Menter Bro Ogwr
Cwmni Cyfyngedig drwy warrant rhif 5522274
Elusen gofrestredig 1112683
Datganiad ariannol
Am y flwyddyn yn gorffen 31 Mawrth 2024

MENTER BRO OGWR
l Ebrill 2023 - 31 Mawrth 2024
CYNNWYS
TUD
Gwybodaeth Gweinyddol
Adroddiad y cyfarwydd￿r
Adroddiad yr archwilwyr annibynnol
Datganiad o'r Gweithgareddau Ariannol
Mantolen
10
Nodiadau ar y cyfrifon
11

MENTER BRO OGWR
Gwybodaeth am y Cwmni
am y cyfnod l Ebrill 2023 i 31 Mawrth 2024
Enw'r Cwmni:
Menter Bro Ogwr
Cyfeiriad Cofrestredig:
Menter Bro Ogwr
Twr Ysgol
Pen yr Ysgol,
Maesteg
Penybont ar Ogwr
CF34 9YE
Cyfarwyddwyr:
Daniel Lloyd Evans
John Thomas
Brian Roderick
Rhiannon Dixon
Margaret Thomas
Ysgrifennydd:
Amanda Jaine Evans
Rhif Cofrestredig
5522274 (Cymru a Lloegrl
Archwilwyr:
Curtls Bowden & Thomas Cyfyngedig
9 Court Road
Bridgend
CF31 IBE

MENTER BRO OGWR
Adroddiad y CyfanNyddwyr
am y cyfnod l Ebrill 2023 i 31 Mawrth 2024
Mae'r Cyfarwyddwyr, sydd hefyd yn Ymddiriedolwyr yr elusen at ddiben dedd￿riaeth cwmniaui yn
cyflwyno eu hadroddiad blynyddol a'r datganiadau ariannol archwiliedig am flwyddyn yn gorffen 31
Mawrth 2024.
Mae'r ymddiriedolwyr wedi mabwysiadu'r darpariaethau yn y 'Datganiad o Arferion a Argymhellwyd
i Elusennau 2005, wrth baratoi'r adroddiad blynyddol a'r datganiadau yma.
Gweithredu
Mae'r cwmni yn cael ei weithredu yn ol erthyglau a memorandwm Menter Bro Ogwr. Y Bwrdd sydd
yn gyfrifol am arolygu holl waith a busnes yr elusen, gyda'r aelodau'n gweithredu fel Cyfarwyddwyr
ac Ymddiriedolwyr. Etholir y Cyfarwyddwyr gan Gyfarfod Blynyddol Menter Bro Ogwr.
Cyfrlfoldebau'r ymddiriedolwyr/cyfaThvyddwyr
Mae'r ymddiriedolwyr/cyfarwyddwyr yn gyfrifol am baratoi'r Adroddiad Blynyddol. Mae hyn yn
cynnwys cyfrifoldeb am baratoi'r datganiadau cyllidol yn unol a gofynion safonau cyfrifyddol y
Deyrnas Unedig sy'n berthnasol. Mae cyfraith elusennau'r Deyrnas Unedig yn mynnu bod yr
ymddiriedolwyr yn darparu datganiadau cyllidol am bob blwyddyn sy'n rhoi darlun gwir a theg o
gyflwr yr elusen ac o incwm a thraul yr elusen am y cyfnod hwnnw.
Wrth baratoi'r datganiadau cyllidol mae disgwyl i'r ymddiriedolwyr:.
dewis polisiau cyfrifyddol addas ac yna eu cymhwyso'n gyson,.
gwneud gosodiadau sy'n rhesymol a chall,.
dweud fod safonau cyfrifyddol perthnasol a Datganiad Ymarferion a Argymhellwyd wedi cael eu
dilyn heblaw am unrhyw wyriadau materol sydd wedi ei datguddio a'u hesbonio yn y
datganiadau cyllidol;
darparu datganiadau cyllidol ar sail busnes oni bai ei bod yn anaddas I gymryd yn ganiataol y
bydd yr elusen yn parhau mewn busnes.
Mae'r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am gadw cyfrifon priodol sy'n datgelu gyda chywirdeb rhesymol ac
ar unrhyw adeg gyflwr cyllidol yr elusen ac i'w galluogi i sicrhau bod y datganiadau cyllidol yn
cydsynio a'r Ddeddf y Cwmniau 2006. Maent hefyd yn gyfrifol am sicrhau asedau'r elusen a chan
hynny i gymryd camau rhesymol i atal ac I ddarganfod twyll ac afreoleldd-dra arall.
Mor belled ag y mae'r ymddiriedolwyr yn gwybod:
does dim gwybodaeth perthnasol i'r archwiliad y mae'r archwilwyr yn anymwybodol ohono;
Cymerodd yr ymddiriedolwyr y camau priodol i ddatgan eu bod yn ymwybodol o holl
wybodaeth yr archwiliad ac i sicrhau bod y wybodaeth hon yn hysbys i'r archwilwyr.
Adolygiad Risg
Mae'r Bwrdd Rheoli wedi paratoi cofrestr risg sydd yn cynnwys risgiau fel parhad y Fenter, materion
ariannol, lechyd a Diogelwch, staffio a'r amgylchedd ac i sicrhau bod y camau priodol yn bodoli i
leihau ar y risgiau hynny.

Amcanion a Gweithgareddau
Amcanion yr elusen yw i hybu addysg a gwybodaeth cyffredinol y gymuned drwy hyrwyddo'r laith
Gymraeg.
Mae'r Fenter yn darparu ystod eang o wasanaethau drwy gyfrwng v Gymraeg ym Mwrdeistref
Penybont ar Ogwr a'r cyFfiniau. Ceir braslun o'r gwaith ar safle gwe y Fenter
www.menterbroo
wr.c
mru.
Mae Menter Bro Ogwr yn rhan bwysig o fywyd yr ardal ac yn cydweithredu gyda'r Cyngor Slr a nifer o
fudiadau Ileol. Yn ystod y flwyddyn datblygwyd nifer o weithgareddau a digwyddiadau er mwyn
hybu'r defnydd o'r Gymraeg ymhlith Cymry Cymraeg a Dysgwyr. Mae nifer o brosiectau eraill hefyd
wedi eu cyflawni ym myd busnes a gofal plant ac mae'r Fenter o hyd yn chwilio am gyFleoedd
newydd i hybu'r Gymraeg.
Mae'r Fenter yn ddiolchgar i Lywodraeth Cymru a'r Cyngor Sir am eu cefnogaeth ariannol i
weithgareddau'r Fenter. Hefyd rhoddwyd oriau o waith gan wirfoddolwyr sy'n gweithredu ar
bwyllgorau'r Fenter ac yn gweithio ar broslectau'r Fenter. Dymuna'r cyfarwyddwyr ddiolch i bawb a
gefnogodd y Fenter yn ystod y flwyddyn.
Mae'r Cyfarwyddwyr yn falch i gyflwyno'r adroddiad yma a'r adroddiad ariannol o weithgarwch y
Fenter. Mae'r cyfarwyddwyr wedi cymeradwyo yr adroddiad.
Budd ryhoeddus
Mae holl waith Menter Bro Ogwr yn cael ei gynllunio er budd y cyhoedd. Prlf amcan y Fenter yw I
hybu addysg a gwybodaeth cyffredinol y gymuned drwy hymyddo'r iaith Gymraeg.
Gwneir hyn drwy drefnu gweithgareddau a digwyddiadau sy'n agored i'r cyhoedd. Mae'r
gweithgareddau a digwyddiadau yn rhoi cyfle i bobl o bob oed gymdeithasu a gwella eu sgiliau
cyfathrebu a mwynhau mewn awyrgylch cyfeillgar. Rhoddir cyhoeddusrwydd eang i'r ddarpariaeth ac
anogir pobl newydd I gymryd rhan. Mae galw cynyddol am y ddarpariaeth oddi wrth y cyhoedd ym
mhob rhan o'r Sir.
Ni chodir tal am rai o'r gweithgareddau a phan mae angen codi tai rhoddir cefnogaeth I ddefnyddio'r
cymorth daliadau sydd ar gael i leihau'r gost i bobl sy'n methu talu'r pris Ilawn.

Polisi Arian Wrth Gefn
Mae'r ymddiriedolwyr wedi ystyried anghenion yr elusen am arian wrth gefn yn unol a chanllawiau a
roddwyd gan Gomisiwn yr Elusennau ac wedi mabwysiadu y polisiau canlynol:
Polisi Cronfa Arlan Wrth Gefn
Mae angen cronfa arian wrth gefn i
{a} gael arian i'w glustnodi ar gyfer prosiectau arbennig er mwyn eu datblygu neu wireddu mewn
cyfnod byr ac
{bl i sicrhau fod arian ar gyfer costau gweinyddu a chynnal sy'n galluogi'r elusen i weithredu yn
arbennig yn ystod y cyfnod ar ddechrau blwyddyn ariannol newydd ac
{cl Polisi yr ymddiriedolwyr yw v dylal'r Gronfa Arian Wrth Gefn fod oddeutu 14%- 18% O'r gwariant
anghyfyngedig.
Ar ddiwedd Blwyddyn Arlannol 2023124
Y gweddill oedd
Anghyfyngedig £19,262 Cyfyngedig £0
Mae'r arlan wrth gefn, sef £19,262 yn ddlgonol l Bynnal yr elusen dros gyfnod byr. Roedd yn 12% O'r
gwariant anghyfyngedig yn 2023/24
Arwyddwyd ar rhan y cyfarwyddwyr gan:
Cyfarwyddwr
22 Hydref 2024
5wyddfa gofrestredig:
Menter Bro Ogwr
Ty'r Ysgol
Pen yr Ysgol,
Maesteg
Penybont ar Ogwr
CF34 9YE

ADRODDIAD YR ARCHWILYDD ANNIBYNNOL I AELODAU MENTER BRO OGWR
Rydym wedi archwilio datganiad ariannol Menter Bro Ogwr ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben ar 310
Mawrth 2024 sy'n cynnwys y datganiad o weithgareddau ariannol, a'r fantolen a'r nodiadau
cysylltiedig. Y fframwaith adrodd ariannol a gymhwyswyd wrth eu paratoi, yw'r gyfraith berthnasol a
Safonau Cyfrifyddu'r Deyrnas Unedig IArfer Cyfrifyddu a Dderbynnir yn Gyffredinol yn y Deyrnas
Unedigl.
Paratowyd yr 3droddiad hwn i ymddiriedolwyr yr elusen, fel corff, ac ar eu cyfer hwy yn unig, yn unol
ag Adran 144 Deddf Elusennau 2011. Ymgymerwyd a'n gwaith archwilio fel y gallwn ddatgan i
ymddiriedolwyr yr elusen y materion hynny y mae'n ofynnol i ni eu datgan iddynt mewn adroddiad
archwilydd a heb fod at unrhyw bwrpas arall. I'r graddau Ilawnaf a ganiateir gan y ￿ra1th, nid ydym
yn derbyn nac yn cymryd cyfrifoldeb i unrhyw un ac eithrio'r elusen ac ymddiriedolwyr yr elusen fel
corfF, am ein gwaith archwilio, neu am y barnau a ffurfiwyd gennym.
Prlod gyfrlfoldebau'r Ymddiriedolwyr a'r Archwllwyr
Fel yr esbonnir yn y Datganiad o Gyfrifoldebau'r Ymddiriedolwyr, y mae'r ymddiriedolwyr Isydd hefyd
yn gyfarwyddwyr y cwmni at ddibenion y gyFraith cwmniau) yn gyfrifol am baratoi Adroddiad
Blynyddol yr Ymddiriedolwyr a'r datganiadau ariannol yn unol a'r gyfraith berthnasol a Safonau
Cyfrifyddu'r Deyrnas Unedig (Arfer Cyfrifyddu a Dderbynnir yn Gyffredinol yn y Deyrnas Unedigl ac
am fod yn fodlon bod y datganiadau ariannol yn rhol darlun cywir a theg.
Mae'r ymddiriedolwyr wedi dewis i'r datganiadau ariannol gael eu harchwilio yn unol a Deddf
Elusennau 2011 yn hytrach na Deddf Cwmniau 2006. Yn unol a hynny, rydym wedi ein penodi fel
archwllwyr o dan Adran 144 0 Ddeddf Elusennau 2011 ac adroddwn yn unol ag adran 154 y Ddeddf
honno. Ein cyFrifoldeb ni yw archwilio'r datganiadau ariannol a datgan barn arnynt yn unol a'r
gyfraith berthnasol ac a'r Safonau Rhyngwladol ar Archwilio IY DU ac Iwerddonl. Y mae'r safonau
hynnvn ei gwneud yn ofynnol i ni gydymffurfio a Safonau Moesegol y Bwrdd Arferion Archwilio ar
gyFer Archwilwyr.
Cwmpas yr archwillad o'r datganiadau ariannol
Rhoddir disgrifiad o gwmpas archwiliad o ddatganiadau ariannol ar wefan y Bwrdd Arferion Archwilio
www.frc.org.uk/apb/scope/private.cfm
Barn
Yn ein barn ni:
mae'r datganiadau ariannol yn rhoi darlun cywir a theg o sefyllfa materion v cwmni elusennol ar
31 Mawrth 2024 ac o'i adnoddau sy'n dod i mewn 8¢ o ddefnyddio adnoddau, gan gynnwys ei
incwm a'i wariant, ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben bryd hynny; ac
Mae'r datganiadau ariannol wedi'u paratoi'n briodol yn unol ag arfer Cyfrifyddu a Dderbynnir yn
Gyffredinol yn y Deyrnas Unedig; ac
Mae'r datganiadau ariannol wedi'u paratoi yn unol a Deddf Cwmniau 2006.

ADRODDIAD YR ARCHWILWYR ANNIBYNNOL I AELODAU MENTER BRO OGWR
Materion y mae'n ofynnol i nl gyfivryno adroddiad arnynt drwy eithriad
Nid oes gennym unrhyw beth i'w adrodd o ran y materion c3nlynol• y mae Deddf Elusennau 2011 yn
gofyn i ni gyflwyno adroddiad i chi arnynt, os barnwn..
fod y wybodaeth a roddir yn Adroddiad Blynyddol yr Ymddiriedolwyr yn anghyson mewn unrhyw
ffordd o bwys a'r datganiadau ariannol- neu
na chadwyd cofnodion cyfrifyddu digonol,. neu
nad yw'r datganiadau ariannol yn cyFateb i'r cofnodion a'r ffurflenni cyfrifyddu; neu
Nid ydym wedi derbyn yr holl wybodaeth ac esboniadau y mae arnom eu hangen ar gyFer ein
harchwiliad.
Stephen Davies
Archwiliwr Annibynnol
Ar gyfer.. Curtis Bowden & Thoma5 Cyfyngedig
Cyfrifwyr Siartredig Ardystiedig a
Archwilwyr Statudol
9 Court Road
Penybont ar Ogwr
CF31 IBE

Menter Bro Ogwr
Cwmni cyfyngedig trwy warant rhifr. 5522274
Elusen gofrestredig rhif: 1112683
Datganiad o Weithgareddau Ariannol
Incwm a Gwariant am y Flwyddyn yn diweddu 31 Mawrth 2024
Cronfeydd
Anghyfyngedig
Cronfeydd
Cyfyngedig
Cyfanswm
202312024
Cyfanswm
202212023
Adnoddau a dderbyniThwd
Granliau
82,925
82,925
87.406
Rhoddion
Llog Banc
Incwm Codi Arian
227
227
55
31,983
31,983
25790
Incwm arall
Cyfanswm derbyniwyd
115,135
115,135
113251
Adnoddau a wariwyd
Elusennol uniongyrchol
Gweithgaredd
Costau Cynnal
Gwananl arall
115,435
2.908
115,435
2,908
105,197
1,829
Cyhoedduswydd
Rheoli a gweinyddu
Slop Yr Hen Bont
3,331
3,331
3,394
Cyfanswm a warNvyd
121,674
121674
110.420
Adnoddau nel a dderbyniwyd
4,539
,539
2831
Balansau a ddygwyd ymlaen
25,801
25,801
22,970
8alansau a gariwyd ymlaen
19,262
25,801
Mae'r dalganiad o weithgareddau ariannol yn cynnwys yr holl enillion a cholledion y flwyddyn
Mae'r holl weithgareddau'n part)au.

Menter Bro Ogwr
Cwmni cyfyngedig trwy warant rhrf: 5522274
Elusen gofrestredig rhif: 1112683
Datganiad o Weithgareddau Ariannol
Mantolen ar 31 Mawrth 2024
2024
2023
Asedau Sefydlog
Asedau Anghyffyrddadwy
Asedion Cyffyrddadwy
Buddsoddiadau
Cyfanswm asedion sefydlog
Asedion Cyfredol
Stociau
Dyledwyr
Arian yn y Banc ac mewn Ilaw
25,801
Cyfanswm asedion cyfredol
25,801
Credydwyr tymor byr
Asedion Cyfredol Net
Cronfeydd
Cronfeydd anghyfyngedig
Cronfeydd cyfyngedig
19,262
25,801
Cyfanswm y Cronfeydd
Mae'r datganiadau ariannol yma wedi eu paratoi yn 01 y darpariaethau arbennig yn Rhan Vll
o ddeddf y Cwmniau 2006 yn ymwneud a chwmniau bach ac yn unol a Safonau Cymwys
ar gyfer Endidau Bach (Ebrill 2008)
Cymeradwywyd y cyfrifon gan y Cyfarwyddwyr ac fe'u harwyddwyd ar eu rhan gan".
10-

MENTER BRO OGWR
Nodiadau I'r Datganiad Ariannol
Polisiau cyfrifo
Y sail cyfrifo
Mae'r datganiadau ariannol hyn wedi eu paratoi o dan y confensiwn costau hanesyddol ac yn
unol a safonau cyfrif cymwys ar gyfer Endidau Bach Imewn grym Ebrill 20081. Dilynir hefyd y
Ddeddf Elusennau 2011 a'r datganiad o ymarferion a gynhwysir yn 'Adrodd a Chyfrifo am
Elusennau.. Datganiad o Arferion a Argymhellwyd i Elusennau ISORP), a gyhoeddwyd ym
Mawrth 2005.
Incwm Gwirfoddol
Derbyniwyd incwm gwirfoddol mewn ffurf rhoddion ac fe gynhwysir yn Ilawn yn y Datganiad o'r
Gweithgareddau Ariannol pan yn ddyledus. Ni chynwysir yn y cyfrifon gwerth y gwasanaeth
roddwyd gan wirfoddolwyr gan nad ydym yn gallu mesur y swm gan ddibynadwyaeth digonol.
Caiff incwm o fuddsoddiadau eu credydu wrth eu derbyn.
Dibrlslant
Nid yw'r tir yn cael ei ddibrisio. Dibrisir asedion sefydlog v cwmni ar raddfeydd er mwyn Ileihau
cost yr ased, Ilal eu gwerth gweddilliol, dros oes ddefnyddiol ddisgwyliedig yr ased fel a ganlyn:
Offer a chyfarpar 33.330A ar 8OSt
Grantiau
Caiff grantiau eu cynnwys yn y Datganiad o'r Gweithgareddau Ariannol pan yn ddyledus.
Treth
Mae Menter Bro Ogwr yn elusen gofrestredig ac felly yn rhydd o dalu treth corfforaethol ar ei
weithgareddau elusennol,
11

Menter Bro Ogwr
Cwmni Cyfyngedig drwy warrant rhif 5522274
Elusen gofrestredig 1112683
Derbyniadau a Threuliau am y Flwyddyn yn diweddu 31 Mawrth 2024
Menter Bro Ogwr
Cwmnl cyfyn9edig trwy warant rhlf:
5522274
EIus9n g0fr•Str￿lg rhlf: 1112683
DERBYNIADAU A THREULIAU AM Y
FLV￿DDYN
YN DIIIEDDU 31 MAVIRTH 2024
Dorbynladau
Troullau
Llywodraelh Cyrnru
C￿b ar ol ysgol
Gweilhgareddau
Yr Hogwr
Cyngor Llyfrau
Mentrau lailh Cymru
Grant Slralegaelh Llywodraelh Cymfu
Cyngor Pen-y-bonl
Dwr Gyrnru
60,000.00
25465
3382
4032
25
750
3439
17786
29
Cynogau
Teilhio l Treuliau
Swyddfa
Nwy a Trydan
Dfvr
Clybiau ar 01 Ysgol
Yswirianl
Aelodaelh
Ffon
GweilhgaTedd8U
Yr Hogwr
Hyfforddianl
Titan
Coslau Ban¢
100,818
2,076
1,619
991
298
2,207
1,381
1,000
1,872
1,618
4,386
2,064
1,266
78
Cyfanswm
£114.908
Llog cyf cadw
£227
Cyfan8wm
121,874
Cyfanswm
121.874
Cyfanswm
115,135
Trosglwyddladau B8nc
Derbyni8d Cyfrif Cadw
Derbyniad Cyfrif Cyfredol
Cyfanswm D•rbynladau
11S130
25,000
17,083
Cylanswm Tr8ullau
163 767
CRYNODEB
Cronfa Anghyfyngedig
Cyfanswm derbYn￿ryd
Cyfanswm a wariwyd
115,135
121674
Adnoddau net a dderbyniwyd
.539
Balan$ dygwyd ymlaen
25.801
Balans
d rnlaen
19262
12

ADRODDIAD BLYNYDDOL 2023 - 2024
MENTER BRO OGWR
Hybu a hyrwyddo'r defnydd o'r iaith Gymraeg drwy gydweithio a mudiadau. cymdeithasau,
busnesau, dysgwyr ac ysgolion. Bwriad y Fenter yw codi proffil yr iaith Gymraeg yn y sir
gan gynyddu cyfleoedd trigolion o bob oedran i ddefnyddio'r Gymraeg mewn amrywiaeth
o feysydd.
MENTRAU IArrH

RHAGAIR
Ar ddiwedd blwyddyn arloesol, Ile dathlwyd y Fenter ein pen-blwydd So
oedl Mae'n bleser cael cyflwyno Adroddiad Blynyddol Menter Bro Ogwr
am y flwyddyn 2023-24, blwyddyn y gwelsom newid syfrdanol i'n
gwasanaethau a bywydau ein cymunedau.
Ni ellid ymgymryd a'r her heb deyrngarwch ac ymrwymiad y staff,
swyddogion. aelodau'r Is-bwyllgor a'r Bwrdd Rheoli. gwirfoddolwyr a
phartneriaid fel ei gilydd, Bu nifer o ddatblygiadau cyffrous yn ystod y
flwyddyn ddiwethaf yn seiliedig ar gynlluniau newydd. ymateb i ofynion
cymunedau Ileol ac wrth gwrs heriau ol-effeithiau'r pandemig.
IIqLblYDD MAPLI"
PElleLWYQQ'HAPUS
Llwyddodd y Fenter i ddenu dros £115.000 o gyllid tuag at wasanaethau
cyfrwng Cymraeg yn y Sir yn ystod y flwyddyn sy'n cynnwys grantiau a
chytundeb gan Gyngor Pen-y-bont. Llywodraeth Cymru, y Ganolfan
Dy.%gu Cymraeg Genedlaethol, a ffioedd gofal plant.
Manteisiwyd ar weithio mewn partneriaeth, a hynny mewn perthynas a
nifer o fudiadau a sefydliadau yn Ileol, yn sirol ac yn genedlaethol.
Lansiwyd nifer o gynlluniau a phrosiectau cyffrous yn ystod y flwyddyn.
Mae ein dyled ni'n fawr i aelodau Bwrdd Rheoli Menter laith Bro Ogwr am
eu hymroddiad a'u harweiniad parhaol ac am eu codernid a'u cefnogaeth.
i dim o staff brwdfrydig am eu cydweithrediad ac i'r Ilu o wirfoddolwyr
gweithgar am eu cyfraniad a'u cefnogaeth.

PWY YDYM NI: CWRDD A'R STAFF
Rhiannon Thomos
Uwch-weithiwr
Chwarae
Gweitniwr Chwarae
Kath Cam"
Svryddog
Gwasanaetlau Plant
a Theuluoedd
Gweithiwr Chwaroe
Prif Swyddog
leuan Dixon
Swyddo8 Cymunedol
GweiLhiwr Clwarae

PWY YDYM NI: BWRDD RHEOLI
Ymddiriedolwyr
Daniel Lloyd Evans
Cadeirydd
Is-bwyllgor Rheoli
Rhiannon Dixon
Is-gadeirydd
Prif Swyddog
John Thomas
Trysorydd
Brian Roderick
Gwasanaethau
Margaret Thomas
Theuluoedd
Amanda Jaine Evans
Ysgrifennydd y Cwmni
Staff Rhan Ams.er
Gwirfoddolwy.r

CYNLLUN GOFAL PLANT MENTER BRO OGWR
Menter Bro Ogwr yw'r unlg ddarparwr cynlluniau gofal y tu
allan i'r ysgol trwy gyfrwng y Gymraeg yn Sir Pen-y-bont ar
Ogwr. Rydym yn cynnal Clwb Bananas yn Ysgol Gymraeg Bro
Ogwr. sy'n hynod o Iwyddiannus. Mae'r clwb ar agor yn ystod
tymor yr ysgol yn unig ac yn cynnig Ile i 16 0 blant fynychu'r
clwb bob sesiwn. o ddydd Llun i ddydd Gwener. Mae 40 0
blant wedi manteislo ar y gwasanaeth hwn eleni.
O ganlyniad i rienl elsiau clwb ar 61 ysgol yn ysgol Cynwyd
Sant. Ilwyddwyd i agor ein hail ddarpariaeth Clwb Bananas
Cynwyd Sant ar 17 Ebrill 2023. Mae 42 0 blant wedi monteisio
ar y gwasanaeth hwn eleni.
Mae'r ddarpariaeth yn rhoi cyfle allweddol i gynnig gwaith
cyfrwng Cymraeg i siaradwyr Cymraeg y Sir a'r cyfle i bobl
ifanc ennill cymwysterau yn y maes sy'n sicrhau gwaith Ileol
trwy gyfrwng y Gymraeg iddynt. Rydym wedi Ilwyddo i
recriwtio 3 aelod newydd o staff i weithio yn y maes hwn eleni.
Rydym yn ddiolchgar lawn i'n Swyddog Gwasanaethau Plant
a Theuluoedd. Kath Campbell. am ei gwaith wrth gefnogi ein
staff gofal a slcrhau ein bod yn cyflawni gwasanaeth o safon
uchel, trwy gyfrwng y Gymraeg i deuluoedd y Sir.

GWEITHGAREDDAU PLANT A PHOBL IFANC
Dros 530 yn cymryd rhan
9 0 glybiau wythnosol
Dros 230 0 weithgareddau wyneb yn wyneb Fel rhan o'r prosiect rydym wedi ymgysylltu a'r
darpariaethau ieuenctid Ileol i egluro'r hyn yr
Yn ystod y tymor ysgol ac yn ystod y gwyliau ysgol. rydym yn cynnal
ydym yn ceisio ei gyflawni ac rydym yn
gweithgareddau amrywiol ar gyfer plant oedran ysgol gynradd i fwynhau. ymgynghori a staff a phobl ifanc ar eu
gwneud ffrindiau newydd a defnyddio'r Gymraeg. Mae'r gweithgareddau
meddyliau. eu teimladau a'u dealltwriaeth o
hyn yn cynnwys clwb ceidwaid, clwb pel-rwyd. clybiau celf a chrefft,
ddiwylliant Cymru a hanes eu hardal. Mae hwn
clybiau sbort a sbri. cynlluniau chwarae. Cwis Dim Clem. Dawns Haf a mwy. yn cael ,
eu mynychu.
Rydym yn gweithredu gwasanaeth leuenctid cyfrwng Cymraeg ar gyfer
ei ddefnyddio i ddatblygu rhaglen bedair
pobl ifanc y Sir. Cyflogir Swyddog Cymunedol Ilawn amser. yn Ysgol Gyfun wythnos ar gyfer un deg saith darpariaeth yn
Gymraeg Llangynwyd. Mae'r Swyddog yn gyfrifol am ddatblygu cyfleoedd ystod y flwyddyn ariannol hon.
a gweithgareddau cyfrwng Cymraeg ar gyfer pobl ifanc ar draws y sir y tu Mae'r prosiectau sy'n cofrestru yn cymryd
allan i oriau ysgol ac yn ystod y gwyliau ysgol. Mae'r gweithgareddau hyn rhan mewn rhaglen bedair wythnos sy'n
yn cynnwys sesiynau Pop-up. clybiau wythnosol. cyfleoedd i wirfoddoli a
edrych ar yr iaith Gymraeg. diwylliant a hones
theithiau omrywiol.
yn ogystal a hanes Ileol eu hardal.
Mae sesiwn pedwar yn cael ei threulio yn creu
graffiti i'w arddangos o fewn y prosiect. Bydd
yr17 darn yn cael eu harddangos ar Fawrth 31
y flwyddyn nesaf gyda phobl ifanc, rhieni, staff
ac uwch swyddogion y Cyngor Sir yn
mynychu.
Roedd y Fenter yn ffodus lawn i ennill tendr i gynnal Prosiect Gwlad ar
draws y Fwrdeistref. Ar ddechrau'r rhaglen. gwnaethom greu proffiliau
cymunedol ieuenctid ar gyfer ardaloedd Gogledd. Dwyrain a Gorllewin y
Sir. Mae'r rhain yn cynnwys y darpariaethau ieuenctid sydd ar gael i bobl
fanc, demograffeg sgiliau ieithyddol, yn ogystal a'r ysgolion y maent yn

GWEITHGAREDDAU TEULU
Dros 120 yn cymryd rhan
Dros 10 0 weithgareddau wyneb yn wyneb
3 0 gyrsiau/sesiynau i rieni.
Mae cynnig gweithgareddau i'r teulu cyfan yn
floenoriaeth i'r Fenter ac yn ystod y flwyddyn, darparwyd
diwrnodau a gweithdai yn arbennig i deuluoedd. Yn ogystal
a hyn. darparwyd nifer o gyrsiau i rieni fanteisio ar y cyfle i
ddysgu Cymraeg i'w hannog i'w defnyddio yn y cartref gyda'u
plant.
Mae'n allweddol bod cyfleoedd cyfrwng Cymraeg ar gael i
blant a'u teuluoedd er mwyn sicrhau cyswllt a'r Gymraeg. Bu'r
cyfleoedd yn cynnwys ein sesiynau stori a chrefft ar draws
nifer o lyfrgelloedd y Sir, cyfres o helfeydd yn y parc.
digwyddiad Nadoligaidd Cymraeg i'r Teulu. stori gyda Sion
Corn, dathlu Santes Dwynwen, cyfleoedd cymdeithasu yn ystod
gwyliau'r haf o dan ein prosiect Haf o Hwyl i'r Teulu. a mwy.
*r,
Bu ein cyrsiau yn cynnwys sesiynau Bytis Bygis. cwrs Cymraeg
yn y Bag, a chwrs Cymraeg yn y Cartref.

CYFLEOEDD I OEDOLION
CymroÈg, Maen.,
o w¢lthgaredd.av
Dros 130 0 oedolion
Dros 130 0 weithgareddau wyneb yn wyneb
Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf, trefnwyd gweithgareddau wythnosol
ac achlysurol i oedolion. Mae sawl gweithgaredd i ddysgwyr i gael
ymarfer a datblygu eu Cymraeg.
Bu'r cyfleoedd hyn yn cynnwys boreau a phrynhawniau coffi. coffi a
chlonc ar-lein, Cam Ymlaen. ymweld a pherfformiad Golygfeydd o'r
Pla Du. Parti Pen-blwydd Menter Bro Ogwr. Swper Nadolig, Dathlu'r
Hen Galan, Noson Cawl a Chan a mwy. Yn ystod y flwyddyn.
mynychodd 97 0 oedolion ein sesiynau cymdeithasu.
cysylltiad drwy ddarparu gweithgareddau. cofrestr
a hefyd i rannu gwybodaeth am unrhyw gyfleoedd
sy'n codi. Yna mae'r gwirfoddolwr yn hysbysebu'r
rhain ymhlith yr aelodau yn eu sesiynau.
Mae'n bwysig nodi ein bod wedi derbyn cefnogaeth ac ymrwymiad
diffuant oddi wrth ddysgwyr y sir ers cychwyn y Fenter ac. erbyn
hyn. mae grwp craidd o ddysgwyr yn mynychu pob gweithgaredd a
gynigir,
Mae'n bwysig lawn i'r Fenter ein bod yn
cynorthwyo. yn gweithio mewn partneriaeth ac yn
cefnogi sefydliadau Ileol eroill sy'n hybu'r Gymraeg,
Buom felly yn cydweithio gyda Dysgu Cymraeg
Morgannwg a Choleg Penybont i ddarparu stondin
gwybodaeth yn nigwyddiad Ffair y Glas y Coleg, a
chwrdd a Dosbarth Mynediad1 i siarad am waith y
Fenter a chyfleoedd i gymdeithasu trwy gyfrwng y
Gymraeg.
Mae gan y Fenter 5 gwirfoddolwr sy'n gyfrifol am ein digwyddiadau
wythnosol. Rydym yn targedu gwirfoddolwyr newydd o fewn ein
prosiectau wythnosol. Maent yn cael eu grymuso drwy ymuno a'r
sesiynau wythnosol ac yna cael eu targedu drwy staff y Fenter i holi
am eu diddordeb mewn gwirfoddoli. Rydym yn eu hyfforddi a phan
fyddant yn hapus, rydym yn gadael y sesiwn iddynt tra bod y staff
yn symud ymlaen i ddechrau sesiwn arall. Rydym yn cadw mewn
Yn ogystal a hyn. darparu gwybodaeth reolaidd am
ein digwyddiadau i'w rhannu gyda dysgwyr.

Mae angen rhannu'r gwaith hwn yn eang
o fewn Sir Pen-y-bont ar Ogwr ac yn
ehangach, er mwyn i gartrefi gofal eraill
ddysgu o arfer da. Mae angen rhoi
pwyslais ar nifer y siaradwyr Cymraeg
sydd ar gael yn y Fwrdeistref fel y gall
gwaith cynllunio effeithiol goel ei wneud i
fynd i'r afael a'r materion hyn a bodlonl
cyfarwyddebau Llywodraeth Cymru. ac i
ddiwallu anghenion pobl leol drwy
gyfrwng y Gymraeg.
GOFALU YN GYMRAEG
Prosiect ar y cyd rhwng Menter Bro
Ogwr a chartref preswyl Foxtroy House
yw'Gofalu yn Gymraeg,. Rydym wedi
darparu rhaglen wythnosol i 17 0
breswylwyr gymryd rhan mewn
sesiynau laith a diwylliant Cymraeg yn
ogystal a gwersi Cymraeg anffurfiol i 7
aelod o staff. Pwrpas y gwersi Cymraeg
yw dysgu Cymraeg sylfaenol y gallai'r
staff ei defnyddio gyda'r preswylwyr tra
byddant yn y gwaith,
Ar hyn o bryd yng Ngholeg Penybont.
mae 17 0 fyfyrwyr yn dilyn cwrs lefel 2
lechyd a Gofal Cymdeithasol a 24 0
fyfyrwyr yn ymgymryd a lefel 3. Mae 40
o fyfyrwyr wedi cofrestru ar.y cwrs
mynediad. 34 O'r rhain ar iechyd a 6 ar
ofal cymdeithasol.
Mae'r sesiynau hyn yn parhau ac wedi
datblygu cyfle ymgysylltu cymunedol.
Ile rydym yn cynnal digwyddiad Caffi
Cymraeg yn dathlu Dydd Gwyl Dewi a
Diwrnod Shwmae, gan wahodd trigolion
Ileol i fynychu'r cartref preswyl Ile
gallont gael coffi o sgwrs gyda'r
preswylwyr. Rydym hefyd wedi gweld
ymweliad gan Y Fari Lwyd o fewn
sesiwn eleni.
Mae'r Coleg yn rhagweithiol wrth gadw
data cywir ar nifer y siarodwyr Cymraeg
sy'n mynychu'r cyrsiau hyn. ar hyn o
bryd mae 1 dysgwr yn dilyn y cwrs lefel
2. 9 yn dilyn y cwrs lefel 3 ac 1 ar y cwrs
mynediad. Rhywbeth y bydd y Fenter yn
gwneud gwaith arno o fewn y flwyddyn
ariannol nesaf.

PAPUR BRO: YR HOGWR
PAPUR afta OSiVR
)06J2d
Mae Menter Bro Ogwr wedi parhau i gyhoeddi Yr
Hogwr - Papur cymunedol Cymraeg ar gyfer ardal
Pen-y-bont ar Ogwr a gyhoeddir yn fisol gan bobl
leol o fewn cymunedau Ileol Pen-y-bont ar Ogwr.
Rydym yn ymwybodol lawn o gyfraniad arbennig yr
Hogwr i gynnal a hyrwyddo bywyd Cymraeg ein
cymuned, sydd wedi gosod y sylfaen i waith y
Fenter, Rydym wedl denu erthyglau gan
gynulleidfaoedd newydd, ac rydym hefyd wedi gallu
parhau i wneud defnydd o'r tim ardderchog o
wirfoddolwyr sydd gennym. diolch i bob un ohonoch.
Edrychwn ymlaen at flynyddoedd eto o gyhoeddi'r
Hogwr.
PAPV51 gao OSWII
APUP Elko 06WR

PARTNERIAETH GYDAG AWEN
Yni[Irli3"iL3dol.?vll I
LlyfrgeIl￿dd
Rydym yn parhau i adeiladu ar ein perthynas gydag
Awen, Elusen gofrestredig yw Ymddiriedolaeth
Ddiwylliannol Awen. Ei diben yw gwella bywydau pobl.
Mae AWEN yn gwneud hyn drwy ddarparu cyfleoedd i
bobl a chymunedau brofi, mwynhau a chael eu
hysbrydoli gyda'i gilydd gan ddiwylliant.
Maent un gweithredu ystod o gyfleusterau a
gweithgareddau diwylliannol. gan gynnwys theatrau.
Ilyfrgelloedd. canolfannau cymunedol. plasty a pharc
gwledig. Moe Awen yn denu dros filiwn o ymweliadau i'w
Ileoliadau a'i gwasanaethau bob blwyddyn.
Rydym wedi denu pobl newydd i'n darpariaethau drwy
gynnal digwyddiadau wythnosol mewn 3 0 leoliadau
AWEN ar draws Pen-y-bont ar Ogwr. Mcje unigolion
wedi dweud bod yn well ganddynt gyfarfod o fewn eu
cymuned eu hunain yn hytrach na theithio. ac mae'r
bartneriaeth waith hon wedi rhoi cyf le i hyn ddigwydd.
Rydym yn edrych ymlaen yn fawr lawn at adleoli
swyddfa'r Fenter i Neuadd y Dref Maesteg wythnos
gyntaf mis lonawr 2025.
MENTU U• •GWI,

RAS YR IAITH
Ar yr 22ain o Fehefin daeth dros 200 0 bobl i redeg i
ddathlu'r Gymraeg ym Mro Ogwrl Nid ras arferol yw
Ras yr laith, ond ras i fwynhau'r Gymraeg gyda
ffrindlau. Y nod yw codi ymwybyddiaeth o'r iaith,
dangos balchder ati a dangos i'r byd fod cefnogaeth i'r
Gymraeg ar lawr gwlad, Ac mae'r ras i bawb- os ydych
chi'n siarad Cymraeg neu beidio.
Mae'r ras wedi'i seilio ar ros y 'Korrika' yng Ngwlad y
Basg sydd wedi ysbrydoli'Ar Redadeg.. sef ras debyg
yn Llydaw. Ac mae rasys tebyg yn Iwerddon, Catalwnia
a Galisia. Digwyddodd Ras yr laith yng Nghymru yn
2014, 2016 a 2018 fel ras ar draws Cymru gan basio
baton yr iaith ymlaen o gymal i gymal. Gyda ras rithiol
yn 2020 Ilwyddodd y Mentrau laith a'r rhedwyr i gasglu
miloedd o bunnoedd at elusennau'r Byrddau lechyd yng
Nghymru.
Eleni roedd 11 cymal ar draws Cymru ar yr un pryd i
greu un digwyddiad mawr ar draws y wlad. Cynhaliwyd
ein cymal ni yn Nhref Porthcawl. Hoffai Menter Bro
Ogwr ddiolch yn fawr lawn i bawb oedd wedi cymryd
rhan. gwirfoddoli, neu gefnogi Ras yr laith 2023 ym
Mhorthcawl! Roedd yn ddiwrnod gwych ac mor braf
gweld pawb yn dod at ei gilydd i gerdded dros yr iaith a
dathlu'r Gymraeg.

GIVYL OGI OGI OGWR
Erbyn hyn mae Ogi Ogi Ogwr yn uchafbwynt yn ystod y
flwyddyn i'r Fenter ac i'n partneriaid ac yn cynnig cyfle
ardderchog i ddathlu Cymreictod y sir oc i ddangos yr
amrywiaeth o gyfleoedd sy'n bodoli'n Ileol i ddefnyddio'r
Gymraeg. Edrychwn ymlaen at ddatblygu'r wyl ymhellach y
flwyddyn nesaf.
Unwaith eto eleni, cynhaliwyd ein Gwyl fach Gymraeg
Ogi Ogi Ogwr ym Mharc Gwledig Bryngarw.
Ar laf o Orffennaf 2023. cynhaliwyd diwrnod o
weithgareddau. perfformiadau a stondinau gwybodaeth
ar gyfer y gymuned gyfan, gyda'r rhain yn cynnwys
Ysgol Bro Ogwr, Ysgol Calon y Cymoedd, Ysgol Cynwyd
Sant. Ysgol Y Ferch o'r Sgér, Rhys Howard. Lily Howard.
Cymroeg i Blant Penybont. Dysgu Cymraeg
Morgannwg. RhAG, Bridgend Carers Centre. Yr Hen
Lyfrgell Porth, Red Room Confectionery a Chyngor
Bwrdeistref Pen-y-bont. Halibalw. Gwyr y Stac. Wigwam.
Mei Gwynedd, Foxtroy a Sophie Williams, Diolch i chi ac
i'r14 unlgolion a wirfoddolodd eu hamser ar y diwrnod.
Diolch yn arbennig i'n prif bartner AWEN wrth iddynt
gytuno i ddefnyddio Ty Parc Bryngarw a'r Nyth ar y
diwrnod i sicrhau bod yr Wyl hon yn tyfu ac nad yw'n
achosi problem mewn tywydd garw.
Ymwelodd dros 500 a'r wyl yn ystod y diwrnod
bendigedig. pawb yn dod at ei gilydd i hybu'r Gymraeg
ym Mharc Gwledig Bryngarw.

GORYMDAITH A CHYSTADLEAETH GWYL DDEWI AR Y CYD A
MCARTHUR GLEN
Trefnwyd Gorymdaith ar y cyd a
McArthur Glen. Pen-y-bont i ddathlu
Dydd Gwyl Dewi eleni. Fel rhan o'r
dathlu cafwyd 429 0 geisiadau ar
gyfer cystadleuaeth 'Caru Cymru,.
Gorymdaith o gwmpas McArthurGlen
ac yna perfformiadau gan blant Ysgol
Cynwyd Sant, Ysgol Y Ferch o'r Sger.
Ysgol Gynradd Calon y Cymoedd.
Ysgol Gynradd y Drenewydd. Ysgol
Gymraeg Bro Ogwr ac Ysgol Gyfun
Gymraeg Llangynwyd. Daeth y
Cynghorydd Huw David. Arweinydd y
Cyngor, i arwain yr orymdaith. Roedd
yn ddigwyddiad hynod Iwyddiannus,
gan ddenu plant. pobl ifanc, rhieni,
gwirfoddolwyr a thrigolion Ileol i fod
yn rhan o'r dathliad.

GWIRFODDOLI GYDA MENTER BRO OGWR
5 gwirfoddolwr yn cefnogi ein digwyddiadau cymunedol wythnosol
10 0 wirfoddolwyr ifanc
7 aelod o Fwrdd Rheoli ac Is-bwyllgor Rheoli Menter Bro Ogwr
Mae denu a chefnogi gwirfoddolwyr wedi bod yn
rhan annatod o waith y Fenter ers ei sefydlu.
Mae cefnogaeth ac ymroddiad gwirfoddolwyr yn ein
galluogi ni i ddarparu trawstoriad eang o gyfleoedd
trwy gyfrwng y Gymraeg.
Yn ogystal, mae'r cyf le i wirfoddoli gyda'r Fenter
trwy gyfrwng y Gymraeg yn brofiad allweddol wrth
ddysgu'r Gymraeg. rhannu sgiliau neu fanteisio ar
gyfleoedd newydd o fewn y gymuned i ddefnyddio
eich Cymraeg.
Mawr obeithiwn y gallwn barhau i ddatblygu'r
cyfleoedd hyn a sicrhau bod cyfleoedd newydd i
wirfoddolwyr o bob oedran wirfoddoli trwy gyfrwng
y Gymraeg yn Ileol a chael cydnabyddioeth am y
cyfraniad hwn,

CYFATHREBU A'R CYHOEDD
Menter Bro Ogwr
Ty'r Ysgol.
Pen yr Ysgol.
Maesteg.
CF34 9YE
E-Bost: menter@broogwr.org
Gwefan: www.menterbroogwr.cymru
Rydym wedi parhau i godi ymwybyddiaeth o
waith y Fenter. y Gymraeg. digwyddiadau
cymdelthasol. a'r gwasanaethau Cymraeg sydd ar
gael drwy osod erthyglau rheolaidd yn ein papur
bro,
menter@broogwr
Rydym yn gwneud defnydd cyson o'n tudalennau
Facebook, Twitter ac Instagram ac wedi gweld
cynnydd parhaol yn nifer y dilynwyr sydd gan y
Fenter. Ar ddiwedd y flwyddyn, roedd 2.100 yn ein
dilyn ar Facebook a 1.729 ar Twitter. Roedd 456 0
bobl hefyd yn ein dilyn ar Instagram erbyn diwedd
y cyfnod hwn.
@menterbroogwr
menterbroogwr
Diolch
Diolch i'r holl rieni. plant a phobl ifanc am droi atom yn y Fenter laith i chwilio am gefnogaeth neu weithgareddau trwy
gydol y flwyddyn, Rydym yn falch o allu gwasanaethu trigolion Sir Pen-y-bont ar Ogwr. drwy gynnig rhywfaint o gymorth o
ran eu hanghenion ieithyddol. ond yn falch hefyd o allu dwyn perswod ar eraill o ran rhoi cynnig ar ddefnyddio'r Gymraeg
a'r manteision o'i defnyddio, boed fel dysgwyr. grwpiau cymunedol neu fudiadau Ileol. Diolchwn hefyd i'r holl wirfoddolwyr
sydd wedi rhoi o'u hamser yn ystod y cyfnod hwn. i helpu i lywio gwaith y Fenter. neu i'n cefnogi wrth gynnal
gweithgareddau.

'*.y.-
IWJ
R HEN,
*¢P* 2kn,J-