolwyr.
Nid oes gennym unrhyw beth i’w adrodd mewn perthynas â’r materion canlynol lle mae Deddf Cwmnïau 2006 yn ei gwneud yn ofynnol i ni adrodd i chi os, yn ein barn ni:
-
na chadwyd cofnodion cyfrifeg digonol neu na dderbyniwyd ffurflenni sy'n ddigonol ar gyfer ein harchwiliad gan ganghennau nad ydym wedi ymweld â hwy; neu
-
nad yw'r datganiadau ariannol yn gyson â'r cofnodion a'r ffurflenni cyfrifyddu; neu
-
nad yw rhai datgeliadau o dâl ymddiriedolwyr a bennir gan y gyfraith yn cael eu gwneud; neu
-
nad ydym wedi derbyn yr holl wybodaeth ac esboniadau sydd eu hangen arnom ar gyfer ein harchwiliad.
Tudalen 6
ADRODDIAD YR ARCHWILWYR ANNIBYNNOL I AELODAU Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
Cyfrifoldebau ymddiriedolwyr
Fel yr eglurir yn llawnach yn y Datganiad o Gyfrifoldebau Ymddiriedolwyr, yr ymddiriedolwyr (sydd hefyd yn gyfarwyddwyr anweithredol y cwmni elusennol at ddibenion y gyfraith cwmnïau) sy’n gyfrifol am baratoi’r datganiadau ariannol ac am fod yn fodlon eu bod yn rhoi darlun gwir a theg, ac ar gyfer y fath reolaeth fewnol y mae’r ymddiriedolwyr yn barnu sy’n angenrheidiol i alluogi paratoi datganiadau ariannol sy’n rhydd o gamddatganiadau perthnasol, boed hynny oherwydd twyll neu wall.
Wrth baratoi’r datganiadau ariannol, mae’r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am asesu gallu’r cwmni elusennol i barhau fel busnes byw, gan ddatgelu, fel y bo’n gymwys, materion sy’n ymwneud â busnes gweithredol a defnyddio sail busnes gweithredol cyfrifeg oni bai bod yr ymddiriedolwyr naill ai’n bwriadu diddymu’r busnes elusennol. cwmni neu i roi'r gorau i weithrediadau, neu nad oes ganddynt ddewis arall realistig ond gwneud hynny.
Ein cyfrifoldebau am archwilio’r datganiadau ariannol
Ein hamcanion yw cael sicrwydd rhesymol ynghylch a yw’r datganiadau ariannol yn eu cyfanrwydd yn rhydd o gamddatganiadau perthnasol, boed hynny oherwydd twyll neu wall, a chyhoeddi Adroddiad yr Archwilwyr Annibynnol sy’n cynnwys ein barn. Mae sicrwydd rhesymol yn lefel uchel o sicrwydd, ond nid yw’n warant y bydd archwiliad a gynhelir yn unol ag ISAs (DU) bob amser yn canfod camddatganiad perthnasol pan fydd yn bodoli. Gall camddatganiadau ddeillio o dwyll neu wall ac fe’u hystyrir yn berthnasol os, yn unigol neu gyda’i gilydd, y gellid yn rhesymol ddisgwyl iddynt ddylanwadu ar benderfyniadau economaidd defnyddwyr a wneir ar sail y datganiadau ariannol hyn.
Manylir isod i ba raddau y mae ein gweithdrefnau’n gallu canfod afreoleidd-dra, gan gynnwys twyll:
I ba raddau yr ystyriwyd bod yr archwiliad yn gallu canfod afreoleidd-dra, gan gynnwys twyll
Rydym yn nodi ac yn asesu risgiau camddatganiad sylweddol yn y Datganiadau Ariannol, boed hynny oherwydd twyll neu wall, ac yna, yn dylunio ac yn perfformio gweithdrefnau archwilio sy’n ymateb i’r risgiau hynny, gan gynnwys cael tystiolaeth archwilio sy’n ddigonol ac yn briodol i ddarparu sail ar gyfer ein barn. .
Buom yn trafod ein hannibyniaeth archwilio o ran cydymffurfio â’r Safon Foesegol Ddiwygiedig 2024 gydag aelodau’r tîm ymgysylltu wrth gynllunio’r archwiliad a buom yn monitro ein hannibyniaeth yn barhaus drwy gydol y broses.
Nodi ac asesu risgiau posibl yn ymwneud ag afreoleidd-dra.
Wrth nodi ac asesu risgiau camddatganiad sylweddol mewn perthynas ag afreoleidd-dra, gan gynnwys twyll a diffyg cydymffurfio â chyfreithiau a rheoliadau, roedd ein gweithdrefnau’n cynnwys y canlynol:
Holi rheolwyr, gan gynnwys cael ac adolygu dogfennaeth ategol, ynghylch polisïau a gweithdrefnau’r cwmni sy’n ymwneud â:
-
nodi, gwerthuso a chydymffurfio â chyfreithiau a rheoliadau ac a oeddent yn ymwybodol o unrhyw achosion o ddiffyg cydymffurfio;
-
canfod ac ymateb i risgiau o dwyll ac a ydynt yn gwybod am unrhyw dwyll gwirioneddol, dan amheuaeth neu honedig;
-
rheolaethau mewnol a sefydlwyd i liniaru risgiau sy'n ymwneud â thwyll neu ddiffyg cydymffurfio â chyfreithiau a rheoliadau;
Trafod ymhlith y tîm ymgysylltu sut a ble y gallai twyll ddigwydd yn y Datganiadau Ariannol ac unrhyw ddangosyddion posibl o dwyll.
Cael dealltwriaeth o’r fframweithiau cyfreithiol a rheoleiddiol y mae’r cwmni elusennol yn gweithredu ynddynt, gan ganolbwyntio ar y cyfreithiau a’r rheoliadau hynny a gafodd effaith uniongyrchol ar y Datganiadau Ariannol neu a gafodd effaith sylfaenol ar weithrediadau’r cwmni elusennol, Y cyfreithiau a’r rheoliadau allweddol y gwnaethom eu hystyried yn y cyd-destun hwn gynnwys Deddf Cwmnïau'r DU a deddfwriaeth dreth berthnasol.
Ymateb archwilio i risgiau a nodwyd
Yn ogystal â’r uchod, roedd ein gweithdrefnau i ymateb i risgiau a nodwyd yn cynnwys y canlynol:
-
adolygu datgeliadau'r datganiadau ariannol a phrofi dogfennau ategol i asesu cydymffurfiaeth â chyfreithiau a rheoliadau perthnasol;
-
holi rheolwyr ynghylch ymgyfreitha a hawliadau gwirioneddol a phosibl; perfformio gweithdrefnau dadansoddol i nodi unrhyw berthnasoedd anarferol neu annisgwyl a allai ddangos risgiau o gamddatganiad sylweddol oherwydd twyll;
-
darllen cofnodion cyfarfodydd y rhai sy'n gyfrifol am lywodraethu ac adolygu gohebiaeth gyda CThEF;
-
wrth fynd i'r afael â'r risg o dwyll trwy i reolwyr ddiystyru rheolaethau, profi priodoldeb cofnodion dyddlyfr ac addasiadau eraill;
-
asesu a yw'r dyfarniadau a wnaed wrth wneud amcangyfrifon cyfrifeg yn arwydd o ragfarn bosibl; a
-
gwerthuso sail resymegol busnes unrhyw drafodion sylweddol sy'n anarferol neu y tu allan i gwrs arferol y busnes.
Tudalen 7
ADRODDIAD YR ARCHWILWYR ANNIBYNNOL I AELODAU Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
Gwnaethom hefyd gyfleu cyfreithiau a rheoliadau perthnasol a nodwyd a risgiau twyll posibl i bob aelod o'r tîm ymgysylltu a pharhau i fod yn effro i unrhyw arwyddion o dwyll neu ddiffyg cydymffurfio â chyfreithiau a rheoliadau trwy gydol yr archwiliad.
Ceir disgrifiad pellach o'n cyfrifoldebau ar gyfer archwilio'r datganiadau ariannol ar wefan y Cyngor Adrodd Ariannol yn www.frc.org.uk/auditorsresponsibilities. Mae'r disgrifiad hwn yn rhan o Adroddiad yr Archwilwyr Annibynnol.
Defnydd o'n hadroddiad
Cyflwynir yr adroddiad hwn i aelodau’r cwmni elusennol yn unig, fel corff, yn unol â Phennod 3 o Ran 16 o Ddeddf Cwmnïau 2006. Mae ein gwaith archwilio wedi'i wneud er mwyn i ni allu datgan i aelodau'r cwmni elusennol y materion hynny y mae'n ofynnol i ni eu datgan iddynt mewn adroddiad archwilwyr ac nid at unrhyw ddiben arall. I’r graddau llawnaf a ganiateir gan y gyfraith, nid ydym yn derbyn nac yn cymryd cyfrifoldeb i unrhyw un ac eithrio’r cwmni elusennol ac aelodau’r cwmni elusennol fel corff, am ein gwaith archwilio, am yr adroddiad hwn, nac am y farn a luniwyd gennym.
Henry Lloyd-Davies (Uwch Archwilydd Statudol) dros ac ar ran Bevan Buckland LLP Cyfrifwyr Siartredig Ac Archwilwyr Statudol Llawr Gwaelod Tŷ Aberteifi Cwrt y Castell Parc Menter Abertawe Abertawe SA7 9LA
Dyddiad: 19 Tachwedd 2025
Tudalen 8
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
DATGANIAD O WEITHGAREDDAU ARIANNOL AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
----- Start of picture text -----
Nodyn Cronfeydd Cronfeydd 2025 2024
Anghyfyngedig Cyfyngedig
£ £
INCWM A GWADDOLION:
Rhoddion a Chymynroddion 2 0 1,050 1,050 46,685
Grantiau, Tanysgrifiadau ac Incwm Arall 3 10,882,105 12,000 10,894,105 11,144,360
Cyfanswm Incwm Gweithgareddau Elusennol 10,882,105 13,050 10,895,155 11,191,045
Incwm buddsoddi 4 150,673 0 150,673 152,858
Cyfanswm 11,032,778 13,050 11,045,828 11,343,903
GWARIANT:
Rhoddion a Chymynroddion 0 5,300 5,300 13,500
Grantiau, Gweithgareddau a Chostau 10,999,181 12,000 11,011,181 11,064,171
Cyfanswm Gwariant Gweithgareddau Elusennol 5 10,999,181 17,300 11,016,481 11,077,671
Arall 8 0 0 0 (1,131,683)
Cyfanswm 10,999,181 17,300 11,016,481 9,945,988
Enillion net/(colledion) ar fuddsoddiadau 53,316 0 53,316 260,234
INCWM NET/(GWARIANT) 86,913 (4,250) 82,663 1,658,150
CYSONI CRONFEYDD
Trosglwyddiadau rhwng cronfeydd (435) 435 0 0
Cyfanswm yr arian a ddygwyd ymlaen 4,124,955 72,750 4,197,705 2,539,556
CYFANSWM Y CRONFEYDD A DDYGWYD YMLAEN 20 4,211,433 68,935 4,280,368 4,197,705
----- End of picture text -----
Tudalen 9
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL Y FANTOLEN 31 MAWRTH 202S Nodyn 2025 2024 ASEDAU SEFYDLOG Asedau diriaothol Buddsoddi8d8U 13 31,319 3,902,701 65,610 3,850,019 14 3,934.020 3,915,629 ASEDAU PRESENNOL Dyledwr Arian parr>J yn y banc ac mewn Ilaw 15 480.819 257.667 380,429 1,115,5S2 736.486 1,495,990 CREDYDVIYR Symiau sy'n ddyladu$ o knvn 18 1392,1381 11,213.9161 ASEDAU PRESENNOL NET 282,075 CYFANSWM ASEDAU LLAI ATEBOLRWYDD PRESENNOL 4.280,368 4,197,705 DARPARIAETH PENSIWN ASEDAU NET 4.280,368 4,197.705 CRONFEYDD Cronfeydd anghyfyng¢dlg Cronfa digwyddiadau anniswl Cronfa wrth gefn Cyfanswm cronf8ydd anghyfyryd 1.000,000 3,211.433 4,211.433 1.000.OCKJ 3,124.955 4.124,955 17 Cronfeydd eyfynpgdlg Cronleydd wrth gefn cyfyngedig Cyf8nswm cronfeydd cyfyngÈdig 68.93S 68.935 72,750 72.750 18 CYFANSWM CRONFEYDD 4,280.368 4.197,705 Cymersowryd y datganIJaU ariannol gan yr Yrnddinedolyr ac 8thrdothd èu cyhoeddi ar ac le'u 1lofn(d ar ei ran gan". Ymdd5rledolwr Tudalen 10
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
DATGANIAD LLIF ARIAN
AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
----- Start of picture text -----
Nodyn 2025 2024
£ £
Llif arian o weithgareddau gweithredu
Arian parod a gynhyrchir o weithrediadau 1 (977,911) 807,323
Llog a dalwyd 0 (47,544)
Arian net a ddarparwyd gan weithgareddau gweithredu (977,911) 759,779
Llif arian o weithgareddau buddsoddi
Prynu asedau sefydlog diriaethol 13 (16,291) (48,635)
Prynu buddsoddiadau asedau sefydlog 14 (129,381) (1,215,121)
Gwerthu buddsoddiadau asedau sefydlog 14 130,015 1,186,138
Llog a dderbyniwyd 3 135,673 132,858
Arian parod net a ddefnyddiwyd mewn gweithgareddau buddsoddi 120,016 55,240
Newid mewn arian parod a chyfwerth ag arian parod yn y cyfnod adrodd (857,895) 815,019
Arian parod a chyfwerth ag arian parod ar ddechrau'r cyfnod adrodd 1,115,562 300,542
Arian parod a chyfwerth ag arian parod ar ddiwedd y cyfnod adrodd 257,667 1,115,562
----- End of picture text -----
Tudalen 11
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU I'R DATGANIAD LLIF ARIAN - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
1. CYSONI (GWARIANT)/INCWM NET I LIF ARIAN NET O WEITHGAREDDAU GWEITHREDOL
| Gwariant)/Incwm net ar gyfer y cyfnod adrodd (yn unol â’r Datganiad o Weithgareddau Ariannol) Addasiadau ar gyfer: Taliadau dibrisiant Colledion/(ennill) ar fuddsoddiadau Llog a dderbyniwyd Llog a dalwyd Gostyngiad/(cynnydd) mewn dyledwyr (Gostyngiad)/cynnydd mewn credydwyr Gwahaniaeth rhwng tâl pensiwn a chyfraniadau arian parod Arian net a ddarperir gan weithrediadau 2. DADANSODDIAD O NEWIDIADAU MEWN CRONFEYDD NET Arian parod net Arian parod yn y banc ac mewn llaw Cyfanswm |
Ar 1.4.24 £ 1,115,562 1,115,562 |
2025 £ 82,663 50,583 (53,316) (135,673) 0 (100,390) (821,778) 0 (977,911) Llif arian £ (857,895) (857,895) |
2024 £ 1,658,150 53,612 (260,234) (132,858) 47,544 (97,428) 693,216 (1,154,678) 807,324 Ar 31.3.25 £ 257,667 257,667 |
|---|---|---|---|
Tudalen 12
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU AR Y DATGANIADAU ARIANNOL AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
1. POLISÏAU CYFRIFEG
Sail paratoi'r datganiadau ariannol
Mae datganiadau ariannol y cwmni elusennol, sy’n endid budd cyhoeddus o dan FRS 102, wedi’u paratoi yn unol â’r SORP Elusennau (FRS 102) ‘Cyfrifo ac Adrodd gan Elusennau: Datganiad o Arferion Cymeradwy sy’n berthnasol i elusennau sy’n paratoi eu cyfrifon yn unol â’r Safon Adrodd Ariannol sy’n gymwys yn y DU a Gweriniaeth Iwerddon (FRS 102) (yn weithredol 1 Ionawr 2019)’, Safon Adrodd Ariannol 102 ‘Y Safon Adrodd Ariannol sy’n gymwys yn y DU a Gweriniaeth Iwerddon’ a Deddf Cwmnïau 2006. Mae’r datganiadau ariannol wedi’u paratoi o dan y confensiwn cost hanesyddol, ac eithrio buddsoddiadau sydd wedi’u cynnwys yn ôl gwerth y farchnad, fel y’i diwygiwyd gan ailbrisio rhai asedau.
Dyfarniadau cyfrifeg critigol a ffynonellau allweddol o ansicrwydd amcangyfrif
Ni ddefnyddiwyd unrhyw amcangyfrifon a dyfarniadau sylweddol wrth baratoi’r wybodaeth ariannol hon.
Polisïau incwm a chydnabod
Caiff eitemau incwm eu cydnabod a’u cynnwys yn y datganiadau ariannol pan fodlonir yr holl feini prawf canlynol:
-
Mae gan yr Elusen hawl i'r cronfeydd;
-
Mae unrhyw amodau perfformiad sy’n gysylltiedig â’r eitem(au) incwm wedi’u bodloni neu wedi’u bodloni’n llawn o fewn rheolaeth yr elusen;
-
Mae digon o sicrwydd bod derbyn yr incwm yn cael ei ystyried yn debygol; a
-
Gellir mesur y swm yn ddibynadwy.
Llog derbyniadwy
Mae llog ar gronfeydd a ddelir ar adnau yn cael ei gynnwys pan fo’n dderbyniadwy a gall yr elusen fesur y swm yn ddibynadwy; gwneir hyn fel arfer ar ôl cael gwybod am y llog a dalwyd neu sy'n daladwy gan y Banc.
Gwariant
Caiff rhwymedigaethau eu cydnabod fel gwariant cyn gynted ag y bydd rhwymedigaeth gyfreithiol neu ddeongliadol sy’n ymrwymo’r elusen i’r gwariant hwnnw, mae’n debygol y bydd angen trosglwyddo buddion economaidd fel setliad a gellir mesur swm y rhwymedigaeth yn ddibynadwy. Rhoddir cyfrif am wariant ar sail croniadau ac mae wedi'i ddosbarthu o dan benawdau sy'n cyfuno'r holl gostau sy'n gysylltiedig â'r categori. Lle na ellir priodoli costau'n uniongyrchol i benawdau penodol maent wedi'u dyrannu i weithgareddau ar sail sy'n gyson â'r defnydd o adnoddau.
Nodir grantiau a gynigir yn amodol ar amodau na chyflawnwyd ar ddyddiad diwedd y flwyddyn fel ymrwymiad ond heb eu cronni fel gwariant.
Dyrannu a dosrannu costau
Costau cymorth yw’r swyddogaethau hynny sy’n cynorthwyo gwaith yr elusen ond nad ydynt yn ymgymryd â gweithgareddau elusennol yn uniongyrchol. Mae costau cynnal yn cynnwys costau cefn swyddfa, personél cyllid, cyflogres a chostau llywodraethu sy'n cefnogi'r gweithgareddau addysgol. Mae’r seiliau ar gyfer dyrannu costau cymorth wedi’u nodi yn nodyn 7.
Asedau sefydlog diriaethol
Darperir dibrisiant ar y cyfraddau blynyddol canlynol er mwyn dileu pob ased dros ei oes ddefnyddiol amcangyfrifedig.
Gosodion a ffitiadau - 10 - 25% ar gost Cyfarpar cyfrifiadurol - 33% ar gost
Buddsoddiadau
Caiff buddsoddiadau eu prisio ar y pris cynnig a ddyfynnwyd. Mae enillion neu golledion heb eu gwireddu yn deillio o'r symudiad yng ngwerth y farchnad yn ystod y flwyddyn.
Tudalen 13
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU AR Y DATGANIADAU ARIANNOL - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
1. POLISÏAU CYFRIFEG - parhad
Dyledwyr
Mae dyledwyr masnach a dyledwyr eraill yn cael eu cydnabod ar swm y setliad. Caiff rhagdaliadau eu prisio ar y swm a dalwyd ymlaen llaw ar ôl ystyried unrhyw ostyngiadau masnach sy'n ddyledus.
Arian parod a chyfwerth ag arian parod
Mae arian parod a chyfwerth ag arian parod yn cynnwys arian parod a buddsoddiadau hynod hylifol tymor byr gydag aeddfedrwydd byr o dri mis neu lai o ddyddiad caffael neu agor y cyfrif adnau neu gyfrif tebyg.
Credydwyr
Mae credydwyr tymor byr yn cael eu mesur ar bris trafodion (sef pris yr anfoneb fel arfer).
Trethu
Fel elusen gofrestredig, yn gyffredinol mae’r elusen wedi’i heithrio rhag treth gorfforaeth o dan adrannau 466 i 493 o Ddeddf Treth Gorfforaeth 2010, ar yr amod bod yr incwm sy’n codi yn cael ei ddefnyddio at ddibenion elusennol. Mae adran 256 TCGA 1992 hefyd yn darparu eithriad rhag treth ar enillion cyfalaf, ar yr amod bod yr enillion yn cael eu defnyddio at ddibenion elusennol. Nid oes unrhyw dâl treth yn codi yn ystod y flwyddyn.
Cyfrifo'r gronfa
Gall cronfeydd anghyfyngedig gael eu defnyddio yn unol â’r amcanion elusennol yn ôl disgresiwn yr ymddiriedolwyr.
Dim ond at ddibenion cyfyngedig arbennig o fewn amcanion yr elusen y gellir defnyddio cronfeydd cyfyngedig. Mae cyfyngiadau'n codi pan nodir hynny gan y rhoddwr neu pan godir arian at ddibenion cyfyngedig penodol.
Mae esboniad ychwanegol o natur a diben pob cronfa wedi'i gynnwys yn y nodiadau i'r datganiadau ariannol.
Costau pensiwn a buddion eraill ar ôl ymddeol
Cynllun Blwydd-dal y Prifysgolion (USS) yw’r prif gynllun ar gyfer staff, sy’n darparu buddion yn seiliedig ar gyflog pensiynadwy terfynol ar gyfer aelodau Cyflog Terfynol (sydd bellach ar gau i newydd-ddyfodiaid) a Buddiannau Gyrfa wedi’u Hailbrisio (CRB) ar gyfer newydd-ddyfodiaid ers 2011. Delir asedau’r cynllun mewn cronfa ar wahân a weinyddir gan yr ymddiriedolwr, Universities Superannuation Limited.
Oherwydd natur gydfuddiannol y cynllun, nid yw asedau'r cynllun yn cael eu neilltuo i'r Coleg a sefydliadau unigol a gosodir cyfraniad cynllun cyfan. Mae’r Coleg felly yn agored i risgiau actiwaraidd sy’n gysylltiedig â gweithwyr sefydliadau eraill ac nid yw’n gallu nodi ei gyfran o asedau a rhwymedigaethau sylfaenol y cynllun ar sail gyson a rhesymol ac felly, fel sy’n ofynnol gan FRS102, mae’n rhoi cyfrif am y cynllun fel petai'n gynllun cyfraniadau diffiniedig.
O ganlyniad, mae’r swm a godwyd ar y cyfrif incwm a gwariant yn cynrychioli’r cyfraniadau sy’n daladwy i’r cynllun mewn perthynas â’r cyfnod cyfrifeg.
Cynhaliwyd prisiad diweddaraf Cynllun USS ym Mawrth 2023, ac ar sail y prisiad hwnnw daethpwyd â’r cynllun adfer diffyg oedd gynt mewn lle i ben, ac fe gafodd y newid hwn effaith sylweddol ar ddarpariaeth bensiwn y Coleg yng nghyfrifon 2023/24. Nid oes angen cynnwys darpariaeth yng nghyfrifon 2024/25.
Fodd bynnag, pe byddai USS yn ail-gyflwyno cynllun adfer diffyg yn dilyn prisiad actiwaraidd pellach yn y dyfodol, byddai rhwymedigaeth ar y Coleg unwaith eto i gyfrannu at gynllun o’r fath fel aelod sefydliadol.
Offerynnau ariannol
Mae'r cwmni elusennol wedi dewis mabwysiadu Adrannau 11 a 12 FRS 102 mewn perthynas ag offerynnau ariannol.
i. Asedau ariannol
Mae asedau ariannol sylfaenol, gan gynnwys dyledwyr masnach a dyledwyr eraill, balansau arian parod a banc a buddsoddiadau mewn papur masnachol, yn cael eu cydnabod i ddechrau ar bris y trafodiad, oni bai bod y trefniant yn drafodiad ariannu, lle caiff y trafodiad ei fesur ar werth presennol y derbyniadau yn y dyfodol a ddisgowntiwyd ar gyfradd llog y farchnad.
Mae asedau o'r fath wedyn yn cael eu cario ar gost wedi'i hamorteiddio gan ddefnyddio'r dull llog effeithiol.
Ar ddiwedd pob cyfnod adrodd, asesir asedau ariannol a fesurir ar gost amorteiddiedig i gael tystiolaeth wrthrychol o amhariad. Os oes amhariad ar ased, y golled amhariad yw'r gwahaniaeth rhwng y swm cario a gwerth presennol y llif arian amcangyfrifedig wedi'i ddisgowntio ar gyfradd llog effeithiol wreiddiol yr ased. Cydnabyddir y golled amhariad mewn elw neu golled.
Tudalen 14
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU AR Y DATGANIADAU ARIANNOL - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
1. POLISÏAU CYFRIFEG - parhad
Os bydd gostyngiad yn y golled amhariad sy'n deillio o ddigwyddiad ar ôl i'r nam gael ei adnabod, caiff y nam ei wrthdroi. Mae'r gwrthdroad yn golygu nad yw'r swm cario presennol yn fwy na'r swm cario pe na bai'r amhariad wedi'i gydnabod yn flaenorol. Mae gwrthdroad yr amhariad yn cael ei gydnabod mewn elw neu golled.
Mae asedau ariannol eraill, gan gynnwys buddsoddiadau mewn offerynnau ecwiti nad ydynt yn is-gwmnïau, yn gwmnïau cyswllt neu’n gyd-fentrau, yn cael eu mesur i ddechrau ar werth teg, sef pris y trafodiad fel arfer.
Caiff asedau o’r fath eu cario wedyn ar werth teg a chaiff y newidiadau mewn gwerth teg eu cydnabod mewn elw neu golled, ac eithrio bod buddsoddiadau mewn offerynnau ecwiti nad ydynt yn cael eu masnachu’n gyhoeddus ac na ellir mesur eu gwerthoedd teg yn ddibynadwy yn cael eu mesur ar gost llai amhariad.
Mae asedau ariannol yn cael eu dadgydnabod pan fydd (a) yr hawliau cytundebol i’r llif arian o’r ased yn dod i ben neu’n cael eu setlo neu (b) holl risgiau a gwobrau perchnogaeth yr ased yn cael eu trosglwyddo, yn sylweddol, i barti arall neu (c) mae rheoli’r ased wedi cael ei drosglwyddo i barti arall sydd â'r gallu ymarferol i werthu'r ased yn unochrog i drydydd parti digyswllt heb osod cyfyngiadau ychwanegol.
ii. Rhwymedigaethau ariannol
Mae rhwymedigaethau ariannol sylfaenol, gan gynnwys credydwyr masnach a chredydwyr eraill, yn cael eu cydnabod i ddechrau ar bris y trafodiad, oni bai bod y trefniant yn gyfystyr â thrafodiad ariannu, lle mae’r offeryn dyled yn cael ei fesur ar werth presennol derbyniadau’r dyfodol wedi’u disgowntio ar gyfradd llog y farchnad.
Mae credydwyr masnach yn rhwymedigaethau i dalu am nwyddau neu wasanaethau sydd wedi'u caffael fel rhan o fusnes arferol gan gyflenwyr. Mae credydwyr yn cael eu dosbarthu fel rhwymedigaethau cyfredol os yw taliad yn ddyledus o fewn blwyddyn neu lai. Os nad ydynt, cânt eu cyflwyno fel rhwymedigaethau anghyfredol. Mae credydwyr masnach yn cael eu cydnabod i ddechrau ar bris trafodion ac yna'n cael eu mesur ar gost wedi'i hamorteiddio gan ddefnyddio'r dull llog effeithiol.
Mae rhwymedigaethau ariannol yn cael eu dadgydnabod pan fydd y rhwymedigaeth yn cael ei dileu, hynny yw pan fydd y rhwymedigaeth gytundebol yn cael ei rhyddhau, ei chanslo neu pan ddaw i ben.
iii. Gwrthbwyso
Mae asedau a rhwymedigaethau ariannol yn cael eu gwrthbwyso a’r symiau net a gyflwynir yn y datganiadau ariannol pan fo hawl y gellir ei gorfodi’n gyfreithiol i wrthbwyso’r symiau cydnabyddedig a bod bwriad i setlo ar sail net neu i wireddu’r ased a setlo’r rhwymedigaeth ar yr un pryd.
Tudalen 15
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU AR Y DATGANIADAU ARIANNOL - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
2. RHODDION A CHYMYNRODDION
| Unigolion a sefydliadau Cymynroddion |
Cronfeydd Anghyfyngedig £ 0 0 0 |
Cronfeydd Cyfyngedig £ 1,050 0 1,050 |
2025 £ 1,050 0 1,050 |
2024 £ 46,685 0 46,685 |
|---|---|---|---|---|
Noder bod y Datganiad o Weithgareddau Ariannol ar gyfer 2023/24 (tudalen 9) wedi nodi cyfanswm 'Rhoddion a Chymynroddion' o £58,250. Fodd bynnag, roedd y ffigwr hwnnw'n cynnwys £12,000 a dderbyniwyd fel 'Incwm Arall', nid fel rhoddion. Mae'r Datganiad o Weithgareddau Ariannol ar gyfer 2024/25 yn dangos y ffigwr cywir ar gyfer 'Rhoddion a Chymynroddion' yn 2024 a'r £12,000 wedi cael ei gynnwys yn y linell 'Grantiau, Tanysgrifiadau ac Incwm Arall' yn lle.
3. GRANTIAU, TANYSGRIFIADAU AC INCWM ARALL
| Cronfeydd Cronfeydd Anghyfyngedig Cyfyngedig £ £ Grantiau Llywodraeth 10,107,295 0 Tanysgrifiadau Sefydliadol 99,404 0 Cymraeg Gwaith 625,000 0 Grantiau Eraill 8,000 0 Incwm Arall 42,406 12,000 10,882,105 12,000 Mae’r grantiau a dderbyniwyd, sydd wedi’u cynnwys yn yr uchod, fel a ganlyn: Grantiau Llywodraeth Cymru CYFANSWM INCWM GWEITHGAREDDAU ELUSENNOL Cronfeydd Cronfeydd Anghyfyngedig Cyfyngedig £ £ 10,882,105 13,050 4. INCWM BUDDSODDI Rhenti a dderbyniwyd Incwm buddsoddiadau 5. GWARIANT GWEITHGAREDDAU ELUSENNOL Cronfeydd Cronfeydd Anghyfyngedig Cyfyngedig £ £ Costau Uniongyrchol 2,071,550 0 Grantiau a Gweithgareddau (gw.n6) 7,414,023 17,300 Costau Cymorth (gw.n7) 1,513,608 0 10,999,181 17,300 |
2025 £ 10,107,295 99,404 625,000 8,000 54,406 10,894,105 2025 £ 10,107,295 2025 £ 10,895,155 2025 £ 15,000 135,673 150,673 2025 £ 2,071,550 7,431,323 1,513,608 11,016,481 |
2024 £ 10,228,000 99,403 723,400 0 93,558 11,144,360 2024 £ 10,228,000 2024 £ 11,191,045 2024 £ 20,000 132,858 152,858 2024 £ 1,929,682 7,736,414 1,411,575 11,077,671 |
|---|---|---|
Tudalen 16
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU AR Y DATGANIADAU ARIANNOL - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
6. GRANTIAU SY'N DALADWY
| Addysg Uwch, Addysg Bellach a Phrentisiaethau Roedd cyfanswm y grantiau a dalwyd i sefydliadau yn ystod y flwyddyn fel a ganlyn: Prifysgol Abertawe Prifysgol Aberystwyth Prifysgol Bangor Prifysgol Caerdydd Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant Prifysgol De Cymru Prifysgol Metropolitan Caerdydd Prifysgol Wrecsam Prifysgol Cymru Y Brifysgol Agored Coleg Cambria Coleg Caerdydd a'r Fro Coleg y Cymoedd Coleg Gwent Coleg Gŵyr Abertawe Coleg Sir Gâr / Ceredigion Grŵp Llandrillo Menai Coleg Merthyr Grŵp Nedd Port Talbot Coleg Penfro Coleg Penybont Addysg Oedolion Cymru Hyfforddiant ACT Hyfforddiant Cambrian Educ8 ITEC Urdd Gobaith Cymru Cenedlaethol Dyma gyfanswm y grantiau a dalwyd i unigolion yn ystod y flwyddyn: Ysgoloriaethau Israddedig Ysgoloriaethau Ôl-raddedig Gwobrau a Bwrsariaethau |
2025 £ 7,431,323 401,896 531,693 806,374 515,809 196,194 227,485 205,797 209,890 0 0 335,120 229,880 205,160 169,280 320,920 259,556 340,302 180,160 201,680 229,800 181,280 38,400 22,400 82,400 82,400 22,400 100,000 98,800 6,195,076 2025 £ 639,500 594,447 2,300 1,236,247 |
2024 £ 7,736,414 507,694 483,122 901,789 608,018 169,028 360,534 311,909 74,659 2,496 0 286,800 343,800 215,900 210,400 317,800 258,889 327,300 159,400 187,800 200,300 200,900 38,400 83,550 82,400 82,400 82,400 0 98,051 6,595,738 2024 £ 609,000 531,676 0 1,140,676 |
|---|---|---|
Tudalen 17
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU AR Y DATGANIADAU ARIANNOL - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
----- Start of picture text -----
7. COSTAU CYMORTH
Marchnata a Hyfforddiant Cytundeb
chyfathrebu Rhwydwaith
£ £ £
Gweithgareddau Elusennol 171,304 6,766 134,111
Rhent Gweinyddu Gweithgaredd
addysgol
£ £ £
Gweithgareddau Elusennol 123,279 191,730 801,231
Llywodraethu Cefnogaeth Cyfanswm
£ £ £
Gweithgareddau Elusennol 51,315 33,872 1,513,608
8. ARALL
2025 2024
£ £
Darpariaeth Pensiwn 0 (1,131,683)
Costau cysylltiedig â chynllun adfer diffyg y cynllun pensiwn (daeth i ben 2024)
9. INCWM/(GWARIANT)
Incwm/(gwariant) net yn cael ei ddatgan ar ôl codi tâl/(credydu):
2025 2024
£ £
Tâl yr archwilwyr 16,740 19,440
Dibrisiant - asedau dan berchnogaeth 50,583 53,612
10. TÂL A BUDDION YR YMDDIRIEDOLWYR
Nid oedd unrhyw dâl cydnabyddiaeth ymddiriedolwyr na buddion eraill ar gyfer y flwyddyn a ddaeth
i ben 31 Mawrth 2025 nac ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben 31 Mawrth 2024.
Talwyd honorariwm o £7,500 yn ystod y flwyddyn i Gadeirydd y Bwrdd.
Treuliau Ymddiriedolwyr
Talwyd £2,286 i 7 ymddiriedolwr yn ystod y flwyddyn (2024: £3,595 i 9 ymddiriedolwr).
11. COSTAU STAFF
2025 2024
£ £
Cyflogau 1,646,648 1,529,876
Costau nawdd cymdeithasol 177,454 160,523
Costau pensiwn y cyflogwr 247,448 (892,400)
2,071,550 797,999
Roedd nifer misol cyfartalog y cyflogeion yn ystod y flwyddyn fel a ganlyn:
2025 2024
Staff 40 39
----- End of picture text -----
39
Tudalen 18
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU AR Y DATGANIADAU ARIANNOL - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
11. COSTAU STAFF - parhad
Roedd nifer y gweithwyr yr oedd eu buddion cyflogeion (ac eithrio costau pensiwn y cyflogwr) yn fwy na £60,000 fel a ganlyn:
| £60,001 - £70,000 £70,001 - £80,000 £80,001 - £90,000 £90,001 - £100,000 |
2025 3 2 0 1 6 |
2024 0 2 0 1 3 |
|---|---|---|
Cyfanswm cyfraniadau pensiwn y cyflogwr a dalwyd i gynlluniau cyfraniadau diffiniedig ar gyfer y cyflogai ar gyflog uwch oedd £63,748 (2024: £49,120).
Personél rheoli allweddol .
Cyfanswm buddion gweithwyr personél rheoli allweddol yr Elusen oedd £399,519 (2024: £327,559)
12. CYMARIAETHAU AR GYFER Y DATGANIAD GWEITHGAREDDAU ARIANNOL (2023/24)
| INCWM A GWADDOLION: Rhoddion a Chymynroddion Gweithgareddau elusennol Addysg Uwch, Addysg Bellach a Phrentisiaethau Incwm Buddsoddi Cyfanswm GWARIANT: Rhoddion a Chymynroddion Gweithgareddau elusennol Addysg Uwch, Addysg Bellach a Phrentisiaethau Arall Cyfanswm Enillion net ar fuddsoddiadau INCWM NET CYSONI CRONFEYDD Trosglwyddiadau rhwng cronfeydd Cyfanswm yr arian a ddygwyd ymlaen CYFANSWM Y CRONFEYDD A DDYGWYD YMLAEN |
Cronfa Anghyfyngedig £ 435 11,132,360 152,858 11,285,653 0 11,064,171 (1,131,683) 9,932,488 260,234 1,613,400 (28,000) 2,539,556 4,124,955 |
Cronfa Cyfyngedig £ 46,250 12,000 0 58,250 1,500 12,000 0 13,500 0 44,750 28,000 0 72,750 2024 |
Cyfanswm Cronfeydd £ 46,685 11,144,360 152,858 11,343,903 1,500 11,076,171 (1,131,683) 9,945,988 260,234 1,658,150 0 2,539,556 4,197,705 |
|---|---|---|---|
Tudalen 19
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU AR Y DATGANIADAU ARIANNOL - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
13. ASEDAU SEFYDLOG DIRIAETHOL
| COST Ar 1 Ebrill 2024 Ychwanegiadau Ar 31 Mawrth 2025 DIBRISIANT Ar 1 Ebrill 2024 Tâl am flwyddyn Ar 31 Mawrth 2025 GWERTH LLYFR NET Ar 31 Mawrth 2025 Ar 31 Mawrth 2024 |
Gosodion a ffitiadau £ 67,819 407 68,226 60,450 3,083 63,533 4,693 7,369 |
Offer Cyfrifiadurol £ 391,851 15,884 407,735 333,609 47,500 381,109 26,626 58,242 |
Cyfanswm £ 459,670 16,291 475,961 394,059 50,583 444,642 31,319 65,611 |
|---|---|---|---|
14. BUDDSODDIADAU ASEDAU SEFYDLOG
| GWERTH Y FARCHNAD Ar 1 Ebrill 2024 Ychwanegiadau Gwarediadau Ailbrisiadau Ar 31 Mawrth 2025 GWERTH LLYFR NET Ar 31 Mawrth 2025 Ar 31 Mawrth 2024 |
Buddsoddiadau rhestredig £ 3,850,019 129,381 (130,015) 53,316 3,902,701 3,902,701 3,850,019 |
|---|---|
Mae'r buddsoddiad yn cynnwys £618,167 (2024: £461,707) wedi'i fuddsoddi mewn cronfa Hylifedd a £3,284,534 (2024: £3,388,312) wedi'i fuddsoddi mewn Cronfeydd Pen Agored.
15. DYLEDWYR: SYMIAU SY'N SYRTHIO'N DDYLEDUS O FEWN BLWYDDYN
| Dyledwyr masnach Dyledwyr eraill Rhagdaliadau |
2025 £ 257,424 143,533 79,862 480,819 |
2024 £ 16,826 275,000 88,603 380,429 |
|---|---|---|
Tudalen 20
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU AR Y DATGANIADAU ARIANNOL - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
16. CREDYDWYR: SYMIAU SY'N SYRTHIO'N DDYLEDUS O FEWN BLWYDDYN
| Credydwyr masnach Nawdd cymdeithasol a threthi eraill Croniadau ac incwm gohiriedig 17. CRONFEYDD ANGHYFYNGEDIG Ar 31 Mawrth 2024 £ Cronfa digwyddiadau annisgwyl 1,000,000 Cronfa Gyffredinol 3,124,955 Cronfa wrth Gefn 4,124,955 |
Trosglwyddwyd rhwng cronfeydd £ 0 (435) (435) |
Derbyniwyd £ 0 11,086,094 11,086,094 |
2025 £ 210,881 40,813 140,444 392,138 Gwariwyd £ 0 (10,999,181) (10,999,181) |
2024 £ 1,041,351 38,888 133,677 1,213,916 Ar 31 Mawrth 2025 £ 1,000,000 3,211,433 4,211,433 |
|---|---|---|---|---|
i. Mae’r Coleg wedi pennu cronfa o un miliwn o bunnau i ddelio gyda digwyddiadau annisgwyl a allai godi, neu costau cau posib pe tai angen dirwyn gweithgareddau’r elusen i ben;
ii. Cedwir gweddill cyllid anghyfyngedig y Coleg mewn Cronfa Gyffredinol, yn cynnwys mwyafrif incwm a gwariant y flwyddyn. Mae’r Coleg wedi clustnodi Cronfa wrth Gefn o rhwng dwy filiwn o bunnau a phedair miliwn o bunnau. Gellir buddsoddi'r arian yn y Gronfa wrth Gefn er mwyn creu incwm blynyddol i’r Coleg.
18. CRONFEYDD CYFYNGEDIG
| Bwrsariaeth Gareth Pierce Bwrsariaeth Goffa Dr Llŷr Roberts Gwobr Talent Newydd Ysgoloriaeth Cyngor Gwynedd Ysgoloriaeth Defi Fet Ysgoloriaeth Gwilym Prys Davies |
Ar 31 Mawrth 2024 £ 0 8,750 0 0 37,000 27,000 72,750 |
Trosglwyddwyd rhwng cronfeydd £ 0 435 0 0 0 0 435 |
Derbyniwyd £ 9,000 50 1,000 3,000 0 0 13,050 |
Gwariwyd £ (9,000) (2,100) (200) (3,000) (1,000) (2,000) (17,300) |
Ar 31 Mawrth 2025 £ 0 7,135 800 0 36,000 25,000 68,935 |
|---|---|---|---|---|---|
i. Dyfarnwyd y bwrsariaethau cyntaf er cof am Dr Llŷr Roberts yn ystod 2024/25. Mae'r gronfa honno'n parhau ar agor i dderbyn rhoddion a dyfernir y bwrsariaethau i ariannu myfyrwyr i deithio fel rhan o'u hastudiaethau prifysgol;
ii. Derbyniwyd rhodd oddi wrth deulu y diweddar Gareth Pierce, cyn-Gadeirydd y Coleg, er mwyn cefnogi 'Gwobr Talent Newydd'. Sefydlwyd y wobr yn 2023 ac fe'i dyfernir i ddysgwr neu brentis sydd wedi dangos dawn arbennig yn y gweithle.
iii. Cefnogir ysgoloriaethau a bwrsariaethau yn ogystal gan Gyngor Gwynedd a CBAC (Bwrsariaeth Gareth Pierce). Mae'r Coleg yn dyfarnu’r gwobrau i fyfyrwyr cymwys sy’n astudio drwy gyfrwng y Gymraeg a darperir y cyllid yn flynyddol gan y ddau gorff.
19. CYTUNDEBAU PRYDLESU
Mae isafswm taliadau prydles o dan brydlesi gweithredu na ellir eu canslo yn syrthio'n ddyledus fel a ganlyn:
| O fewn un flwyddyn Rhwng un a phum mlynedd |
2025 £ 126,867 179,286 306,153 |
2024 £ 121,992 268,084 390,076 |
|---|---|---|
Tudalen 21
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU AR Y DATGANIADAU ARIANNOL - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
20. SYMUDIAD MEWN CRONFEYDD
| Cronfeydd anghyfyngedig Cronfa digwyddiadau annisgwyl Cronfa wrth gefn Cyfanswm cronfeydd anghyfyngedig Cronfeydd cyfyngedig Cronfeydd wrth gefn cyfyngedig Cyfanswm cronfeydd cyfyngedig CYFANSWM CRONFEYDD |
Ar 1.4.24 £ 1,000,000 3,124,955 4,124,955 72,750 72,750 4,197,705 |
Symudiad net £ 0 86,913 86,913 (4,250) (4,250) 82,663 |
Trosglwyddwyd rhwng cronfeydd £ 0 (435) (435) 435 435 0 |
Ar 31.3.25 £ 1,000,000 3,211,433 4,211,433 68,935 68,935 4,280,368 |
|---|---|---|---|---|
Mae'r symudiadau net mewn cronfeydd, sydd wedi'u cynnwys yn yr uchod, fel a ganlyn:
| Adnoddau dod i fewn £ Cronfeydd anghyfyngedig Cronfa digwyddiadau annisgwyl 0 Cronfa wrth gefn 11,032,778 Cyfanswm cronfeydd anghyfyngedig 11,032,778 Cronfeydd cyfyngedig Cronfeydd wrth gefn cyfyngedig 13,050 Cyfanswm cronfeydd cyfyngedig 13,050 CYFANSWM CRONFEYDD 11,045,828 Cymariaethau ar gyfer symudiad cronfeydd Ar 1.4.23 £ Cronfeydd anghyfyngedig Cronfa digwyddiadau annisgwyl 1,000,000 Cronfa wrth gefn 1,539,555 Cyfanswm cronfeydd anghyfyngedig 2,539,555 Cronfeydd cyfyngedig Cronfeydd wrth gefn cyfyngedig 0 Cyfanswm cronfeydd cyfyngedig 0 CYFANSWM CRONFEYDD 2,539,555 |
Adnoddau a wariwyd £ 0 (11,011,181) (11,011,181) (5,300) (5,300) (11,016,481) Symudiad net £ 0 1,613,400 1,613,400 44,750 44,750 1,658,150 |
Enillion a cholledion £ 0 53,316 53,316 0 0 53,316 Trosglwyddwyd rhwng cronfeydd £ 0 (28,000) (28,000) 28,000 28,000 0 |
Symudiad cronfeydd £ 0 74,913 74,913 7,750 7,750 82,663 Ar 31.3.24 £ 1,000,000 3,124,955 4,124,955 72,750 72,750 4,197,705 |
|---|---|---|---|
Mae symudiadau net cymharol mewn cronfeydd, sydd wedi’u cynnwys yn yr uchod, fel a ganlyn:
| Cronfeydd anghyfyngedig Cronfa digwyddiadau annisgwyl Cronfa wrth gefn Cyfanswm cronfeydd anghyfyngedig Cronfeydd cyfyngedig Cronfeydd wrth gefn cyfyngedig Cyfanswm cronfeydd cyfyngedig CYFANSWM CRONFEYDD |
Adnoddau dod i fewn £ 0 11,285,653 11,285,653 58,250 58,250 11,343,903 |
Adnoddau a wariwyd £ 0 (9,932,487) (9,932,487) (13,500) (13,500) (9,945,987) |
Enillion a cholledion £ 0 260,234 260,234 0 0 260,234 |
Symudiad cronfeydd £ 0 1,613,400 1,613,400 44,750 44,750 1,658,150 |
|---|---|---|---|---|
Tudalen 22
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NODIADAU AR Y DATGANIADAU ARIANNOL - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
21. DATGELIADAU PARTÏON CYSYLLTIEDIG
Yn ystod y flwyddyn, ymgymerwyd â’r trafodion canlynol â phartïon cysylltiedig:
Swm o £3,354,694 (2024: £3,675,641) i Sefydliadau Addysg Uwch er mwyn ariannu gweithgareddau addysgol yn y sefydliadau hynny. Mae'r sefydliadau hyn yn warantwyr y Coleg fel y nodir isod.
22. CWMNI CYFYNGEDIG TRWY WARANT
Mae'r Coleg yn gwmni cyfyngedig trwy warant ac felly nid oes ganddo gyfalaf cyfrannau. Gwarantwyr y cwmni yw'r sefydliadau canlynol:
Prifysgol Abertawe Prifysgol Aberystwyth Prifysgol Bangor Prifysgol Caerdydd Prifysgol Cymru Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant Prifysgol De Cymru Prifysgol Metropolitan Caerdydd Prifysgol Wrecsam Y Brifysgol Agored yng Nghymru Llyfrgell Genedlaethol Cymru Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru Cymdeithas Ysgolion Dros Addysg Gymraeg Rhieni dros Addysg Gymraeg Undeb Cenedlaethol Myfyrwyr Cymru Mudiad Meithrin Addysg a Gwella Iechyd Cymru
Cyfyngir rhwymedigaeth pob aelod i £10, sef y swm y mae pob aelod yn ymrwymo i’w gyfrannu at asedau’r Coleg pe bai’n cael ei ddirwyn i ben tra’i fod yn aelod neu o fewn blwyddyn i ddiwedd ei aelodaeth, er mwyn:
(a) talu dyledion a rhwymedigaethau'r Coleg a ddigwyddodd tra roeddent yn dal yn aelod,
(b) talu costau, taliadau a threuliau dirwyn i ben, ac
(c) addasu hawliau'r cyfranwyr hynny ymhlith ei gilydd.
Tudalen 23
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
DATGANIAD MANWL O WEITHGAREDDAU ARIANNOL AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
| INCWM A GWADDOLION Incwm buddsoddi Rhenti a dderbyniwyd Incwm buddsoddiadau Gweithgareddau elusennol Grantiau Llywodraeth Tanysgrifiadau Sefydliadol Cymraeg Gwaith Grantiau Eraill Incwm Arall Rhoddion Cyfanswm adnoddau sy'n dod i mewn GWARIANT Gweithgareddau elusennol Cyflogau Nawdd cymdeithasol Pensiynau Grantiau i sefydliadau Grantiau i unigolion Arall Pensiynau Costau cynnal Marchnata a chyfathrebu Hyfforddiant Costau cytundebau rhwydwaith Rhent |
2025 £ 15,000 135,673 150,673 10,107,295 99,404 625,000 8,000 54,406 1,050 10,895,155 11,045,828 1,646,648 177,454 247,448 6,195,076 1,236,247 9,502,873 0 171,304 6,766 134,111 123,279 |
2024 £ 20,000 132,858 152,858 10,228,000 99,403 723,400 0 93,558 46,685 11,191,046 11,343,904 1,529,876 160,523 239,283 6,595,738 1,140,676 9,666,096 (1,131,683) 170,691 11,234 95,440 119,243 |
|---|---|---|
Tudalen 24
Nid yw'r dudalen hon yn rhan o'r datganiadau ariannol statudol
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
DATGANIAD MANWL O WEITHGAREDDAU ARIANNOL - parhad AM Y FLWYDDYN A DDAETH I BEN 31 MAWRTH 2025
----- Start of picture text -----
2025 2024
£ £
Gweinyddiaeth
Gweinyddiaeth 141,147 199,877
Gosodion a ffitiadau 3,083 3,455
Offer cyfrifiadurol 47,500 50,156
Llog banc 0 47,544
191,730 301,032
Gweithgareddau addysgol
Gweithgareddau addysgol 801,231 616,257
Llywodraethu
Llywodraethu 51,315 58,477
Llywodraethiant
Costau cymorth
Tâl yr archwilwyr 16,740 19,440
Manion 17,132 19,761
33,872 39,201
Cyfanswm yr adnoddau a ddefnyddiwyd 11,016,481 9,945,988
(Gwariant)/incwm net cyn enillion a cholledion 29,347 1,397,916
Enillion a cholledion cydnabyddedig wedi'u gwireddu
Enillion/(colledion)wedi'u gwireddu ar fuddsoddiadau asedau sefydlog 53,316 260,234
(Gwariant)/incwm net 82,663 1,658,150
----- End of picture text -----
Tudalen 25
Nid yw'r dudalen hon yn rhan o'r datganiadau ariannol statudol
REGISTERED COMPANY NUMBER: 07550507 (England and Wales) REGISTERED CHARITY NUMBER: 1143525
FINANCIAL STATEMENTS FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
FOR
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
Bevan Buckland LLP Chartered Accountants And Statutory Auditors Ground Floor Cardigan House Castle Court Swansea Enterprise Park Swansea SA7 9LA
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
CONTENTS OF THE FINANCIAL STATEMENTS FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
| Page | |
|---|---|
| The Chair's Report | 1 |
| Report of the Trustees | 2 to 5 |
| Report of the Independent Auditors | 6 to 8 |
| Statement of Financial Activities | 9 |
| Balance Sheet | 10 |
| Cash Flow Statement | 11 |
| Notes to the Cash Flow Statement | 12 |
| Notes to the Financial Statements | 13 to 23 |
| Detailed Statement of Financial Activities | 24 to 25 |
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
THE CHAIR'S REPORT FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
It is my pleasure to present the Coleg’s Financial Statements for 2024/25.
Since I became Chair of the Coleg’s Board in 2022, I have been impressed by the way in which the Coleg’s work in the higher education, further education and apprenticeships sectors has grown in breadth and impact.
I would like to thank Board members, the Chief Executive, managers and staff for their support once again this year. In doing so, I would like to refer in particular to William Callaway, a member of the Coleg Board since 2016 and chair of the Coleg’s Audit and Risk Committee since 2017, for the support and sound advice he has given me and my predecessors. William’s term has now ended, but his quiet and consistent contribution over the years has been of great benefit to the Coleg.
The Coleg is moving into another new phase in its history, following the designation to advise Medr on matters relating to the Welsh language, and as it continues to support efforts to reach the goal of a million Welsh speakers and to double daily use of the language by 2050. I would like to thank the Welsh Government’s ministers and officers for their cooperation, with thanks in particular to the former Minister for Education and Welsh Language, Jeremy Miles, and the current Minister with responsibility for the Coleg, Mark Drakeford, and his officers, for their support for our work.
Page 1
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
REPORT OF THE TRUSTEES FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
The trustees (who are also non-executive directors of the charity for the purposes of the Companies Act 2006), present their report with the financial statements of the charity for the year ended 31 March 2025. The trustees have adopted the provisions of Accounting and Reporting by Charities: Statement of Recommended Practice applicable to charities preparing their accounts in accordance with the Financial Reporting Standard applicable in the UK and Republic of Ireland (FRS 102) (effective 1 January 2019).
OBJECTIVES AND ACTIVITIES
Charitable objectives
The objective of the Coleg will be, for the benefit of the public, promoting learning and knowledge by:
-
(a) promoting, holding, developing and planning Welsh medium and Welsh language provision and related activities in higher education, further and continuing education establishments in Wales, working with higher education, further education establishments, schools and partner establishments in Wales and through them; and
-
(b) promoting, holding, developing and planning learning, acquiring, improving and polishing Welsh language communication skills for people generally with suitable establishments in Wales and other places.
Public benefit
The Trustees have considered the Charities Commission guidelines on public benefit recognising the three principles of public interest and they are of the opinion that the Coleg, as a charity, satisfy those principles. The Objectives of the Coleg are noted above.
-
(a) There has to be a identifiable benefit or benefits which are clear, connected to the aims of the Coleg and assessed against any disadvantage or harm;
-
(b) There have to be benefits for the public or a section of the public. The beneficiaries have to be appropriate to the aims and, if benefit is offered to a faction of the public, there should not be unreasonable restriction on the opportunity to have benefit and people in poverty should not be excluded from receiving benefit.
-
(c) Those individuals who want to have higher education, further education, and who want to learn in the workplace through the medium of Welsh are the possible beneficiaries regarding the Coleg's activities. This is open to all who have the required skills and the determination to seek post-mandatory education in this way.
STRATEGIC REPORT Financial review
The results and financial position for the year ended 31 March 2025 are set out on pages 10 to 24.
Revenue arises largely from funds received from the Welsh Government. The majority of the costs in the year have been costs related to the funding of the Coleg's program of activities, in the form of grant funding to universities, further education colleges and apprenticeship providers; the central running costs of the Coleg; and the support costs of educational activities within individual institutions as well as nationally across the sectors.
This year's accounts show a slight surplus, affirming that the Coleg’s operational position retains a healthy balance between income and expenditure.
Investment policy
The Coleg's Finance and General Purposes Committee have developed an investment policy which has been ratified by the Coleg Board, which provides a framework for the Coleg's investments including ethical considerations upon investing. The Committee has appointed Sarasin as investment managers and the Coleg formally monitors investment performance on a quarterly basis through the Committee.
Reserves policy and going concern
The Trustees are satisfied that the Coleg's assets are adequate to fulfil its obligations in relation to its projected commitments. Welsh Government have committed to continuing to fund and support the Coleg's work during the current Senedd term, and this is evidenced by statements issued by Welsh Ministers on the floor of the Senedd, and in writing, including the designation of the Coleg as a body to advise Medr (the Commission for Tertiary Education and Research).
The Coleg has adopted a robust policy for dealing with reserves since its establishment in 2011. Reserves are divided into three parts:
i) Unforeseen events fund; ii) Unrestricted Reserves fund; iii) Restricted reserves that have been transferred to Coleg for a specific purpose.
Page 2
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
REPORT OF THE TRUSTEES FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
The Coleg has set aside a fund of one million pounds to deal with unforeseen events that may arise, or possible closing costs if the charity's activities need to be wound down.
The Coleg has designated a fund of between two million pounds and four million pounds that can be invested in order to create an annual income for the Coleg.
The Coleg has received generous donations from benefactors to the Coleg over the years for specific purposes and these amounts are paid into a restricted fund to be used for those specific purposes. This fund includes the Gwilym Prys Davies scholarship fund, the Anne Brooke scholarship fund, and the Wiliam Salesbury fund. When receiving donations for a specific purpose the Coleg will place the donation in a restricted fund and report on it in its annual accounts.
Financial and risk management objectives and policies
The Board carries the overall responsibility for ensuring there is a sound system of risk management, control and governance. The Board’s members discharge this responsibility through the following elements:
-
Effective review by the Board and relevant committees, particularly the Audit and Risk Committee;
-
Control systems which include policies, objectives and plans, management of key risks and opportunities, monitoring of financial and operational performance, physical safeguarding of assets, segregation of duties, authorisation and approval procedures, and information systems;
-
The identification and management of risk embedded in all business systems.
The Coleg's approach for the effective management of risk is set out below:
- The Coleg focuses on the active management of risk as an integral part of the management process within every part of the organisation.
As part of the risk management framework, the Coleg clearly identifies risks of various kinds to the achievement of its objectives. These risks may be strategic or operational and may present potential implications for the Coleg's reputation, its financial position or its day to day operations or any combination thereof.
The Coleg actively encourages all managers to consider risk implications of each major decision, contract or project as a normal part of their day to day work.
The Coleg integrates risk management into the annual planning process which is the means by which the Board determines and co-ordinates the Coleg's academic and other activities.
The Board and the senior management team endeavour to identify and focus on immediate and transient risks with strategic implications, which may change from week to week, as well as on the more substantial and permanent risks which are identified in the Coleg's risk register.
Managers are expected to link risk identification to action, whether in mitigation of the risk or in response to it. The management team effectively operates the risk management procedures as part of the day to day operation of the Coleg.
The Board requires the Audit and Risk Committee to undertake an assessment three times a year of significant risk through a snapshot assessment, and the Coleg's risk register is updated in consultation with internal audit. The assessment is recorded through the risk register and is part of the ongoing process of risk management. The risk register identifies significant risks and contains details of:
-
the nature of the risk
-
its potential and likelihood of the impact
-
the 'owner' of the risk
-
the control processes which manage the risk
-
the potential and likelihood of the impact following the control processes
The Audit and Risk Committee regularly reviews the adequacy of the process of risk management at the Coleg as it continues to be developed.
The Board is of the view that there is an ongoing process for identifying, evaluating and managing the Coleg's significant risks that has been in place for the year ended 31 March 2025 and in place up to the date of approval of the annual report and financial statements and that it is regularly reviewed by the Board.
Plans for the future
It is likely that there will be a number of significant changes during the next period. Medr is now established and has published its first Strategic Plan. The Coleg has been designated by Welsh Ministers to advise Medr, and we will work together with Medr as it develops a Tertiary Welsh Medium Strategic Plan over the next two years. The Coleg will act strategically in the higher education, further education, apprenticeships and schools’ sectors (specifically post-16 provision) in order to develop and maintain first class Welsh-medium and bilingual provision. By doing this the Coleg will make a specific contribution to the objective of creating a million Welsh speakers and doubling the daily use of the
Page 3
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
REPORT OF THE TRUSTEES FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
language by attracting students, learners and apprentices with a range of language skills to Welsh-medium and bilingual provision.
STRUCTURE, GOVERNANCE AND MANAGEMENT
Governing document
The charity is controlled by its governing document, a deed of trust, and constitutes a limited company, limited by guarantee, as defined by the Companies Act 2006.
Charity constitution
The Board comprises up to 12 members who are non-executive directors and Trustees, including the Chair, appointed in accordance with the Coleg's governance instrument. A clear distinction is drawn between the role of the Chair and that of the Coleg's Chief Executive. Those matters specifically reserved to the Board for decision are set out in the Articles of Association of the Coleg. The Board holds to itself the responsibilities for the ongoing strategic direction of the Coleg, the effective and efficient use of resources and the approval of major developments and receives regular reports from senior management.
The Board meets at least three times a year and has three standing committees (Finance and General Purposes Committee, Audit and Risk Committee, and Appointments and Governance and Standards Committee). The Coleg also has two forums representing the sector – the Academic Board and the Post-16 Strategic Board, which provide a platform for formal engagement between the Coleg and it’s branches in the universities and colleges, and can provide advice to the Board on matters within the higher education and further education and apprenticeship sectors.
The Audit and Risk Committee advises and supports the Coleg’s Board and officers by providing them with independent assurance on the effectiveness of the Coleg's internal control, corporate governance and risk management. The Audit and Risk Committee also makes recommendations regarding the appointment of internal and external auditors and reviews the Coleg's financial statements, and prior to submission to the Board, reviews the management letter and receives and considers progress reports on areas of significant risk identified by academic managers. In addition, the Audit and Risk Committee receives and considers reports as they affect Coleg business and monitors compliance with regulatory requirements. Although senior officers attend Audit and Risk Committee meetings as required, they are not members of the Committee.
TIAA are the internal auditors of the Coleg and received several reports from the internal auditors during the year, including internal control, key financial controls – follow up, performance management, risk management framework, data protection/GDPR and annual report by TIAA. Updates were received at all meetings of the Audit and Risk Committee on acting against the recommendations of the internal auditors. The Audit and Risk Committee wishes to commend the work of the officers, committee members and internal auditors in ensuring constant improvements in the processes. An internal audit programme has been agreed for 2025/26.
As a charitable company, the Coleg is governed by its Articles of Association, which provide for the appointment and reappointment of Trustees. In order to ensure an independent element to the appointment of Trustees, the Board established an Appointments and Governance and Standards Committee. The Committee is responsible for maintaining the appointment processes of members of the Coleg’s Board, including the Chair, and other committee members within the governance structure of the Coleg’s Board. The Coleg is committed to high standards of corporate governance, and therefore the Committee also oversees standards of governance within the Coleg.
Trustees are appointed for an initial term of four years, renewable for a maximum of another four year term. The Chief Executive and members of the Coleg's management team attend meetings of the Trustees, and present papers on their areas of responsibility.
The Trustees decide on the strategy for the Coleg. The implementation of the strategy and the operational management is delegated to the Chief Executive and his colleagues.
REFERENCE AND ADMINISTRATIVE DETAILS
Registered Company number: 07550507 (England and Wales)
Registered Charity number: 1143525
Registered office
Y Llwyfan, Ffordd Y Coleg, Caerfyrddin, Sir Gaerfyrddin, SA31 3EQ
Page 4
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAEfHOL REPORT OF THE TRUSTEES FOR THE YEAR ENDED 31 RCH 2025 Trust•ès J Hayes Tmstee Rh Evans Trustee A.8eynon Trustee Profèssor E M Thomas Trustse Professor A Jon8s Trustpe M Huws Tmstee A M Lloyd-Willi8ms Trustee N Elias TrLLSteè PiotP850r P ap Uwyd Trustee Ll A Roberts Trust88 W C8118way Trustee lunthl 8.11.241 Dr A Eirug Trustaè and Ch8iman Company Sèerètary Dr D Phillips Audltorn Bevan Buckland LLP Chartered Accountsnts And Ststutory Auditors Ground Floor C8rdKJan House Castle Court Sw8n8è8 Enterpr158 Park Swansèa SA7 9LA STA TEMENT OF TRU8TEES' RESPONS181LITIES The trustees (who 8re 8L80 the non4x8culive directors of Y Colèg Cymr8eg Cen8dlaethol lor th purFoses ol company lawl are spOnSible for preparing the Annual Report and th& financi81 statements In accordanca with applicabl8 law And United 'ngdoM Accounting Standards Iunrtwj Kid0M GerraI Acc8ptsd Acc¢unb'rrfJ Practs'cel. CDrnpany law raquiras thè trust8&s lo ppart financi31 statements for èAch fin8n¢ial year whh give a truè and fair view ol the state ol affairs of th9 chantsbk ccmpany 8n(l of the incoming r&sour¢g5 and application ol rasourcès, includlng thè Income and expenditure. of the charitabl8 compary tjr that wrhxl. In prepariro thoss fingnd81 8ts1ements, the trustees are required to select suitable accounbro poli¢ie$ 8fKI appty them conststenlty". obs8rv8 Ihe rnelhods and principles In thè Charity SORP". make judgèmènts #nd eslirn3¢es th8t are re8sonabk and pnyjènt." slate whether applicable accounting staNJards have been followed. subJ"g¢t lo any rnaterial d8partur8s disdos8d 8nd explained in the fiTrAnaal slatèments, prepare the finanaal slatèmonts on the going (xJnc8m baws unb$$ rt i% in8ppropnots to prnsumo th81 thtt Charitab ¢omp8ny will CLJntinue in busin8ss. The trustèes are responsib for keeping proper accounthng [rdS which disclose wrth 8$Onable accuracy at any tirne the financial position of tha chafrtabb cornpany to eTrab thèm to ensure that the f nancial statemènts compty wrth Comp8nie3 Act 2006. They are aLso ponSIble Ivr Safeguarding the assèts of the charitable company an(J henc6 lor taking rèa50nabb steps for Ihe prev&nkn"on and d8laclK)n of fralkl and oth8r Irregulants"&s. In so far as the trustees are avrare.. thar• is no relevant audrt information of whh tharrtab company's auditors are unawarè". and the trustees have tskèn all stèps that they ought trj have taken to mBke themselves awa ol any Want audrt inlormab'on and to establish that tha auditors arè awaré of Ihat ifikjrnabon. Report ofthe trytee$, inco•r8. non- tive dirèctors, on trategic report, approved by ortler offv board of trusteès. #s the cornpany . and signed on lhe board'$ behalf by.. DrALED EIRUG Trustee Page 5
REPORT OF THE INDEPENDENT AUDITORS TO THE MEMBERS OF Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
AUDITORS
Opinion
We have audited the financial statements of Y Coleg Cymraeg Cenedlaethol (the 'charitable company') for the year ended 31 March 2025 which comprise the Statement of Financial Activities, the Balance Sheet, the Cash Flow Statement and notes to the financial statements, including a summary of significant accounting policies. The financial reporting framework that has been applied in their preparation is applicable law and United Kingdom Accounting Standards (United Kingdom Generally Accepted Accounting Practice).
In our opinion the financial statements:
-
give a true and fair view of the state of the charitable company's affairs as at 31 March 2025 and of its incoming resources and application of resources, including its income and expenditure, for the year then ended;
-
have been properly prepared in accordance with United Kingdom Generally Accepted Accounting Practice; and
-
have been prepared in accordance with the requirements of the Companies Act 2006.
Basis for opinion
We conducted our audit in accordance with International Standards on Auditing (UK) (ISAs (UK)) and applicable law. Our responsibilities under those standards are further described in the Auditors' responsibilities for the audit of the financial statements section of our report. We are independent of the charitable company in accordance with the ethical requirements that are relevant to our audit of the financial statements in the UK, including the FRC's Ethical Standard, and we have fulfilled our other ethical responsibilities in accordance with these requirements. We believe that the audit evidence we have obtained is sufficient and appropriate to provide a basis for our opinion.
Conclusions relating to going concern
In auditing the financial statements, we have concluded that the trustees' use of the going concern basis of accounting in the preparation of the financial statements is appropriate.
Based on the work we have performed, we have not identified any material uncertainties relating to events or conditions that, individually or collectively, may cast significant doubt on the charitable company's ability to continue as a going concern for a period of at least twelve months from when the financial statements are authorised for issue.
Our responsibilities and the responsibilities of the trustees with respect to going concern are described in the relevant sections of this report.
Other information
The trustees are responsible for the other information. The other information comprises the information included in the Annual Report, other than the financial statements and our Report of the Independent Auditors thereon.
Our opinion on the financial statements does not cover the other information and, except to the extent otherwise explicitly stated in our report, we do not express any form of assurance conclusion thereon.
In connection with our audit of the financial statements, our responsibility is to read the other information and, in doing so, consider whether the other information is materially inconsistent with the financial statements or our knowledge obtained in the audit or otherwise appears to be materially misstated. If we identify such material inconsistencies or apparent material misstatements, we are required to determine whether this gives rise to a material misstatement in the financial statements themselves. If, based on the work we have performed, we conclude that there is a material misstatement of this other information, we are required to report that fact. We have nothing to report in this regard.
Opinions on other matters prescribed by the Companies Act 2006
In our opinion, based on the work undertaken in the course of the audit:
-
the information given in the Report of the Trustees for the financial year for which the financial statements are prepared is consistent with the financial statements; and
-
the Report of the Trustees has been prepared in accordance with applicable legal requirements.
Matters on which we are required to report by exception
In the light of the knowledge and understanding of the charitable company and its environment obtained in the course of the audit, we have not identified material misstatements in the Report of the Trustees.
We have nothing to report in respect of the following matters where the Companies Act 2006 requires us to report to you if, in our opinion:
-
adequate accounting records have not been kept or returns adequate for our audit have not been received from branches not visited by us; or
-
the financial statements are not in agreement with the accounting records and returns; or
-
certain disclosures of trustees' remuneration specified by law are not made; or
-
we have not received all the information and explanations we require for our audit.
Page 6
REPORT OF THE INDEPENDENT AUDITORS TO THE MEMBERS OF Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
Responsibilities of trustees
As explained more fully in the Statement of Trustees' Responsibilities, the trustees (who are also the non-executive directors of the charitable company for the purposes of company law) are responsible for the preparation of the financial statements and for being satisfied that they give a true and fair view, and for such internal control as the trustees determine is necessary to enable the preparation of financial statements that are free from material misstatement, whether due to fraud or error.
In preparing the financial statements, the trustees are responsible for assessing the charitable company's ability to continue as a going concern, disclosing, as applicable, matters related to going concern and using the going concern basis of accounting unless the trustees either intend to liquidate the charitable company or to cease operations, or have no realistic alternative but to do so.
Our responsibilities for the audit of the financial statements
Our objectives are to obtain reasonable assurance about whether the financial statements as a whole are free from material misstatement, whether due to fraud or error, and to issue a Report of the Independent Auditors that includes our opinion. Reasonable assurance is a high level of assurance, but is not a guarantee that an audit conducted in accordance with ISAs (UK) will always detect a material misstatement when it exists. Misstatements can arise from fraud or error and are considered material if, individually or in the aggregate, they could reasonably be expected to influence the economic decisions of users taken on the basis of these financial statements.
The extent to which our procedures are capable of detecting irregularities, including fraud is detailed below:
Extent to which the audit was considered capable of detecting irregularities, including fraud
We identify and assess the risks of material misstatement of the Financial Statements, whether due to fraud or error, and then, design and perform audit procedures responsive to those risks, including obtaining audit evidence that is sufficient and appropriate to provide a basis for our opinion.
We discussed our audit independence complying with the Revised Ethical Standard 2024 with the engagement team members whilst planning the audit and continually monitored our independence throughout the process.
Identifying and assessing potential risks related to irregularities.
In identifying and assessing risks of material misstatement in respect of irregularities, including fraud and non-compliance with laws and regulations, our procedures included the following:
Enquiring of management, including obtaining and reviewing supporting documentation, concerning the company's policies and procedures relating to:
-
identifying, evaluating, and complying with laws and regulations and whether they were aware of any instances of non-compliance;
-
detecting and responding to the risks of fraud and whether they have knowledge of any actual, suspected or alleged fraud;
-
internal controls established to mitigate risks related to fraud or non-compliance with laws and regulations;
Discussing among the engagement team how and where fraud might occur in the Financial Statements and any potential indicators of fraud.
Obtaining an understanding of the legal and regulatory frameworks that the charitable company operates in, focusing on those laws and regulations that had a direct effect on the Financial Statements or that had a fundamental effect on the operations of the charitable company. The key laws and regulations we considered in this context included the UK Companies Act and relevant tax legislation.
Audit response to risks identified
In addition to the above, our procedures to respond to risks identified included the following:
-
reviewing the financial statement disclosures and testing to supporting documentation to assess compliance with relevant laws and regulations;
-
enquiring of management concerning actual and potential litigation and claims; performing analytical procedures to identify any unusual or unexpected relationships that may indicate risks of material misstatement due to fraud;
-
reading minutes of meetings of those charged with governance and reviewing correspondence with HMRC;
-
- in addressing the risk of fraud through management override of controls, testing the appropriateness of journal entries and other adjustments;
-
assessing whether the judgements made in making accounting estimates are indicative of a potential bias; and
-
evaluating the business rationale of any significant transactions that are unusual or outside the normal course of business.
We also communicated relevant identified laws and regulations and potential fraud risks to all engagement team members and remained alert to any indications of fraud or non-compliance with laws and regulations throughout the audit.
Page 7
REPORT OF THE INDEPENDENT AUDITORS TO THE MEMBERS OF Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
A further description of our responsibilities for the audit of the financial statements is located on the Financial Reporting Council's website at www.frc.org.uk/auditorsresponsibilities. This description forms part of our Report of the Independent Auditors.
Use of our report
This report is made solely to the charitable company's members, as a body, in accordance with Chapter 3 of Part 16 of the Companies Act 2006. Our audit work has been undertaken so that we might state to the charitable company's members those matters we are required to state to them in an auditors' report and for no other purpose. To the fullest extent permitted by law, we do not accept or assume responsibility to anyone other than the charitable company and the charitable company's members as a body, for our audit work, for this report, or for the opinions we have formed.
Henry Lloyd-Davies (Senior Statutory Auditor) for and on behalf of Bevan Buckland LLP Chartered Accountants And Statutory Auditors Ground Floor Cardigan House Castle Court Swansea Enterprise Park Swansea SA7 9LA
Date: 19 November 2025
Page 8
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
STATEMENT OF FINANCIAL ACTIVITIES FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
----- Start of picture text -----
Note Unrestricted Restricted 2025 2024
funds funds
£ £
INCOME AND ENDOWMENTS:
Gifts and Bequests 2 0 1,050 1,050 46,685
Grants, Subscriptions and Other Income 3 10,882,105 12,000 10,894,105 11,144,360
Total Income for Charitable activities 10,882,105 13,050 10,895,155 11,191,045
Investment income 4 150,673 0 150,673 152,858
Total 11,032,778 13,050 11,045,828 11,343,903
EXPENDITURE:
Gifts and Bequests 0 5,300 5,300 13,500
Grants, Activities and Costs 10,999,181 12,000 11,011,181 11,064,171
Total Expenditure for Charitable activities 5 10,999,181 17,300 11,016,481 11,077,671
Other 8 0 0 0 (1,131,683)
Total 10,999,181 17,300 11,016,481 9,945,988
Net gains/(losses) on investments 53,316 0 53,316 260,234
NET INCOME/(EXPENDITURE) 86,913 (4,250) 82,663 1,658,150
RECONCILIATION OF FUNDS
Movement in funds (435) 435 0 0
Total funds brought forward 4,124,955 72,750 4,197,705 2,539,556
TOTAL FUNDS CARRIED FORWARD 20 4,211,433 68,935 4,280,368 4,197,705
----- End of picture text -----
Page 9
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL BALANCE SHEET 31 MARCH 2026 2026 2024 FIXED A88ETS TgroJl8 8s8•ts Inwsbnen18 13 31.319 3,¥Jfd.701 65.610 3.850.019 14 3,934.020 3,915,629 CURRENT ASSErs D8btors 16 480,819 257,fj67 380,429 1,115.562 Ca8h at bank and in hand 738,486 1,495,990 CREOITORS Amounts lalling due wthin orw > 16 (392.1381 11,213,916) IIET CURRENT ASSErs 282,075 TOTAL ASSETS LE&8 cuRREP UABILmE8 4.280.368 4.197.705 PENSION PROVI3ION NET ASSETS 4.280.368 4.197.705 FUNDS UnMtrlet•d lund unfr)ran frvents Iw•J 1.oc,0c 3.211,4J3 4.211.433 1.000,QC 3,124,955 4,124,95S Reservw fvnd Tot•1 unffj•tndI ftJn(ts 17 Re$lrl¢t&d fvn¢y8 R8Strictad r8s8Ms funds 68.935 68.935 72,750 72.75) Total r88tn.ctod fvndB 18 TOTAL FUND8 4.280.368 4.197.705 The flnorKlal stotern u<... arbd on Its behamby DrALED Trt•& Page 10
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
CASH FLOW STATEMENT FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
----- Start of picture text -----
Note 2025 2024
£ £
Cash flows from operating activities
Cash generated from operations 1 (977,911) 807,323
Interest paid 0 (47,544)
Net cash provided by operating activities (977,911) 759,779
Cash flows from investing activities
Purchase of tangible fixed assets 13 (16,291) (48,635)
Purchase of fixed asset investments 14 (129,381) (1,215,121)
Sale of fixed asset investments 14 130,015 1,186,138
Interest received 3 135,673 132,858
Net cash used in investing activities 120,016 55,240
Change in cash and cash equivalents in the reporting period (857,895) 815,019
Cash and cash equivalents at the beginning of the reporting period 1,115,562 300,542
Cash and cash equivalents at the end of the reporting period 257,667 1,115,562
----- End of picture text -----
Page 11
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE CASH FLOW STATEMENT FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
1. RECONCILIATION OF NET (EXPENDITURE)/INCOME TO NET CASH FLOW FROM OPERATING ACTIVITIES
| Net (expenditure)/income for the reporting period (as per the Statement of Financial Activities) Adjustments for: Depreciation charges Losses/(gain) on investments Interest received Interest paid Decrease/(increase) in debtors (Decrease)/increase in creditors Difference between pension charge and cash contributions Net cash provided by operations 2. ANALYSIS OF CHANGES IN NET FUNDS Net cash Cash at bank and in hand Total |
At 1.4.24 £ 1,115,562 1,115,562 |
2025 £ 82,663 50,583 (53,316) (135,673) 0 (100,390) (821,778) 0 (977,911) Cash flow £ (857,895) (857,895) |
2024 £ 1,658,150 53,612 (260,234) (132,858) 47,544 (97,428) 693,216 (1,154,678) 807,324 At 31.3.25 £ 257,667 257,667 |
|---|---|---|---|
Page 12
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
1. ACCOUNTING POLICIES
Basis of preparing the financial statements
The financial statements of the charitable company, which is a public benefit entity under FRS 102, have been prepared in accordance with the Charities SORP (FRS 102) 'Accounting and Reporting by Charities: Statement of Recommended Practice applicable to charities preparing their accounts in accordance with the Financial Reporting Standard applicable in the UK and Republic of Ireland (FRS 102) (effective 1 January 2019)', Financial Reporting Standard 102 'The Financial Reporting Standard applicable in the UK and Republic of Ireland' and the Companies Act 2006. The financial statements have been prepared under the historical cost convention, with the exception of investments which are included at market value, as modified by the revaluation of certain assets.
Critical accounting judgements and key sources of estimation uncertainty
There were no significant estimates and judgements used in the preparation of this financial information.
Income and recognition policies
Items of income are recognised and included in the financial statements when all of the following criteria are met:
-
The Charity has entitlement to the funds;
-
Any performance conditions attached to the item(s) of income have been met or are fully within the control of the charity;
-
There is sufficient certainty that receipt of the income is considered probable; and
-
The amount can be measured reliably.
Interest receivable
Interest on funds held on deposit is included when receivable and the amount can be measured reliably by the charity; this is normally upon notification of the interest paid or payable by the Bank.
Expenditure
Liabilities are recognised as expenditure as soon as there is a legal or constructive obligation committing the charity to that expenditure, it is probable that a transfer of economic benefits will be required in settlement and the amount of the obligation can be measured reliably. Expenditure is accounted for on an accruals basis and has been classified under headings that aggregate all cost related to the category. Where costs cannot be directly attributed to particular headings they have been allocated to activities on a basis consistent with the use of resources.
Grants offered subject to conditions which have not been met at the year end date are noted as a commitment but not accrued as expenditure.
Allocation and apportionment of costs
Support costs are those functions that assist the work of the charity but do not directly undertake charitable activities. Support costs include back office costs, finance personnel, payroll and governance costs which support the educational activities. The bases on which support costs have been allocated are set out in note 7.
Tangible fixed assets
Depreciation is provided at the following annual rates in order to write off each asset over its estimated useful life.
Fixtures and fittings - 10 - 25% on cost Computer equipment - 33% on cost
Investments
Investments are valued at the quoted bid price. Unrealised gains or losses are derived from the movement in the market value in the year.
Page 13
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS - continued FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
1. ACCOUNTING POLICIES - continued
Debtors
Trade and other debtors are recognised at the settlement amount. Prepayments are valued at the amount prepaid after taking account of any trade discounts due.
Cash and cash equivalents
Cash and cash equivalents includes cash and short term highly liquid investments with a short maturity of three months or less from the date of acquisition or opening of the deposit or similar account.
Creditors
Short term creditors are measured at transaction price (which is usually the invoice price).
Taxation
As a registered charity, the charity is generally exempt from corporation tax under sections 466 to 493 Corporation Tax Act 2010, provided the income arising is applied for charitable purposes. Section 256 TCGA 1992 also provides an exemption from tax on capital gains, provided the gains are applied for charitable purposes. No tax charge arises in the year.
Fund accounting
Unrestricted funds can be used in accordance with the charitable objectives at the discretion of the trustees.
Restricted funds can only be used for particular restricted purposes within the objects of the charity. Restrictions arise when specified by the donor or when funds are raised for particular restricted purposes.
Further explanation of the nature and purpose of each fund is included in the notes to the financial statements.
Pension costs and other post-retirement benefits
The Universities Superannuation Scheme (USS) is the main scheme covering staff, which provides benefits based on final pensionable salary for Final Salary members (now closed to new entrants) and Career Revalued Benefits (CRB) for new entrants since 2011. The assets of the scheme are held in a separate fund administered by the trustee, Universities Superannuation Limited.
Because of the mutual nature of the scheme, the scheme's assets are not hypothecated to the Coleg and individual institutions and a scheme-wide contribution is set. The Coleg is therefore exposed to actuarial risks associated with other institutions' employees and is unable to identify its share of the underlying assets and liabilities of the scheme on a consistent and reasonable basis and therefore, as required by FRS102, accounts for the scheme as if it were a defined contribution scheme.
As a result, the amount charged to the income and expenditure account represents the contributions payable to the scheme in respect of the accounting period.
The latest valuation of the USS Scheme was carried out in March 2023, and based on that valuation the deficit recovery scheme previously in force was terminated, and this change had a significant impact on the Coleg's pension provision in the 2023/24 accounts. No provision is required in the 2024/25 accounts.
However, if a deficit recovery scheme is reintroduced by USS in future following further actuarial valuations, the Coleg will again be obligated to contribute to such a scheme as an institutional member.
Financial instruments
The charitable company has chosen to adopt the Sections 11 and 12 of FRS 102 in respect of financial instruments.
i. Financial assets
Basic financial assets, including trade and other debtors, cash and bank balances and investments in commercial paper, are initially recognised at transaction price, unless the arrangement constitutes a financing transaction, where the transaction is measured at the present value of the future receipts discounted at a market rate of interest.
Such assets are subsequently carried at amortised cost using the effective interest method.
At the end of each reporting period financial assets measured at amortised cost are assessed for objective evidence of impairment. If an asset is impaired the impairment loss is the difference between the carrying amount and the present value of the estimated cash flows discounted at the asset's original effective interest rate. The impairment loss is recognised in profit or loss.
Page 14
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS - continued FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
1. ACCOUNTING POLICIES - continued
If there is a decrease in the impairment loss arising from an event occurring after the impairment was recognised, the impairment is reversed. The reversal is such that the current carrying amount does not exceed what the carrying amount would have been had the impairment not previously been recognised. The impairment reversal is recognised in profit or loss.
Other financial assets, including investments in equity instruments which are not subsidiaries, associates or joint ventures, are initially measured at fair value, which is normally the transaction price.
Such assets are subsequently carried at fair value and the changes in fair value are recognised in profit or loss, except that investments in equity instruments that are not publically traded and whose fair values cannot be measured reliably are measured at cost less impairment.
Financial assets are derecognised when (a) the contractual rights to the cash flows from the asset expire or are settled or (b) substantially all the risks and rewards of the ownership of the asset are transferred to another party or (c) control of the asset has been transferred to another party who has the practical ability to unilaterally sell the asset to an unrelated third party without imposing additional restrictions.
ii. Financial liabilities
Basic financial liabilities, including trade and other creditors, are initially recognised at transaction price, unless the arrangement constitutes a financing transaction, where the debt instrument is measured at the present value of the future receipts discounted at a market rate of interest.
Trade creditors are obligations to pay for goods or services that have been acquired in the ordinary course of business from suppliers. Creditors are classified as current liabilities if payment is due within one year or less. If not, they are presented as non-current liabilities. Trade creditors are recognised initially at transaction price and subsequently measured at amortised cost using the effective interest method.
Financial liabilities are derecognised when the liability is extinguished, that is when the contractual obligation is discharged, cancelled or expires.
iii. Offsetting
Financial assets and liabilities are offset and the net amounts presented in the financial statements when there is a legally enforceable right to set off the recognised amounts and there is an intention to settle on a net basis or to realise the asset and settle the liability simultaneously.
Page 15
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS - continued FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
2. GIFTS AND BEQUESTS
| Individuals and organisations Bequests |
Unrestricted funds £ 0 0 0 |
Restricted funds £ 1,050 0 1,050 |
2025 £ 1,050 0 1,050 |
2024 £ 46,685 0 46,685 |
|---|---|---|---|---|
Note that the Statement of Financial Activities for 2023/24 (page 9) indicated that a total of £58,250 was received as 'Gifts and Bequests'. However, that figure included £12,000 received as 'Other Income', not as gifts. The Statement of Financial Activities for 2024/25 shows the correct figure received as 'Gifts and Bequests' in 2024 and the £12,000 has been included in the line for 'Grants, Subscriptions and Other Income' instead.
3. GRANTS, SUBSCRIPTIONS AND OTHER INCOME
| Unrestricted funds £ Government Grants 10,107,295 Institutional Subscriptions 99,404 Cymraeg Gwaith 625,000 Other Grants 8,000 Other Income 42,406 10,882,105 Grants received, included in the above, are as follows: Welsh Government Grants INCOME FOR CHARITABLE ACTIVITIES Unrestricted funds £ 10,882,105 4. INVESTMENT INCOME Rents received Investments income 5. EXPENDITURE FOR CHARITABLE ACTIVITIES Unrestricted funds £ Direct Costs 2,071,550 Grants and Activties (see n.6) 7,414,023 Support Costs (see n.7) 1,513,608 10,999,181 |
Restricted funds £ 0 0 0 0 12,000 12,000 Restricted funds £ 13,050 Restricted funds £ 0 17,300 0 17,300 |
2025 £ 10,107,295 99,404 625,000 8,000 54,406 10,894,105 2025 £ 10,107,295 2025 £ 10,895,155 2025 £ 15,000 135,673 150,673 2025 £ 2,071,550 7,431,323 1,513,608 11,016,481 |
2024 £ 10,228,000 99,403 723,400 0 93,558 11,144,360 2024 £ 10,228,000 2024 £ 11,191,045 2024 £ 20,000 132,858 152,858 2024 £ 1,929,682 7,736,414 1,411,575 11,077,671 |
|---|---|---|---|
Page 16
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS - continued FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
6. GRANTS PAYABLE
| Higher Education, Further Education and Apprenticeships The total grants paid to institutions during the year was as follows: Swansea University Aberystwyth University Bangor University Cardiff University University of Wales Trinity Saint David University of South Wales Cardiff Metropolitian University Wrexham University The University of Wales Open University in Wales Coleg Cambria Coleg Caerdydd a'r Fro Coleg Y Cymoedd Coleg Gwent Coleg Gŵyr Abertawe Coleg Sir Gar Grŵp Llandrillo Menai Coleg Merthyr Grŵp Nedd Port Talbot Coleg Penfro Coleg Penybont Addysg Oedolion Cymru ACT Training Cambrian Training Educ8 ITEC Urdd Gobaith Cymru National The total grants paid to individuals during the year was as follows: Undergraduate Scholarships Postgraduate Scholarships Awards and Bursaries |
2025 £ 7,431,323 401,896 531,693 806,374 515,809 196,194 227,485 205,797 209,890 0 0 335,120 229,880 205,160 169,280 320,920 259,556 340,302 180,160 201,680 229,800 181,280 38,400 22,400 82,400 82,400 22,400 100,000 98,800 6,195,076 2025 £ 639,500 594,447 2,300 1,236,247 |
2024 £ 7,736,414 507,694 483,122 901,789 608,018 169,028 360,534 311,909 74,659 2,496 0 286,800 343,800 215,900 210,400 317,800 258,889 327,300 159,400 187,800 200,300 200,900 38,400 83,550 82,400 82,400 82,400 0 98,051 6,595,738 2024 £ 609,000 531,676 0 1,140,676 |
|---|---|---|
Page 17
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS - continued FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
7. SUPPORT COSTS
| Marketing and communications Training £ £ Charitable Activities 171,304 6,766 Rent Administration £ £ Charitable Activities 123,279 191,730 Governance Support costs £ £ Charitable Activities 51,315 33,872 8. OTHER 2025 £ Pension Provision 0 Costs associated with the pension scheme's deficit recovery plan (ended 2024). 9. NET INCOME/(EXPENDITURE) Net income/(expenditure) is stated after charging/(crediting): 2025 £ Auditors' remuneration 16,740 Depreciation - owned assets 50,583 10. TRUSTEES' REMUNERATION AND BENEFITS There were no trustees' remuneration or other benefits for the year ended 31 March 2025 nor for the year ended 31 March 2024. The Chairman of the Board was paid an honorarium during the year totalling £7,500. Trustees' expenses 7 trustees were paid a total of £2,286 (2024: £3,595 to 9 trustees). 11. STAFF COSTS 2025 £ Wages and salaries 1,646,648 Social security costs 177,454 Employer's pension costs 247,448 2,071,550 The average monthly number of employees during the year was as follows: 2025 Staff 40 |
Network agreement costs £ 134,111 Educational activities £ 801,231 Totals £ 1,513,608 2024 £ (1,131,683) 2024 £ 19,440 53,612 2024 £ 1,529,876 160,523 (892,400) 797,999 2024 39 |
|---|---|
Page 18
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS - continued FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
11. STAFF COSTS - continued
The number of employees whose employee benefits (excluding employer pension costs) exceeded £60,000 was:
| £60,001 - £70,000 £70,001 - £80,000 £80,001 - £90,000 £90,001 - £100,000 |
2025 3 2 0 1 6 |
2024 0 2 0 1 3 |
|---|---|---|
The total employer's pension contributions paid to defined contributions schemes for the higher paid employee was £63,748 (2024: £49,120).
Key management personnel
The total employee benefits of the key management personnel of the Charity were £399,519 (2024: £327,559)
12. COMPARATIVES FOR THE STATEMENT OF FINANCIAL ACTIVITIES 2023/24
| INCOME AND ENDOWMENTS: Gifts and Bequests Charitable activities Higher Education, Further Education and Apprenticeships Investment income Total EXPENDITURE: Gifts and Bequests Charitable activities Higher Education, Further Education and Apprenticeships Other Total Net gains on investments NET INCOME RECONCILIATION OF FUNDS Movement in funds Total funds brought forward TOTAL FUNDS CARRIED FORWARD |
Unrestricted fund £ 435 11,132,360 152,858 11,285,653 0 11,064,171 (1,131,683) 9,932,488 260,234 1,613,400 (28,000) 2,539,556 4,124,955 |
Restricted fund £ 46,250 12,000 0 58,250 1,500 12,000 0 13,500 0 44,750 28,000 0 72,750 2024 |
Total funds £ 46,685 11,144,360 152,858 11,343,903 1,500 11,076,171 (1,131,683) 9,945,988 260,234 1,658,150 0 2,539,556 4,197,705 |
|---|---|---|---|
Page 19
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS - continued FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
13. TANGIBLE FIXED ASSETS
| COST At 1 April 2024 Additions At 31 March 2025 DEPRECIATION At 1 April 2024 Charge for year At 31 March 2025 NET BOOK VALUE At 31 March 2025 At 31 March 2024 |
Fixtures and fittings £ 67,819 407 68,226 60,450 3,083 63,533 4,693 7,369 |
Computer equipment £ 391,851 15,884 407,735 333,609 47,500 381,109 26,626 58,242 |
Totals £ 459,670 16,291 475,961 394,059 50,583 444,642 31,319 65,611 |
|---|---|---|---|
14. FIXED ASSET INVESTMENTS
| MARKET VALUE At 1 April 2024 Additions Disposals Revaluations At 31 March 2025 NET BOOK VALUE At 31 March 2025 At 31 March 2024 |
Listed investments £ 3,850,019 129,381 (130,015) 53,316 3,902,701 3,902,701 3,850,019 |
|---|---|
The investment comprise £461,707 (2024: £461,707) invested in a Liquidity fund and £3,440,994 (2024: £3,388,312) invested in Open-End Funds.
15. DEBTORS: AMOUNTS FALLING DUE WITHIN ONE YEAR
| Trade debtors Other debtors Prepayments |
2025 £ 257,424 143,533 79,862 480,819 |
2024 £ 16,826 275,000 88,603 380,429 |
|---|---|---|
Page 20
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS - continued FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
16. CREDITORS: AMOUNTS FALLING DUE WITHIN ONE YEAR
| Trade creditors Social security and other taxes Accruals and deferred income |
2025 £ 210,881 40,813 140,444 392,138 |
2024 £ 1,041,351 38,888 133,677 1,213,916 |
|---|---|---|
17. UNRESTRICTED FUNDS
| Unforeseen events fund General fund Reserves fund |
At 31 March 2024 £ 1,000,000 3,124,955 4,124,955 |
Transferred between funds £ 0 (435) (435) |
Received £ 0 11,086,094 11,086,094 |
Expended £ 0 (10,999,181) (10,999,181) |
At 31 March 2025 £ 1,000,000 3,211,433 4,211,433 |
|---|---|---|---|---|---|
i. The Coleg has set aside a fund of one million pounds to deal with unforeseen events that may arise, or possible closing costs if the charity's activities need to be wound down;
ii. The remainder of the Coleg's unrestricted funds is held in a General Fund, comprising the majority of the year's income and expenditure. The Coleg has allocated a Reserve Fund of between two million pounds and four million pounds. Money from the Reserve Fund can be invested in order to create an annual income for the Coleg.
18. RESTRICTED FUNDS
| Gareth Pierce Bursary Dr Llŷr Roberts Memorial Bursary New Talent Award Cyngor Gwynedd Scholarship Defi Fet Scholarship Gwilym Prys Davies Scholarship |
At 31 March 2024 £ 0 8,750 0 0 37,000 27,000 72,750 |
Transferred between funds £ 0 435 0 0 0 0 435 |
Received £ 9,000 50 1,000 3,000 0 0 13,050 |
Expended £ (9,000) (2,100) (200) (3,000) (1,000) (2,000) (17,300) |
At 31 March 2025 £ 0 7,135 800 0 36,000 25,000 68,935 |
|---|---|---|---|---|---|
i. The first bursaries in memory of Dr Llŷr Roberts were awarded during 2024/25. That fund remains open to donations and the bursaries are awarded to fund students to travel as part of their university studies;
ii. A donation was received from the family of the late Gareth Pierce, former Chair of the Coleg, to support the 'New Talent Award'. The award was established in 2023 and is awarded to a learner or apprentice who has shown special talent in the workplace;
iii. Scholarships and bursaries are also supported by Cyngor Gwynedd and the WJEC (The Gareth Pierce Bursary). The Coleg awards these to eligible students who study through the medium of Welsh and the money is provided annually by both bodies.
19. LEASING AGREEMENTS
Minimum lease payments under non-cancellable operating leases fall due as follows:
| Within one year Between one and five years |
2025 £ 126,867 179,286 306,153 |
2024 £ 121,992 268,084 390,076 |
|---|---|---|
Page 21
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS - continued FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
20. MOVEMENT IN FUNDS
| Unrestricted funds Unforeseen events fund Reserves fund Total unrestricted funds Restricted funds Restricted reserves funds Total restricted funds TOTAL FUNDS |
At 1.4.24 £ 1,000,000 3,124,955 4,124,955 72,750 72,750 4,197,705 |
Net movement in funds £ 0 86,913 86,913 (4,250) (4,250) 82,663 |
Transferred between funds £ 0 (435) (435) 435 435 0 |
At 31.3.25 £ 1,000,000 3,211,433 4,211,433 68,935 68,935 4,280,368 |
|---|---|---|---|---|
Net movement in funds, included in the above are as follows:
| Unrestricted funds Unforeseen events fund Reserves fund Total unrestricted funds Restricted funds Restricted reserves funds Total restricted funds TOTAL FUNDS Comparatives for movement in funds Unrestricted funds Unforeseen events fund Reserves fund Total unrestricted funds Restricted funds Restricted reserves funds Total restricted funds TOTAL FUNDS |
Incoming resources £ 0 11,032,778 11,032,778 13,050 13,050 11,045,828 At 1.4.23 £ 1,000,000 1,539,555 2,539,555 0 0 0 2,539,555 |
Resources expended £ 0 (11,011,181) (11,011,181) (5,300) (5,300) (11,016,481) Net movement in funds £ 0 1,613,400 1,613,400 0 44,750 44,750 1,658,150 |
Gains and losses £ 0 53,316 53,316 0 0 53,316 Transferred between funds £ 0 (28,000) (28,000) 0 28,000 28,000 0 |
Movement in funds £ 0 74,913 74,913 7,750 7,750 82,663 At 31.3.24 £ 1,000,000 3,124,955 4,124,955 0 72,750 72,750 4,197,705 |
|---|---|---|---|---|
Comparative net movement in funds, included in the above are as follows:
| Unrestricted funds Unforeseen events fund Reserves fund Total unrestricted funds Restricted funds Restricted reserves funds Total restricted funds TOTAL FUNDS |
Incoming resources £ 0 11,285,653 11,285,653 58,250 58,250 11,343,903 |
Resources expended £ 0 (9,932,487) (9,932,487) (13,500) (13,500) (9,945,987) |
Gains and losses £ 0 260,234 260,234 0 0 260,234 |
Movement in funds £ 0 1,613,400 1,613,400 44,750 44,750 1,658,150 |
|---|---|---|---|---|
Page 22
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
NOTES TO THE FINANCIAL STATEMENTS - continued FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
21. RELATED PARTY DISCLOSURES
During the year, the following transactions were undertaken with related parties:
An amount of £3,354,694 (2024: £3,675,641) was paid to Higher Education Institutions in order to fund educational activities in those institutions. These institutions are guarantors of the Coleg as set out below
22. COMPANY LIMITED BY GUARANTEE
The Coleg is a company limited by guarantee and accordingly does not have a share capital. The company guarantors are the following institutions:
Swansea University Aberystwyth University Bangor University Cardiff University University of Wales University of Wales Trinity Saint David University of South Wales Cardiff Metropolitian University Wrexham University Open University in Wales National Library of Wales Welsh Local Government Association Association of Schools for Welsh Language Education Parents for Welsh Language Education National Union of Students Wales Mudiad Meithrin Education and Health Improvement Wales
Each member's liability is limited to £10, namely the sum which each member undertakes to contribute to the Coleg's assets should it be wound up whilst they are a member or within a year of the end of their membership, in order to:
a) pay the Coleg's debts and liabilities which occurred whilst they were still a member, (b) pay the costs, charges and expenses of winding up, and
(c) adapt the rights of those contributors amongst each other.
Page 23
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
DETAILED STATEMENT OF FINANCIAL ACTIVITIES FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
| INCOME AND ENDOWMENTS Investment income Rents received Investments income Charitable activities Government Grants Institutional Subscriptions Cymraeg Gwaith Other Grants Other Income Donations Total incoming resources EXPENDITURE Charitable activities Wages Social security Pensions Grants to institutions Grants to individuals Other Pensions Support costs Marketing and communications Training Network agreement costs Rent |
2025 £ 15,000 135,673 150,673 10,107,295 99,404 625,000 8,000 54,406 1,050 10,895,155 11,045,828 1,646,648 177,454 247,448 6,195,076 1,236,247 9,502,873 0 171,304 6,766 134,111 123,279 |
2024 £ 20,000 132,858 152,858 10,228,000 99,403 723,400 0 93,558 46,685 11,191,046 11,343,904 1,529,876 160,523 239,283 6,595,738 1,140,676 9,666,096 (1,131,683) 170,691 11,234 95,440 119,243 |
|---|---|---|
Page 24
This page does not form part of the statutory financial statements
Y COLEG CYMRAEG CENEDLAETHOL
DETAILED STATEMENT OF FINANCIAL ACTIVITIES FOR THE YEAR ENDED 31 MARCH 2025
----- Start of picture text -----
2025 2024
£ £
Administration
Administration 141,147 199,877
Fixtures and fittings 3,083 3,455
Computer equipment 47,500 50,156
Bank interest 0 47,544
191,730 301,032
Educational activities
Educational activities 801,231 616,257
Governance
Governance 51,315 58,477
Governance
Support costs
Auditors' remuneration 16,740 19,440
Sundries 17,132 19,761
33,872 39,201
Total resources expended 11,016,481 9,945,988
Net (expenditure)/income before gains and losses 29,347 1,397,916
Realised recognised gains and losses
Realised gains/(losses) on fixed asset investments 53,316 260,234
Net (expenditure)/income 82,663 1,658,150
----- End of picture text -----
Page 25
This page does not form part of the statutory financial statements