RHIF CWMNI COFRESTREDIG: 03865538 (Cymru)
RHIF ELUSEN GOFRESTREDIG: 1078543
Adroddiad r Ymddiriedolw
aniadau ariannol wedi eu harchwilio ar
n diweddu 31 Rha
f r2023
Dat
fer
flw
dd
ar
Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Cwmni c
edi
drw
warant

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
nnw
fer
dat
aniadau ariannol
flw
dd
n a ddaeth i ben ar 31 Rha
ar
r 2023
Tudalen
Adroddiad yr Cadeirydd
Adroddiad yr Ymddiriedolwyr
Adroddiad yr Archwilwyr Annibynnol
Datganlad o Weithgareddau Ariannol
10
Mantolen
Datganiad Llif Arlan
13
Nodladau i'r Datganiad Llif Arian
14
Nodiadau i'r Datganiadau Ariannol
15 i 26

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Adroddiad r Cadei
dd
ar
fer
flw
dd
n a ddaoth i ben ar 31 Rha
r 2023
M8e hon wedi bod yn flwyddyn o fuddsoddi'n drwm yn ein staff a'n strwythurau. Y bwriad yw
sicrhau fod gennym yr adnoddau, ar bob lefel, i'n galluogi i wneud y defnydd gorau posibl o'r safle,
y cyfleusterau a'r enw da sydd gennym.
Yii dilyn proses o ynigynghori, gyda chymorth arbenigwyr allanol, penodwyd tri is-reolwr, o dan
aweiniad y Prif Weithredwr, i arwain adrannau gafodd eu diffinio o'r newydd. Gwnaed nifer o
benodiadau newydd ar draws y sefydliad ac adolygwyd cyfiogau i sicrhau bod Nant Gwrtheyrn yn
cael ei weld yn gyfiogwr da, sy'n cynnig teleraLI deniadol.
Mae'r camau hyn yn gyfystyr a buddsoddiad sylweddol, gyda'r bwriad o sicrhau ad-daliad buan
wrth gynyddu incwrn a chyllid mewn Ilaw. Lluniwyd Cynllun Busnes 5-m1ynedd cynhwysfawr fydd
yn ganllaw cryf er mwyn sicrhau'r canlyniadau sy'n cael eu deisyfu. Rhannwyd y cynllun gyda'r
staff i gyd a rhoddwyd trefniadau adolygu a chyfathrebu effeithiol mewn Ile.
Coron ar walth y flwyddyn oedd canlyniadau gwych adolygiad Eslyn o'n gwaith addysgiadol, gan
ddyfarnu nod 'Rhagorol' yn y pum maes dan sylw. Rydym yn hyderus y bydd hyn yn sylfaen
arbennig ar gyfer ehangu ac amrywio'r ddarpariaeth yn y dyfodol.
Tristwch mawr ar adeg cyhoeddi'r Adroddiad hwn, wrth ddiolch i'r holl yrnddiriedolwyr a'r staff am
eu cyfraniad, yw nodi marwolaeth Gwenda Griffith, a fu'n Ymddiriedolwr ers 2014. Byddwn yn colll
ei chyfraniad manwl ao ymroddedig yn fawr.
Huw Jones
Cadeirydd yr Ymddiriedolaf)th
Mai 2024
Tudalen 1

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Adroddiad r Ymddiriedolw
ar
fer
flw
dd n a ddaeth i ben ar 31 Rha
r 2023
Mae'r ymddiriedolwyr, sydd hefyd yn gyfarwyddwyr yr elusen at ddibenion Deddf Cwmn'i'au 2006,
yn cyflwyno eu hadroddiad gyda datganiadau ariannol yr elusen am y flwyddyn yn diweddu ar 31
Rhagfyr 2023. Mae'r ymddiriedolwyr wedi mabwysiadu darpariaethau Cyfrifeg ac Adrodd gan
Elusennau: Datganiad o Ymarfer a Argymhellir sy'n berthnasol i elusennau sydd yn paratoi eu
cytrifon yn unol a'r Safon Adrodd Ariannol sy'n gymwys yn y DU a Gweriniaeth Iwerddon (FRS
102) (daelh i rym 1 lonawr 2019).
AMCANION A GWEITHGAREDDAU
Amcanion ac amcanion
Pwrpas Ymddiriedolaeth Nant Gwrtheyrn, y cwmni. yw hyrwyddo a meithrin 8ddysg a hyfforddiant
yr iaith, diwylliant a Ilenyddiaeth Gymraeg, yng Nghymru. Mae'r cwmni'n cael ei redeg yn bennaf
yng Nghanolfan Genedlaelhol yr lailh a Threftadaeth yn Nant Gwrtheyrn, ger Llithfaen, ond
weithiau cynhelir gweithgareddau mewn canolfannau eraill pan fo angen.
Budd y cyhoedd
Mae'r ymddiriedolwyr yn cadarnhau eu bod wedi cydymffurfio a'r dyl8tswyddau a nodir yn adran
17(51 o Ddeddf Elusennau 2011, sef rhoi sylw dyledus i'r canllawiau budd cyhoeddus a gyhoeddlr
gan y Comisiwn Elusennau.
ADOLYGIAD ARIANNOL
Sefyllfa arlannol
Daeth y cwmni elusennol i ddiwedd y flwyddyn gyda gorwariant dros incwm 0 £5,790 {2022'. incwm
0 £91,088).
Prif ffynonellau ariannu
Daelh prif ffynhonnell ariannu yr amcanion elusennol o'r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol,
gyda defnydd strategol o asedau a 11801iad y cwmni yn ategu hyn, H.y. yn ogyslal a ac mewn
efnogaeth i'r prif amcanion, cynhaliwyd rhai gweithgareddau masnachol cyfyngedig, gyda'r
gweithgareddau hyn yn cynnwys gweithredu Caffi Meinir, defnyddio'r safle fel Ileoliad priodas, a
phan fydd Ile yn caniatau, rhywfaint o osod fel Ilety gwyliau cyfyngedig,
Polisi wrth gefn
Polisi'r cwmni yw cynnal cronfa wrth gefn ddigonol, er mwyn ei alluogi i gyflawni ei amcanion
elusennol, bodloni ei ofynion beunyddiol parhaus, a chronni digon o arian i gynnal ac uwchraddio'r
cyfleusterau y mae'n gweithredu ohonynt. Nod y polisi wrth gefn presennol yw cynnal gwarchodfa
sy'n cyfaleb i bedwar mis o'r costau rhedeg presennol.
Ar ddiwedd y flwyddyn ariannol, roedd cyfanswm y cronfeydd arian yn dod i £4,035,963 (2022:
£4,041.753), ac roedd y cronfeydd rhydd wrth gefn, sydd yn eithrio asedau sefydlog a chronfeydd
cyfyngedig, yn dod i £593,348 <2022: £562,291), gyda hyn yn dod i oddeutu phedwar mis o'r
gwarianl a wnaethpwyd yn y flwyddyn gyfredol.
STRWYTHUR, LLYWODRAETHU A RHEOLI
Dogfen lywodraethol
Rheolir y cwmni elusennol gan ei ddogfennau Ilywodraethu, @i Femorandwm a'i Erthyglau
Cymdeithasu, dyddiedig 21 Hydref 1999, a ddiwygiwyd 5 Gorffennaf 2023. Cwblhawyd y
cofrestriad gyda'r Comisiwn Elusennau ar 10 Rhagfyr 1999. Felly mae'n gwmni cyfyngedig
elusennol, sydd yn gyfyngedig drwy warant, fel y diffinnir gan Ddeddf Cwmniau 2006, ac mae'r
datganiadau ariannol wedi'u paratoi yn unol a gofynion sydd yn berthnasol i gwmni elusennol.
Tudalen 2

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Adroddiad r Ymddiriedolw
ar
fer
flw
dd
n a ddaeth i ben ar 31 Rha
r 2023
STRWYTHUR, LLYWODRAETHU A RHEOLI
Strwythur sefydliadol
Bwrdd yr ymddiriedolwyr sydd yn penderfynu ar bolisi a chyfeiriad cyffredinol y cwmnl, ond
dirp￿Yir y rheolaeth o ddydd i ddydd i'r Prif Swyddog Gweithredol, Mair Saunders. Mae'r bwrdd
felly yn ystyried mai personél rheoli allweddol yr elusen yw Mair Saunders, a'r rheolwyr adrannol
sy'n unior)gyrchol atebol iddi.
Sefydlu a hyfforddi ymddiriedolwyr newydd
Mae aelodaeth y cwmni yn agored i unrhyw unigolyn neu gorff sydd a diddordeb mewn hymyddo
ei amcanion, sy'n gwneud cais i'r Gwmni elusennol yn y ffurflen briodol ac yn derbyn
cymeradwyaeth y bwrdd ymddiriedolwyr.
Mae gan y cwmni broses i sefydlu ymddiriedolwyr newydd. Etholir aelodau a swyddogion i'r bwrdd
yn y Cyfarfod Blynyddol. Yr ymddiriedolwyr (y bwrdd), a all ddim fod yn fwy nag 11 mewn nifer,
sydd yn rheoli'r cwmni, ei eiddo a'i arian. Mae gan y bwrdd hawl i gyfethol aelodau sydd a
gwybodaeth neu ddiddordeb arbennig mewn maes perlhnasol. Bydd unrhyw stralegaethau a
fabwysiadwyd yn cael eu gweilhredu gan y staff. Cynhelir cyfarfodydd o leiaf bedair gwaith y
flwyddyn.
Mae asesiad risg Ilawn ar gyfer lechyd a Diogelwch wedi'i gwblhau.
MANYLION CYFEIRIO A GWEINYDDOL
Rhif cwmni cofrestredig
03865538 (Cymru)
Rhif Elusen Gofrestredig
1078543
Swyddfa gofrestredig
Canolfan Nanl Gwrtheyrn
Nant Gwrfheyrn
Llilhfaen
Pwllheli
Gwynedd
LL53 6NL
Ymddiriedolwyr
Mrs P M Ellis
Dr l Gruffydd
Ms R Ceiri
Mr M J Croydon
Mrs G Griffith
Mrs E A Hughes
Mrs J Iwan
Mr W G Jones
Mrs E M Jones
Mr D H Jones
Mr G L Lewis
Prifathrawes Wedi Ymddeol (ymddiswyddwyd 24.6.23)
Rheolwr
(ymddiswyddwyd 24.6.23)
Dylunydd
Darlithydd
Rheolwr-Gyfawyddwr
Dylunydd Mewnol
Cyfarwyddwr Cwmni
Wedi Ymddeol
Prif Reolwr
Ymgynghorydd
Cyfarwyddwr
(apwyntiwyd 24.6.23)
Ysgrifennydd y Cwmni
Mrs P M Ellis
Tudalen 3

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Adroddiad r Ymddiriedolw
ar
fer
flw
dd
n a ddaeth i ban ar 31 Rha
r 2023
MANYLION CYFEIRIO A GWEINYDDOL
Uwch Archwilydd Statudol
Rhys Harris Bsc FCA
Archwilwyr
Owain Bebb a'i Gwmni
Archwilwyr Statudol
32 Y Maes
Caernarfon
Gwynedd
LL55 2NN
Cyfreithwyr
Ellis Davies & Co
27 Stryd Bangor
Caernarfon
Gwynedd
DATGANIAD O GYFRIFOLDEBAU'R YMDDIRIEDOLWYR
Mae'r ymddiriedolwyr (sydd hefyd yn gyfarwyddwyr Ymddiriedolaeth Nant Gwrtheyrn at ddibenion
cyfraith cwmn'i'aul yn gyFrifol am baratoi Adroddiad yr Ymddiriedolwyr a'r datganiadau ariannol yn
unol a'r gyfraith berthnasol a Safonau Cyfrifo'r Deyrnas Unedig (Arfer Cyfrifeg a Dderbynnir yn
Gyffredinol y D8yrnas Unedig) gan gynnwys Safon Adrodd Ariannol 102 Y Safon Adrodd Ariannol
sy'n gymwys yn y DU a Gweriniaeth Iwerddon"
Mae cyfraith cwmniau yn ei gwneud yn ofynnol i'r ymddlriedolwyr baratoi datganiadau ariannol ar
gyf8r pob blwyddyn ariannol sy'n rhoi darlun cywir a Iheg o gyflwr materion y cwmni elusennol ac
adnoddau sy'n dod i mewn a'u cymhwyso, gan gynnwys incwm a gwarianl, y cwmni 81usennol am
y cyfnod hwnnw. Wrth baratoi'r datganiadau ariannol hynny, mae'n ofynnol i'r ymddiriedolwyr..
dewis pollsiau cyfrifyddu addas ac yna eu cymhwyso'n gyson.,
dilyn y dulliau a'r egwyddorion yn yr SORP Elusennol;
Ilunio barn ac amcangyfrifon sln rhesymol ac yn ddarbodus.
paratoi'r datganiadau ariannol ar y sail y bydd parhad fel cwmni byw. oni bai ei bod yn
amhriodol tybio y bydd y cwmni elusennol yn parhau mewn busnes.
Mae'r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am gadw cofnodion cyfrifyddu priodol sy'n datgelu sefyllfa ariannol
y cwmni elusennol yn rhesymol gywir ar unrhyw adeg ac i'w galluogi i slcrhau bod y dalganiadau
ariannol yn cydymffurfio a Deddf Cwmn"I'au 2006. Maent hefyd yn gyfrifol am ddiogelu asedau'r
cwmni elusennol ac felly am gymryd camau rhesymol i alal a datgelu twyll ac afreoleidd-dra eraill.
I'r graddau y mae'r ymddiriedolwyr yn ymwybodol..
nid oes unrhyw wybodaeth archwilio berthnasol nad yw archwilwyr y cwmni elusennol yn
ymwybodol ohoni., a
bod yr ymddiriedolwyr wedi cymryd pob cam y dylent fod wedi'i gymryd i wneud eu hunain yn
ymwybodol o unrhyw wybodaeth archwilio berthnasol ac i gadarnhau bod yr archwilwyr yn
ymwybodol o'r wybodaeth honno.
Tudalen 4

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Adroddiad r Ymddiriedolw
ar
fer
flw
dd
n a ddaeth i ben ar 31 Rha
r 2023
ARCHWILWYR
Ni fydd yr archwilwyr, Owain Bebb a'i Gwmni, yn cael eu cynnig i'w hailbenodi yn y Cyfarfod
Cyffredinol Blynyddol eleni. Yn hytrach, bydd y cwmni olynol, Emyr Mortimer Archwilwyr Cyf, yn
cael ei gynnig yn ei le.
,(1( f....................
Cymeradwywyd d￿Y orchymyn y bwrdd ymddiriedolwyr ar ..............
Llofnodwyd ar ei ran gan:
MrsPM
lis - Ysgrifennydd
Tudalen 5

Adroddiad r Archwilw
r Annib
nnol i Aelodau
Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Barn
Rydym wedi archwilio datganiadau ariannol Ymddiriedolaeth Nant Gwrtheyrn {y 'cwmni elusennol,)
ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Rhagfyr 2023 sy'n cynnwys y Datganiad o Weithgareddau
Ariannol, y Fantolen, y Datganiad Llif Arian a nodiadau'r datganiadau ariannol, gan gynnwys
crynodeb o bolis'iau cyFrifyddu arwyddocaol, Y fframwaith adrodd ariannol a ddefnyddiwyd wrth eu
paratoi yw'r gyfraith berthnasol a Safonau Cyfrifyddu'r Deyrnas Unedig (Yr Arferion Cyfrifyddu a
Dderbynnir yn Gyffredinol yn y Deyrnas Unedig), gan gynnwys Safon Adrodd Ariannol 102 'Y
Safon Adrodd Ariannol sy'n berthnasol yn y DU a Gw8riniaeth Iwerddon,.
Yn ein barn ni, mae'r datganiadau ariannol:
yn cyflwyno darlun cywir a theg o sefyllfa materion y cwmni elusennol ar 31 Rhagfyr 2023 ac
o'i adnoddau sy'n dod i mewn a'r defnydd o adnoddau, gan gynnwys ei incwrn a'i wariant, ar
gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben bryd hynny,.
wedi cael eu paratoi'n briodol yn unol a'r Arferion Cyfrifyddu a Dderbynnir yn Gyffredinol yn y
Deyrnas Unedig, gan gynnwys Safon Adrodd Ariannol 102 'Y Safon Adrodd Ariannol sy'n
berthnasol yn y DU a Gwerlniaeth Iwerddon,; a
wedi ca81 eu paratol yn unol a gofynion Deddf Cwmniau 2006.
Sail y farn
Cynhaliwyd ein harchwiliad gennym yn unol a'r Safonau Archwilio Rhyngwladol (y DU) (ISAS (DU))
a chyfraith berthnasol, Disgrlfir ein cyfrifoldebau o dan y safonau hynny ymhellach yn yr adran
cyfrifoldebau'r Archwllwyr am archwilio datganiadau ariannol yn ein hadroddiad. Rydym yn
annibynnol ar y cwmni elusennol yn unol a'r gofynion moesegol sy'n berthnasol i'n harchwiliad o'r
datganiadau ariannol yn y DU, gan gynnwys Safon Foesegol yr FRC, ac rydym wedi cyflawni eln
cyfrifoldebau moesegol eraill yn unol a'r gofynion hyn. Credwn fod y dystiolaeth arGhwilio
gawsom yn ddigonol ac yn briodol i ddarparu sail ar gyf8r ein barn.
Casgliadau yn ymwneud a busnes gweithredol
Wrth archwilio'r datganiadau ariannol, rydym wedi dod i'r casgliad bod defnydd yr ymddiriedolwyr
o'r sail busnes gweithredol o gWrifyddu wrth baratoi'r datganiadau ariannol yn briodol.
Yn seiliedig ar y gwaith rydym wedi'i gyflawni, nid ydym wedi nodi unrhyw ansicrwydd sylfaenol
sy'n ymwneud a digwyddiadau neu amodau a allai, yn unigol neu ar y cyd, fwrw amheuaeth
sylweddol ar allu'r cwmni elusennol i barhau fel busnes gweithredol am gyfnod o ddeuddeng mis o
leiaf o'r dyddiad pryd bydd y datganiadau ariannol yn cael eu hawdurdodi i'w cyhoeddi.
Disgrifir ein cyfrifoldebau a chyfrifoldebau'r ymddlriedolwyr mewn perthynas a busnes gweithredol
yn adrannau perthnasol yr adroddiad hwn.
Gwybodagth arall
Mae'r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am yr wybodaeth arall. Mae'r wybodaeth arall yn cynnwys yr
wybodaeth a gynhwysir yn yr Adroddiad Blyiiyddol, ac eithrio'r datganiadau ariannol a'n
Hadroddiad fel Archwilwyr Annibynnol arnynt.
Nid yw ein barn ar y datganiadau ariannol yn cwmpasu'r wybodaeth arall ac, ac eithrio i'r graddau
a nodir fel arall yn benodol yn ein hadroddi8d, nid ydym yn mynegi unrhyw fath o gasgliad
sicrwydd arnynt.
Tudalen 6

Adroddiad r Archwilw
r Annib
Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
nnol i Aelodau
Gwybodaeth arall - parhad
Mewn cysylltiad a'n harchwiliad o'r datganiadau ariannol, ein cylrifoldeb ni yw darllen yr wybodaeth
arall ac, wrth wneud hynny, ystyried a yw'r wybodaeth arall yn sylfaenol anghyson a'r datganiadau
ariannol neu a yw'n ymddangos bod ein gwybodaeth a gafimyd yn yr archwiliad neu fel arall wedi'i
chamddatgan yn sylfaenol. Os byddwn yn nodi anghysondebau sylfaenol o'r fath neu
gamddatganiadau sylfaenol ymddangosiadol, mae'n ofynnol i ni benderfynu a yw hyn yn arwain at
gamddatganiad sylfaenol yn y datganiadau ariannol eu hunain, Os byddwn yn dod i'r casgliad, yn
seiliedig ar y gwaith rydym wedi'i wneud, bod camddatganiad sylfaenol o'r wybodaeth arall hon,
mae'n ofynnol i ni adrodd y ffaith honno. Nid oes gennym ddim i'w adrodd yn y cyswllt hwn.
Barn ar faterion eraill a ragnodir gan Ddeddf Cwmniau 2006
Yn 8in barn ni, ar sail y gwaith a wnaed yn ystod yr archwiliad:
mae'r wybodaeth a roddwyd yn Adroddiad yr Ymddiriedolwyr ar gyfer y flwyddyn ariannol y
paratowyd y datganiadau ariannol ar ei chyfer yn gyson a'r datganiadau ariannol. ac
mae Adroddiad yr Ymddiriedolwyr wedi cael ei baratoi yn unol a'r gofynion cyfreithiol
perthnasol,
Materion y mae'n ofynnol i ni adrodd arnynt drwy elthriad
Yng ngoleuni'r wybodaeth a'r ddealltwriaelh o'r cwmni elusennol a'i amgylchedd a sicrhawyd yn
ystod yr archwiliad, nid ydym wedi nodi Gamddatganiadau sylfaenol yn Adroddiad yr
Ymddiriedolwyr,
Nid 08s gennyrn unrhyw beth i'w adrodd mewn perthynas a'r materion canlynol118 mae Deddf
Cwmn'iau 2006 yn datgan ei bod yn ofynnol i ni adrodd i chi os, yn ein barn ni:
ni chadwyd cofnodion cyfrifyddu digonol neu ni dderbyniwyd ymalebion digonol ar gyfer ein
harchwiliad gan ganghennau nad ydym wedi ymweld a hwy. neu
nid yw'r dalganiadau arlannol yn gyson a'r cofnodion a'r ffurflenni Gyfrifyddu,. neu
nid yw rhal datgeliadau o dai ymddiri8dolwyr a bennir gan y gyfraith yn cael eu gwneud,, neu
nid ydym wedi derbyn yr holl wybodaeth ac esboniadau sydd arnom eu hangen ar gyfer ein
harchwiliad., neu
nid oedd hawl gan yr ymddiriedolwyr i fanteisio ar yr eithriad cwmniau bach o'r gofyniad i
baratoi Adroddiad Strategol neu wrth baratoi Adroddiad yr Ymddiriedolwyr.
Cyfrifold8bau'r ymddlriedolwyr
Fel yr eglurir yn Ilawnach yn y Datganiad o Gyfrifoldebau'r Ymddiriedolwyr, yr ymddiriedolwyr (sydd
hefyd yn gyfarwyddwyr y cwmni elusennol at ddibenion y gyfrailh cwmniau) sy'n gyfrifol am
baratoi'r datganiadau ariannol ac am fod yn fodlon eu bod yn cyflwyno darlun cywir a teg, ac am
unrhyw reolaeth fewnol o'r fath y mae'r ymddiriedolwyr yn penderfynu sy'n angenrheidiol er mwyn
gallu paratoi datganiadau ariannol sy'n rhydd o gamddatganiadau sylfaenol, boed hynny drwy
dwyll neu gamgymeriad.
Wrth baratoi'r datganiadau ariannol, mae'r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am asesu gallu'r cwmni
elusennol i barhau fel busnes gweithredol, gan ddatgelu, fel sy'n berthnasol, faterion sy'n
ymwneud a busnes gweithredol a defnyddio sail busnes gweithredol i gyfrifyddu oni bai bod yr
ymddiriedolwyr naill ai'n bwriadu diddymu'r cwmni elusennol neu roi'r gorau i weithredu, neu os
nad oes ganddynl ddewis arall realistig heblaw am wneud hynny.
Tudalen 7

Adroddiad r Archwllw
r Annib
nnol i Aelodau
Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Ein cyfrifoldebau am archwilio'r datganiadau ariannol
Ein hamcanion yw cael sicrwydd rhesymol ynghylch a yw'r datganiadau ariannol yn eu cyfanwydd
yn rhydd o gamddatganiadau sylfaenol, boed hynny ohenmydd twyll neu gamgymeriad, a
chyhoeddi Adroddiad yr Archwilwyr Annibynnol sy'n cynnwys ein barn. Mae sicrwydd rhesymol yn
lefel Uchel o sicrwydd, ond nid yw'n warant y bydd archwiliad a gynh81ir yn unol ag ISAS (DU) bob
amser yn canfod camddatganiad sylfaenol pan fydd yn bodoli. Gall camddatganiadau ddeillio o
dwyll neu gamgymeriad ac maent yn cael eu hystyried yn sylfaenol os gellid, yn unigol neu ar y
cyd, rhesymol ddisgwyl iddynt ddylanwadu ar benderfyniadau economaidd defnyddwyr a wneir ar
sail y datganiadau ariannol hyn.
Manylir isod ar i ba raddau mae ein gweithdrefnau'n gallu canfod afreoleidd-dra, gan gynnwys
twyll:
Adnabod ac asesu risgiau posibl yn ymwneud ag afreoleidd-dra
Wrth adnabod ac asesu risgiau camddatganiad sylfaenol mewn perthynas ag afreoleidd-dra, gan
gynnwys twyll a diffyg cydymffurfio a chyfreithiau a rheoliadau, aethom ati i ystyried y canlynol..
Adnabod ac asesu risglau posibl:
natur y diwydiant a'r s8Ctor, yr amgylchedd rheoli a pherfformiad busnes,
canlyniadau ein hymholiadau i r8olwyr, a'r rhai sy'n gyfrifol am lywodraethu, ynghylch eu
gwaith eu hunain i adnabod ac asesu risgiau afreoleidd-dra.
unrhyw faterion a nodwyd gennym ar 61 derbyn ac adolygu gwybodaeth y cwmni elusennol
am ei bolis'iau a'i weilhdrefnau sy'n ymwneud ag:
o adnabod, gwerthuso a chydymffurfio a chyfreithiau a rheoliadau ac a oedd yn
ymwybodol o unrhyw achosion o ddiffyg cydymffurfio.
o canfod ac ymateb i risgiau o dwyll ac a oedd yn gwybod am unrhyw dwyll gwirioneddol,
amh8uaeth o dwyll neu dwyll honedig.
y mesurau rheoli mewnol sydd wedi'u sefydlu i liniaru risgiau o dwyll neu ddiffyg
cydymffurfio a chyfreithiau a rheoliadau,. ac
o unrhyw faterion a drafodwyd ymhllth tim ymgysylltu'r archwiliad, gan gynnwys, os yw'n
berthnasol. arbenigwyr allanol, unrhyw dreth neu brisiadau eraill nodedig, ac ati.
O ganlyniad i'r gweithdrefnau hyn, aethom ati i yslyried y cyfteoedd a'r cymhellion a all fodoli o
fewn y cwmni elusennol ar gyfer twyll a nodi'r potensial mwyaf i dwyll fod mewn perthynas a
chydnabod refeniw. gyda gweithdrefnau penodol yn cael eu cyflawni yma. Yn ogysfal. ac yn
gyffredin a phob archwiliad o dan ISAS (DU), mae hefyd yn ofynnol i ni gyflawni gweilhdrefnau
penodol i ymateb i'r risg o ddiystyru rheolwyr.
Sicrhawyd dealltwriaeth gennym hefyd o'r fframweithiau cyfreithiol a rheoleiddiol y mae'r cwmni
elusennol yn gweithredu oddi mewn iddynt, gan ganolbwyntio ar ddarpariaethau'r cyfreithiau a'r
rheoliadau hynny a gafodd effaith uniongyrchol ar bennu symiau a datgeliadau sylfaenol yn y
datganiadau ariannol, Roedd y cyfreithiau a'r rheoliadau allweddol a yslyriwyd gennym yn y
cyd-destun hwn yn cynnwys Deddf Cwrnn'i'au 2006, UK GAAP ac unrhyw gyfreithiau a rheoliadau
eraill nad ydynt efallai'n cael effaith uniongyrchol ar y datganiadau ariannol. ond y gallai
cydymffurfiaeth a hwy fod yn sylfaenol i allu'r cwmni elusennol i weithredu neu i osgoi cosb faterol.
Tudalen 8

Adroddiad r Archwilw
r Annib nnol i Aelodau
Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Ymateb yr archwiliad i risgiau a nodwyd
Roedd ein gweithdrefnau i ymateb i risgiau a nodwyd yn cynnwys y canlynol..
adolygu datgeliadau'r datganiadau ariannol a phrofi dogfennau ategol i asesu cydymffurfiaeth
a darpariaethau'r cyfreithiau a'r rheoliadau perthnasol y disgrifir eu bod yn cael effaith
uniongyrchol ar y dalganiadau sriannol,
holi'r rheolwyr a'r rhai sy'n gyfrifol am lywodraethu ynghylch ymgyfreitha a hawliadau
gwirioneddol a phosibl.
cwblhau gweithdrefnau dadansoddol i nodi unrhyw berthnasoedd anarferol neu annisgwyl a
all déynodi risgiau o gamddatganiad sylfaenol oherwydd twyll.
darllen cofnodion cyfarfodydd y rhai sy'n gyfrifol am lywodraethu a holi am unrhyw oh8biaeth
neu faterion a godwyd gyda chyrff rheoleiddio perthnasol.
sicrhau dealltwriaeth, drwy drafodaethau gyda'r rheolwyr, o'r sail ar gyfer cydnabod incwm;
ac
wrth fynd i'r afael a'r iisg o dwyll drwy i reolwyr ddiystyru mesurau rheoli, profi priodoldeb
cofnodion dyddlyfr ac addasiadau eraill,. asesu a yw'r dyfarniadaii a wnaed wrth wneud
amcangyfrifon cyfrifyddu yn arwydd o ragfarn bosibl,. a gwerthuso rhesymeg bLJsnes unrhyw
drafodion sylweddol sy'n anarferol neu y tu hwnt i gwrs arferol y busn6S.
Aethom ati hefyd i gyfieu cyfreithiau a rheoliadau perthnasol a nodwyd a risgiau twyll posibl i bob
aelod o'r rim ymgysylltu, ac roedd6m yn gyson effro i unrhyw arwyddion o dwyll neu ddlffyg
cydymff urfio a Ghyfreithiau a rheoliadau drwy gydol yr archwiliad.
Ceir disgrifiad pellach o'n cyfrifoldebau am archwilio'r datganiadau ariannol ar wefan y Cyngor
Adrodd Ariannol yn www.frc.org.uldauditorsresponsibilities. Mae'r disgrifiad hwn yn rhan o
Adroddiad yr Archwilwyr Annlbynnol.
Defnydd o'n hadroddiad
Mae'r adroddiad hwn yn cael ei wneud i aelodau'r cwrnni elusennol yn unig, fel corff, yn unol a
Phennod 3 0 Ran 16 Deddf Cwmniau 2006. Ma8 ein gwailh archwilio wedi cael ei gwblhau er
mwyn i ni allu datgan i aelodau'r cwmni elusennol y materion hynny y mae'n ofynnol I ni eu datgan
iddynt mewn adroddiad archwilwyr ac nid at unrhyw ddiben arall. I'r graddau Ilawnaf a ganiateir
gan y gyfraith, nid ydym yn derbyn nac yn ysgwyddo cyfrifoldeb i unrhyw un ac eithrio'r cwmni
elusennol ac aelodau'r cwmni elusennol fel corff, am ein gwaith archwilio, am yr adroddiad hwn, ac
Rhys Harris Bsc FCA
(Uwch Archwilydd Statudol)
ar gyfer ac ar ran
-( (fy•
Owain Bebb a'i Gwmni
Archwilwyr Statudol
32 Y Maes
Caernarfon
Gwynedd. LL55 2NN
Dyddiad..
Tudalen 9

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Dat
aniad o weith
areddau ariannol
Ync
nnw
frif incwm a
wariant
ar
fer
flw
dd n a ddaeth i ben ar 31 Rha
f r2023
31.12.23
31.12.22
Cronfa
Cronfa
Cyfanswm Cyfanswm
Anghyfyngedig Cyfyngedig Cronfeydd Cronfeydd
Nodyn
INCWM A GWADDODION O
Rhoddion a chymynroddion
12,644
12,644
63,900
Gweithgareddau elusennol
Addysg a hyfforddiant
619,998
619,998
621,592
Gweithgareddau masnachu eraill
Incwm buddsoddi
Incwm arall
876,962
22,357
9,756
876,962
22,357
9,756
842,764
1,330
Cyfanswm
1,541,717
1541717 1,529,586
GWARIANT AR
Codi arian
265,681
265,681
246,674
Gweithgareddau elusennol
Addysg a hyfforddiant
1,134,980
1,134,980 1,054,279
Arall
146,846
146,846
137,545
Cyfanswm
1547,507
1 547 507 1,438,498
INCWM NETI(GWARIANT)
{5.790}
(5,790)
91,088
CYMODI CRONFEYDD
Cyfanswm y cronfeydd a ddaeth ymlaen
3,812,023
229,730 4,041,753 3,950,665
CYFANSWM YR ARIAN A GARIIVYD
YMLAEN
3,806,233
229,730 4,035,963 4,041,753
GWEITHREDIADAU PARHAUS
Mae'r holl incwm a gwariant wedi codi o weithgareddau parhaus.
Mae'r nodiadau hyn yn rhan o'r dalganiadau ariannol
Tudalen10

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Mantolen
31 Rha
f r2023
31.12.23
31.12.22
Cronfa
Cronfa
Cyfanswm Cyfanswm
Anghyfyngedig Cyfyngedig Cronfeydd Cronfeydd
Nodyn
ASEDAU SEFYDLOG
Asedau gweladwy
Buddsoddiadau
Buddsoddiad mewn is-gwmni
Eiddo buddsoddi
13 3,212,885
3,212,885 3,249,732
14
15
100
100
229,730
100
229,730
229,730
3,212,985
229,730 3,442,715 3,479,562
CASEDAU CYFREDOL
stoc wrlh law
Dyledwyr
Arian mewn Ilaw ac yn y banc
16
17
10,412
60,898
979,224
10,412
16,458
60,898
42.498
979,224 1,044,185
1,050,534
1,050,534 1,103,141
CREDYDWYR
Symiau'n dyladwy o fewn blwyddyn
18 (345,695)
(345,695) (338,029)
ASEDAU CYFREDOL NET
704,839
704,839
765,112
CYFANSWM ASEDAU, LLAI
CREDYDIVYR CYFREDOL
3,917,824
229,730 4,147,554 4,244,674
CREDYDWYR
Symiau'n dyladwy mewn mwy na
deuddeg mis
19 (111,591)
(111,591) (202,921)
ASEDAU NET
3,806,233
229,730 4,035,963 4,041,753
CRONFEYDD
Cronfeydd anghyfyngedig
Cronfeydd cyfyngedig
23
3,806,233 3,812,023
229 730
229,730
CYFANSWM Y CRONFEYDD
4,035,963 4,041,753
Mae'r nodiadau hyn yn rhan o'r datganiadau ariannol
Tudalen 11
Parhau...

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Mantolen -
arhad
31 Rha
f r2023
Mae'r datganiadau ariannol hyn wedi'u paratoi yn unol a'r darpariaethau sy'n berthnasol i gwmni'au
elusennol bach, yn unol a'r darpariaethau arbennig yn rhan 15 O'r Ddeddf Cwmniau 2006.
Cytunwyd
ar........
y datganiadau ariannol gan Fwrdd yr Ymddiriedolwyr ac awdurdodwyd eu cyhoeddi
ac fe'i Ilofnodwyd ar ran y Bwrdd gan:
MrDHJ
ne
Ymddiriedolwyr
Mae'r nodiadau hyn yn rhan o'r datganiadau ariannol
Tudalen 12

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Dat
ar
aniad Llif Arian
fer
flw
dd
n a ddaeth i ben ar 31 Rha
f r2023
31.12.23
31.12.22
Nodyn
Llif arian o weithgareddau
gweithredol
Arian a gynhyrchwyd o
weithrediadau
Llog a dalwyd
109,070
262,406
15,520)
13,488)
Arian net a ddarperir gan
weilhgareddau gwelthredu
93,550
248,918
Llif arian o weithgareddau buddsoddi
Pryniant o asedau sefydlog tangadwy
Llog a dderbyniwyd
(102,999)
22,357
(21,646)
Arian net a ddefnyddir mewn
gweithgareddau buddsoddi
80,642)
21,646)
Llif arian o welthgareddau ariannu
Ad-daliadau benlhyca yn y flwyddyn
77,869}
75.074)
Arian net a ddefnyddir mewn
gweithgareddau ariannu
77,869)
75 074)
Nawid mewn arian parod a
chyfwerthiannau parod yn y
cyfnod adrodd
Arian parod a Chy￿erthiadaU
arian ar ddechrau'r cyfnod adrodd
(64,961)
152,198
1,044,185
891,987
Arian parod a ¢hY￿erthIadaU
arlan ar ddiwedd y cyfnod adrodd
979,224
1,044,185
Mae'r nodiadau hyn yn rhan o'r datganiadau ariannol
Tudalen 13

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau I'r Llif Arlan
ar
fer
flw
dd
n a ddaeth i ben ar 31 Rha
r 2023
CYSONI (GWARIANT) I INCWM NET I LIF ARIAN NET O WEITHGAREDDAU
GWEITHREDOL
31.12.23
31.12.22
Incwml{gwariant) net ar gyfer y cyfnod adrodd
(yn unol a'r Datganiad o Wgithgareddau Ariannol)
Newidiadau am;
Costau dibrisiant
Llog a dderbyniwyd
Llog a dalwyd
Lleihadl(Cynnydd) mewn stoG
Cynnydd mewn dyledwyr
(Lleihad)ICynnydd mewn credydwyr
(5,790)
91,088
139,846
(22,357)
15,520
6,046
(18,400)
137,545
13,488
{2,006)
(31,508)
53,799
Arian net a ddarperlr gan weithredladau
109,070
262.406
DADANSODDIAD O NEWIDIADAU MEWN CRONFEYDD NET
Arl.1,23
Llif arian Ar 31.12.23
Arlan net
Arian mewn Ilaw ac yn y banc
1,044,185
64,961)
979,224
1,044,185
64 961)
979,224
Benthyciadau
Yn daliadwy o f8wn blwyddyn
Yn daliadwy mewn mwy na blwyddyn
(78,084) {13,461}
202 921)
(91,545)
111591)
281,005)
77,869
203,136)
Cyfanswm
763,180
12,908
776,088
Mae'r nodiadau hyn yn rhan o'r datganiadau ariannol
Tudalen 14

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau i'r Dat
ar
fer
Flw
dd
aniadau Ariannol
n a Ddaeth i Ben ar 31 Rha
f r2023
POLISIAU CYFRIFO
Sail paratoi'r datganiadau ariannol
Paratowyd datganiadau ariannol y cwmni elusennol, sy'n endid budd cyhoeddus oddi tan
FRS 102, yn unol a'r SORP Elusennol (FRS 102) 'Cyfrifeg ac Adrodd gan Elusennau..
Datganiad o Ymarfer a Argymhellir sy'n berthnasol i elusennau sydd yn paratoi eu cyfrifon yn
unol a'r Safon Adrodd Ariannol sy'n gymwys yn y DU a Gweriniaeth Iwerddon (FRS 102)
(daeth i rym 1 lonawr 2019),, Safon Adrodd Ariannol 102 'Y Safon Adrodd Ariannol sy'n
gymwys yn y DU a Gweriniaeth Iwerddon, a Deddf Cwmniau 2006. Paratowyd y
datganiadau ariannol oddi tan y confensiwn cost hanesyddol, ac eithrio buddsoddiadau sydd
wedi'u cynnwys ar werth y farchnad. Nid oedd ansicrwydd ynghylch a all yr elusen i barhau
mewn busnes.
Paratoi datganiadau ariannol cyfunol
Mae'r datganiadau ariannol yn cynnwys gwybodaeth am Ymddiriedolaelh Nanl Gwrtheyrn fel
cwmni unigol ac nid ydynt yn cynnwys gwybodaelh ariannol gyfunol fel rhiant i grwp. Mae'r
elusen wedi'i heithrio o dan Adran 399(2A) o Ddeddf Cwmniau 2006 O'r gofynion i baratoi
datganiadau ariannol cyfunol.
Dyfarniadau cyfrifeg beirniadol a ffynonellau allweddol o ansicrwydd amcangyfrif
Wrth baratoi'r adroddiadau ariannol, mae'n rhaid i'r rheolwyr wneud dyfarniadau,
amcangyfrifon a phenderfyniadau sy'n effeithio ar y ffigurau sy'n cael eu hadrodd. Mae'r
amcangyfrifon a'r dyfarniadau hyn yn cael eu hadolygu'n rheolaidd ac maent yn seiliedig ar
brofiad a ffactorau eraill, gan gynnwys disgwyliadau o ddigwyddiadau yn y dyfodol y credir
eu bod yn rhesymol oddi tan yr amgylchiadau.
Incwm
Mae arian sy'n dod i fewn yn cael eu cynnwys yn y datganiad o weithgareddau ariannol pan
fydd yr hawl i'r incwm wedl'l drosglwyddo i'r Gwmni elusennol. Dilynir y polis'i'au penodol
canlynol'.-
Cydnabyddir incwm o roddion a grantiau pan fydd tysliolaeth o'r rhodd a gellir ei fesur
mewn modd dibynadwy.
Cydnabyddir incwm o ffynonellau gwaddol a chymynroddion pan mae'n debygol y
cytunwyd ar yr hawl i'w dderbyn.
Caiff incwrn o nwyddau a roddlr i'r elusen ei fesur yn ol gwerth teg y nwyddau hynny, ac
eithrio 05 yw y dull hyn yn anymarferol. Yn y sefyllfa hon, mae'r gwerth a roddir arnynt
yn deillio o'r gast i'r rhoddwr neu ei werth gwerthu amcangyfrifedig. Mae cyfleusterau a
roddir a gwa5anaethau a ddarperir yn cael eu cydnabod yn y cyfrifon os gelSir eu mesur
mewn modd dibynadwy. Nid oes gwerth yn cael ei roi ar lafur gwirfoddol.
Cydnabyddir incwrn o gytundebau ar gyfer darparu gwasanaethau wrth i'r cytundeb
gael ei wireddu. Caiff hyn ei drin fel cronfeydd anghyFyngedig, ac eithrio os oes amod
bod yn rhaid defnyddio'r incwm at ddiben penodol, ac yn y sefyllfa hon caiff ei drin fel
cronfa gyfyngedig.
Tudalen 15
Parhau...

Ymddirledolaeth Nant Gwrtho
rn
Nodiadau i'r Dat
aniadau Ariannol
ar
fer
Flw
dd n a Ddaeth i Ben ar 31 Rha
f r2023
POLISIAU CYFRIFO - parhad
Gwariant
Cydnabyddir rhwymedigaethau fel gwariant cyn gynted ag y bydd rhwymedigaeth gyfreithiol
neu adeiladol yn ymrwymo'r elusen i'r gwariant hwnnw, mae'n debygol y bydd angen
trosglwyddo buddion economaidd wrth setlo a gellir mesur swm y rhwymedigaeth yn
ddibynadwy. Cyfrifir gwariant ar sail groniadau ac fe'i dosbarthwyd o dan benawdau sy'n
cydgrynhoi'r holl gostau sy'n gysylltiedig a'r categori. Lle na ellir priodoli'r costau'n
uniongyrchol i benawdau penodol, fe'u dyrannwyd i weithgareddau ar sail sy'n gyson a'r
defnydd o adnoddau.
Mae taliadau prydle5 gweithredol yn cael eu cydnabod fel cost dros gyfnod y cytundeb ac
fe'u cofnodir ar sail Ilinell syth.
Asedau sefydlog tangadwy
Eiddo Peiriannau ac Offer
Cofnodir asedau sefydlog i dd8chrau yn ol eu cost, ac yna fe'u nodir ar eu cost Ilai dibrislant
a namau. Mae unrhyw asedau sefydlog sydd wedi cael eu hailbrisio yn cael eu cofnodi ar eu
gwerth teg ar ddyddiad prisio, ac Ilai dlbrlsiant cron8dig aG unrhyw addasiadau am nam.
Mae asedau sefydlog, oddi tan y model cost, yn cael eu datgan ar gosl hanesyddol Ilai
ddibrisiant cronedig ac unrhyw golledion nam cronedig. Mae cost hanesyddol yn cynnwys
gwariant y gellir ei briodoli'n uniongyrchol i ddod a'r ased i'r Ileoliad a'r amod sy'n
angenrheidiol er mwyn iddo allu gweithredu yn y modd a ￿rladwYd gan reolwyr. Mae
unrhyw asedau sefydlog sydd wedi cael eu hailbrisio yn cael eu cofnodi ar eu gw8rth teg ar
ddyddiad prisio, Ilai dibrisiant cronedig ac unrhyw addasiadau am namau.
Nid yw'r tir yn cael ei ddibrisio, Darperir dibrisiant ar asedau eraill ar y cyfraddau blynyddol
canlynol er mwyn dyrannu cost yr asédau, Ilai eu gwerth gweddilliol, dros y bywyd defnyddiol
a amcangyfrifed:
Safle'r Nant . 10/0
100/0 ar sail Ilinell syth
Offer a pheiriannau ayyb - 5010 - 200/0 ar sail Ilin811 syth
Mae gwerthoedd gweddilliol, bywydau defnyddiol a dulliau dibrisiant yr asedau'n cael eu
hadolygu, a'u haddasu fel y bo'n briodol, neu os oes arwydd o newid arwyddocaol ers y
dyddiad adrodd diwethaf,
Mae enillion a cholledion ar warediadau yn cael eu pennu tmy gymharu'r enillion a'r swm
cario ac yn cael eu cydnabod yn y daflen incwm a gwariant.
Buddsoddiadau asedau sef dlo
Caiff buddsoddiadau rhestredig eu mesur ar eu gwerth teg gyda'r newid yn y prisiad a
gofnodir fel incwm ngu wariant ar y datganiad o weithgareddau ariannol. Os nad oes modd
mesur gwerth teg, yna fe'u cofnodir ar eu cost Ilai o amhariad. Cofnodir buddsoddiadau heb
eu rhestru, fel cyfalaf cyfranddaliadau yr is-gwmni segur, ar gost.
Eiddo buddsoddi
Dangosir eiddo buddsoddi ar eu prisiad diweddaraf. Mae unrhyw warged neu ddiffyg
cyFanredol sy'n deillio o newidiadau mewn gwerth teg yn cael eu cydnabod yn y datganiad o
weithgareddau ariannol.
Tudalen 16
Parhau...

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau i'r Dat
ar
fer
Flw
dd
aniadau Ariannol -
arhad
n a Ddaeth i Ben ar 31 Rha
f r2023
POLISIAU CYFRIFO - parhad
Stoc wrth law
Mae stoc yn cael eu prisio ar yr isaf o'u cost isaf a gwerth gwirioneddu net, ar 61 gwneud
Iwfans dyledus ar gyfer eitemau darfodedig a symud yn araf.
Trethiant
Mae'r elusen wedi'i heithrio rhag trelh gorfforaeth ar ei gweithgareddau elusennol.
Mae'r elusen wedi ei gofrestru am dreth ar werth, felly Ile bynnag y bydd yn briodol, bydd y
ffigyrau yn y ddogfen hon yn cael eu dangos yn net o'r dreth hon.
Cronfeydd
Gellir defnyddio cronfeydd anghyfyngedig yn unol a'r amcanion elusennol ac yn ol
disgresiwn yr ymddiriedolwyr.
Mae'r cronfeydd dynodedig yn gronfeydd anghyfyngedig sydd wedi'u clustnodi gan yr
ymddiriedolwyr ar gyfer prosiect penodol neu gyfnod yn y dyfodol.
Dim ond at ddibenion cyfyngedig penodol y gellir d8fnyddio arian cyfyngedig o fewn
amcanion yr elusen. Mae cyfyngiadau'n codi pan bennir gan y rhoddwr neu pan godir arian
at ddibenion cyfyngedig penodol,
Mae esboniad pellach o natur a phwrpas pob cronfa wedi'i chynnwys yn y nodiadau I'r
datganiadau ariannol.
Llogl ymrwymiadau prynu a phrydlesu
Codir rhenti a d81ir oddi tan prydlesi gweithredol i'r datganiad o weithgareddau ariannol ar
sail Ilinell syth dros gyfnod y les.
Costau pensiwn a budd-dalladau ol-ymddeol eralll
Mae'r cwmni elusennol yn gweithredu cynllun pensiwn cyfranladau diffiniedig. Codir
cyfraniadau sy'n daladwy i gynllun pensiwn y cwmni elusennol i'r datganiad o weithgareddau
ariannol yn y cyfnod y maent yn perthyn Iddo.
RHODDION A CHYMYNRODDION
31.12.23
31.12.22
Rhoddion
Ffrindiau'r Nant
Grantiau
Casglu tai parcio gwirfoddol
9,103
500
300
2,741
1,644
2,000
56,974
3,282
12,644
63,900
Mae'r grantiau a dderbynnir, sydd wedi'u cynnwys yn yr uchod, fel a ganlyn..
31.12.23
31.12.22
Granliau eraill
300
56,974
Tudalen 17
Parhau...

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau i'r Dat
ar
fer
Flw
dd
aniadau Ariannol -
arhad
n a Ddaeth i Ben ar 31 Rha
f r2023
GWEITHGAREDDAU MASNACHOL ERAILL
31.12.23
31.12.22
Llogi Ileoliad a safle
Incwm arlwyo (caffi)
Incwm IIetyga￿Gh
Incwm bar
Gwerthu Slyfrau
Rhentu nwyddau priodasol
Incwm adloniant
165,678
433,592
228,656
39,679
4,712
1,800
2,845
84,785
481,268
214,578
44,254
10,145
7,567
167
876,962
842 764
INCWM BUDDSODDI
31.12.23
31.12.22
Llog banc a dderbyniwyd
22,357
INCWM O WEITHGAREDDAU ELUSENNOL
31.12.23
31.12.22
Incwm o'r cyrsiau
Darlithoedd hanesyddol
Ymweliadau addysgol
Grantiau
98,753
887
133
520,225
80,809
315
468
540 000
619,998
621,592
Mae'r grantiau a dderbynnir, sydd wedi'u cynnwys
yn yr Uchod, fel a ganlyn:
31.12.23
31.12.22
Y Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol
520,225
540,000
Tudalen 18
Parhau...

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau i'r Dat
ar
fer
Flw
dd
aniadau Ariannol -
arhad
n a Ddaeth i Ben ar 31 Rha
f r2023
CODI ARIAN
Gweithgareddau masnachol eraill
31.12.23
31.12.22
Stoc a ddaeth ymlaen
Pryniant
Stoc ar ddiwedd y flwyddyn
Dyledion drwg
16,457
259,939
(10,412)
14,377
248,750
(16,457)
265,681
246,674
COSTAU GWEITHGAREDDAU ELUSENNOL
Costau
cefnogol
Costau
(gweler
uniongyrchol nodyn 8) Cyfanswm
Addysg a hyfforddiant
1,046,265
88,715 1,134,980
COSTAU CEFNOGOL
Costau
Ilywodraethu Cyfanswm
Cyllid
Adnoddau eraill a wariwyd
Addysg a hyfforddiant
7,000
63,216
7,000
88,715
25,499
25,499
70,216
95,715
INCWMI(GWARIANT) NET
Nodir incwm l (gwariant) net ar 61 codi talu / (credydu)..
31.12.23
31.12.22
Dibrisiant - asedau
Llogi offer a pheiriannau
Prydlesi gweithredol eraill
139,846
41,549
250
110,630
19,002
250
Tudalen 19
Parhau.,.

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau i'r Dat
ar
fer
Flw
dd
aniadau Ariannol -
arhad
n a Ddaeth i Ben ar 31 Rha
f r2023
10. TALIADAU ARCHWILWYR
31.12.23
31.12.22
Ffioedd sy'n daladwy i archwilwyr yr elusen am archwilio
datganiadau ariannol yr elusen
7,000
5,000
11. CYDNABYDDIAETH A BUDDION YR YMDDIRIEDOLWYR
Nid oedd unrhyw gydnabyddiaeth ariannol na buddion eraill ar gyfer y flwyddyn yn diweddu
ar 31 Rhagfyr 2023, nac am y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Rhagfyr 2022.
Traullau ymddlrledolwyr
Ni thalwyd treuliau i'r ymddirledolwyr am y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Rhagfyr 2023 nac
am y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Rhagfyr 2022.
12. COSTAU STAFF
31.12.23
31.12.22
Cyflogau
Yswiriant gwladol
Costau pensiwn
652,623
45,933
543,349
44,773
17,981
716,029
606,103
Roedd y nifer cyfartalog o weithwyr yn ystod y flwyddyn fel a ganlyn:
31.12.23
31.12.22
Rheolwyr allweddol
Gweithwyr eraill
36
25
41
27
Roedd nifer y gweithwyr. Ile y mae eu budd-daliadau gweithwyr (ac eithrio costau pensiwn
cyfiagwyr) yn ￿Y na £60,000 oedd..
31.12.23
31.12.22
£60,001- £70,000
Mae'r bwrdd yr ymddiriedolwyr yn ystyried mai personél rheoli a11weddol yr elusen yw'r Prif
Swyddog Gweithredol a'r rheolwyr adrannol. Cyfanswm y buddion cyflogaeth, gan gynnwys
yswiriant gwladol cyflogwyr a chyfraniadau pensiwn y personél rheoli allweddol oedd
£167,574 {2022.' £88,721) yn y flwyddyn.
Tudalen 20
Parhau...

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau i'r Dat
ar
fer
Flw
dd
aniadau Ariannol -
arhad
n a Ddaeth i Ben ar 31 Rha
f r2023
13. ASEDAU SEFYDLOG TANGADWY
Gosodiadau
Eiddo
Rhydd-ddaliadol Ffitiadau
Cyfanswm
COST
Ar 1 lonawr 2023
Ychwanegiadau
7,591,536
49,001
294,648 7,886,184
53,998
102,999
Ar 31 Rhagfyr 2023
7,640,537
348,646 7,989,183
DIBRISIAD
Ar 1 lonawr 2023
Dibriant am y flwyddyn
4,501,044
111,242
135,408 4.636,452
28,604
139,846
Ar 31 Rhagfyr 2023
4,612,286
164,012 4,776,298
NET BOOK VALUE
Ar 31 Rhagfyr 2023
3,028 251
184,634 3,212 885
Ar 31 Rhagfyr 2022
3 090,492
159,240 3,249,732
Cafodd safle'r cwmni elusennol 81 brisio, ar sail y farchnad agored, gan Christies ym mis
Hydref 2019, gyda gwerth 0 £3.3m yn cael ei briodoli iddo. Mae'r bwrdd o'r farn fod hyn yn
adlewyrchiad leg o'i werth presennol, ac felly mae'r bwrdd yn cytuno nad oes angen prisiad
newydd, na newid am amhariad eleni.
14. BUDDSODDIADAU ASEDAU SEFYDLOG
Cyfranddaliadau
mewn
ymgymeriadau
grwp
GWERTH MARCHNAD
Ar 1 lonawr 2023 a
31 Rhagfyr 2023
100
GWERTH LLYFR NET
Ar 31 Rhagfyr 2023
100
Ar 31 Rhagfyr 2022
100
Nid oedd unrhyw asedau buddsoddi y tu allan i'r Deyrnas Unedig.
Tudalen 21
Parhau...

YmddiriedolaÉth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau i'r Dat
ar
fer
Flw
dd
aniadau Ariannol -
arhad
n a Ddaeth i Ben ar 3q Rha
f r2023
14. BUDDSODDIADAU ASEDAU SEFYDLOG- parhad
Cwmnl Nant Cyfyngedig
Swyddfa Cofrestredig: Nant Gwrtheyrn, Llithfaen, Gwynedd, LL53 6NL
Natur y busnes., Ddim yn masnachu
Cyfranddaliadau:
100 0 gyfranddaliadau cyffredin - £1
cyfanswm
100
15. EIDDO BUDDSODDI
GWERTH TEG
Ar 1 lonawr 2023
a 31 Rhagfyr 2023
229,730
GWERTH LLYFR NET
Ar 31 Rhagfyr 2023
229,730
Ar 31 Rhagfyr 2022
229 730
Man
lion o'r eiddo buddsoddi:
Yn yslod 2007, trosglwyddwyd y tir ym Mhorth y Nant, Pistyll i'r cwmni fel rhodd gan Hanson
Quarry Products Europe Ltd. Yn ol y Bwrdd, a'r ddogfen sydd wedi ei chofrestru, nid 08S
gwerlh i'r tir hwn.
Hefyd yn ystod 2007, derbyniodd y cwmni elusennol rodd gan Ms Heulwen Rlchards o'r
canlynol:.
Yr Ogof, Ravenspoint, Bae Trearddur, Ynys Mon, sef cartref Ms Richards, Mae ganddi
hawl dros yr eiddo am weddill ei hoes, AmGangyfrif o werth yr eiddo yw £227,758. Mae'r
eiddo yn rhan o'r cronfeydd cyfyngedlg.
Cyfran 0 490/0 mewn 5 cae yn ardal Caergybi a elwir yn Tir Mon, Gan mai dim ond 49 %
mae y cwmni berchen, mae'r gwerth yn y cyfrifon yn isel, gyda gwerth o ddim ond
£1,972 yn cael ei briodoli.
Cafodd y tir a'r adeiladau cyfan eu prisio'n broffesiynol gan Dafydd Hardy MRICS ym mis
Mai 2009, ond ers hynny mae'r ymddiriedolwyr wedi cadw Ilygad ar y farchnad leol, ac yn
credu bod yr uchod yn frasamcan cywir o werth eu rnarchnad.
16. STOC
31.12.23
31.12.22
sto
10,412
16,458
17. DYLEDWYR.. SYMIAU SY'N DDYLEDUS O FEWN BLWYDDYN
31.12.23
31.12.22
Dyledwyr masnachol
BlaendaSiadau
51,038
9,860
32,213
10,285
60,898
42,498
Tudalen 22
Parhau...

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau i'r Dat
ar
fer
Flw
dd
aniadau Ariannol -
arhad
n a Ddaeth i Ben ar 31 Rha
f r2023
18. CREDYDWYR: SYMIAU SY'N DDYLEDUS O FEWN BLWYDDYN
31.12.23
31.12.22
Benthyciadau banc a gorddrafftiau (gw8ler nodyn 20)
Credydwyr masnachol
Nawdd Gymdeithasol a threthi eraill
Treth ar werth
Credydwyr eraill
Cyfalaf cyfranddaliadau yr is-gwmni
Incwm gohiriedig
Costau cronedig
91,545
93,474
9,873
6,099
3,524
100
133,630
7,450
78,084
65,445
10,643
597
100
95.062
88,098
345,695
338 029
19. CREDYDWYR.. SYMIAU SY'N DDYLEDUS AR OL MWY NA BLWYDDYN
31.12.23
31.12.22
Benthyciadau banc (gweler nodyn 20)
Benthyciadau Eraill {gweler nodyn 20)
97,733
13,858
189,063
13,858
111,591
202,921
20. BENTHYCIADAU
Rhoddir dadansoddiad o aeddfedrwydd benthyciadau isod:
31.12.23
31.12.22
Symiau sydd yn ddyledus, ar alw, o fewn blwyddyn;
Benthyciadau banc
91,545
78,084
Symiau sydd yn ddyledus o fewn blwyddyn i ddwy..
Benthyciadau banc - 1-2 flynedd
78,084
Symiau sydd yn ddyledus mewn dwy i bum mlynedd..
Benlhyciadau banc - 2-5 mlynedd
43,566
Symiau sydd yn ddyledus ar 61 pum mlynedd:
Ad-daladwy drwy rhandaliadau..
Benthyciadau banc - mwy na 5 mlynedd
Ad-daSadwy ad eilhrio rhandaliadau..
Benthyciadau eraill - mwy na 5 mlynedd
18,791
67.413
13,858
Tudalen 23
Parhau...

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau i'r Dat
aniadau Ariannol -
arhad
ar
fer
Flw
dd n a Ddaeth i Ben ar 31 Rha
f r2023
21. CYTUNDEBAU PRYDLESU
Mae isafswm taliadau prydles oddl tan brydlesi gweithredol a na ellir eu canslo yn ddyledus
fel a ganlyn:
31.12.23
31.12.22
O fewn blwyddyn
Rhwng 1 a 5 mlynedd
11,029
38,864
18,021
49,893
18,021
22. DYLEDION GWARANTEDIG
Mae'r dyledion canlynol wedi'u gwarantu ac yn cael eu cynnwys o fewn y credydwyr..
31.12.23
31.12.22
Benthyciadau banc
189,278
267,147
Ar hyn o bryd mae gan y cwmni elusennol 3 ffi weithredol ar ei gofrestr yn Thy'r Cwmniau,
gyda'r rhain yn gysyllliedig a'r benthyciadau a nodir yn y nodiadau i'r datganiadau ariannol. Y
prif fanylion ar eu cyfer yw..
1. Gweithred forgais, a grewyd gan Lloyds Bank ar 2 Rhagfyr 2009. Mae'r tai dros y rhifau
teitl CYM64983, WA574689, CYM96651, a'r holl adeiladau a gosodiadau cysylltiedig,
2. Tal cyfreithiol, a grewyd gan Ymddiriedolwyr Cronfa Goffa'r Dreftadaeth Genedlaethol ar
26 Mawrth 2010, Mae tai dros y teitl rhif CYM64983.
3. Tai cyfreithiol dros y teitl CYM368839, Yr Ogof, Bae Trearddur, Ynys M6n. Crewyd hyn
ar 5 Mawrth 2015, gyda'r canlynol yn dwyn y teitl.. Syr James Douglas Spooner, Syr
Martin Wakefield Jacomb, Arglwydd Sainsbury o Preston Candover KG. a'r Arglwydd
Sainsbury o Preston Candover C8E.
23, SYMUD MEWN CRONFEYDD
Symudiad Trosglwyddiadau
net mewn
rhwng y
Ar
cronfeydd
cronfeydd 31.12.23
Ar 1.1.23
Cronfeydd anghyfyngedig
Cronfa gyffredinol
Cronfa asedau sefydlog
562,291
3.249,732
134,055
139,8451
(102,999)
593,347
102 999 3 212,886
3,812,023
(5,790)
3,806,233
Cronfeydd cyfyngedig
Cronfa eiddo buddsoddi
229,730
229,730
CYFANSWM CRONFEYDD
4,041.753
5,790)
4,035,963
Tudalen 24
Parhau.

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau i'r Dat
ar
fer
Flw
dd
aniadau Ariannol
arhad
n a Ddaeth i Ben ar 31 Rha
f r2023
23. SYMUD MEWN CRONFEYDD- parhad
Mae y symudiad net mewn cronfeydd, sydd wedi'u cynnwys yn yr uchod fel a ganlyn..
Symudiad yn
Gwariant y cronfeydd
Incwm
Cronfeydd anghyfyngedlg
Cronfa gyffredinol
Cronfa asedau sefydlog
1,541,716 (q.407,661)
139,845
134,055
139,845
1,541,716
1,547,506
5,790
CYFANSWM CRONFEYDD
1 541,716
1,547,506
5,790
Symud yn cronfeydd y Ilynedd
Symudiad Trosglwyddiadau
net mewn
rhwng y
Ar
cronfeydd
cronfeydd 31,12,22
Ar1,1.22
Cronfeydd anghyfyngadlg
Cronfa gyffredinol
Cronfa asedau sefydlog
355,304
3,365 631
228,633
137 545)
(21,646)
562,291
21,646 3,249,732
3,720,935
91,088
3,812,023
Cronfeydd cyfyngedig
Cronfa eiddo buddsoddi
229,730
229,730
CYFANSWM CRONFEYDD
3.950,665
91,088
4,041,753
Mae y symudiad net mewn cronfeydd, sydd wedi'u cynnwys yn yr uchod fel a ganlyn..
Symudiad yn
Gwarianl y cronfeydd
Incwm
Cronfeydd anghyfyngedig
Cronfa gyffredinol
Cronfa asedau sefydlog
1,529,586 (1,300,953)
137,545)
228,633
137,545)
1,529,586
1,438,498)
g1.088
CYFANSWM CRONFEYDD
1,529,586
1,438,498)
91,088
Trosglwyddiadau rhwng y cronfeydd
Mae'r trosglwyddiad rhwng yr cronfeydd yn cynrychioli trosglwyddo'r costau ychwanegiadau
i'r asedau sefydlog yn y flwyddyn, hyn o'r gronfa gyffredinol ac i fewn i'r gronfa asedau
sefydlog dynodedig.
Tudalen 25
Parhau...

Ymddiriedolaeth Nant Gwrthe
rn
Nodiadau i'r Dat
ar
fer
Flw
dd
aniadau Ariannol -
arhad
n a Ddaeth i Ben ar 31 Rha
f r2023
24. RHWYMEDIGAETHAU BUDD.DAL GWEITHWYR
Y swm a gynhwyswyd oddi fewn y cyfrif incwm a gwariant ar gyFer y cynllun pensiwn oedd
£17,473 (2022.. £17,981).
25. YMRWYMIADAU ARIANNOL ERAILL
Hyd at 31 Rhagfyr 2023. mae'r cwmni wedi derbyn grantiau cyfalaf gan nifer o ddarpanmyr,
gyda'r cronfeydd hyn i ddatblygu'r Capel, y Ganolfan Ddehongli, y ffordd i lawr i'r ganolfan a'r
safle ehangach yn gyffredinol. Nodir cyfanswm y grantiau hyn isod, ac efallai y bydd yn rhaid
i'r cwmni ad-dalu'r grant, gydag ef mewn cyfnod penodol, os yw'r cwmni'n newid neu'n methu
a bodloni'r amodau a nodir yn y cytundebau.
WEFO, cam 2 - £600,000 (2022: £600,000)
Lot8ri - £523,846 (2022: £523,846)
26. DATGELIADAU PARTION CYSYLLTIEDIG
Rheolir yr EIus8n gan yr ymddiri8dolwyr a enwir ar ddechrau'r ddogfen hon. Ni thalwyd
unrhyw gostau teithio na chostau eraill i'r ymddiriedolwyr yn ystod y flwyddyn hon na'r
flwyddyn flaenoroS.
Fodd bynnag, ar ddlwedd y flwyddyn roedd y swm canlynol yn daladwy i aelodau'r bwrdd o
ymddiriedolwyr: (Nid oes Ilog yn daladwy ar y b8nthyciad):_ Mrs P M Ellis £2,000
(2022.. £2,000).
Tudalen 26