OpenCharities

This text was generated using OCR and may contain errors. Check the original PDF to see the document submitted to the regulator.

2022-12-31-accounts

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN (CYFYNGEDIG TRWY WARANT)

ADRODDIADAU ARIANNOL

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR 2022

(Rhif y Cwmni 3865538) (Rhif Elusen 1078543)

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR

Cyflwyna'r ymddiriedolwyr eu hadroddiad ynghyd â'r cyfrifon wedi eu harchwilio am y flwyddyn yn diweddu 31 Rhagfyr 2022.

Prif Weithgaredd ac Adolygiad

Pwrpas Ymddiriedolaeth Nant Gwrtheyrn yw hyrwyddo a meithrin, yng Nghymru, addysg a hyfforddiant o’r iaith, diwylliant a llenyddiaeth Cymraeg. Gweithreda’r Cwmni yn bennaf yng Nghanolfan Iaith a Threftadaeth Genedlaethol Nant Gwrtheyrn ger Llithfaen ond hefyd cynhelir gweithgareddau mewn canolfannau eraill, pan yn briodol.

Manylion eraill

Rhif y Cwmni: 3865538 Rhif yr Elusen: 1078543 Swyddfa Gofrestredig: Canolfan Genedlaethol Iaith a Diwylliant Nant Gwrtheyrn Llithfaen Pwllheli Archwilwyr: Owain Bebb a'i Gwmni 32 Y Maes Caernarfon Bancwyr: HSBC Lloyds TSB Pwllheli Bangor Cyfreithwyr: Ellis Davies & Co. 27 Stryd Bangor Caernarfon

Ymddiriedolwyr

Dan y Ddeddf Cwmnïau mae gan yr Ymddiriedolwyr yr un cyfrifoldebau â Chyfarwyddwyr. Mae Cyfarwyddwyr yr Ymddiriedolaeth yn cael eu hethol o’r aelodaeth yn flynyddol yn ystod y Cyfarfod Blynyddol a’r aelodau a wasanaethodd yn ystod y flwyddyn ac ar hyn o bryd yw:-

Y Meddyg Carl Clowes Phyllis Ellis (Ysgrifenydd) Clive Wolfendale (Trysorydd) (ymddiswyddodd 23.7.22) Huw Jones (Cadeirydd) Gwenda Griffith Menna Jones (Is-gadeirydd) Myrddin ap Dafydd (ymddiswyddodd 23.7.22) Ifor Gruffydd Ann Hughes Jo Iwan Martin Croydon (penodwyd 23.7.22) Rhiannon Ceiri (penodwyd 23.7.22) Garffild Lloyd Lewis (penodwyd 23.7.22)

Prif Aelodau Staff

Mair Saunders - Prif Weithredwr

Strwythur, Llywodraethu a Rheoli

Elusen gofrestredig a chwmni cyfyngedig trwy warant yw Ymddiriedolaeth Nant Gwrtheyrn, a gaiff ei lywodraethu gan Femorandwm ac Erthyglau'r Cwmni. Mae'r cyfrifon wedi eu paratoi yn unol â gofynion sy'n berthnasol i gwmni elusennol.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR - parhad

Strwythur, Llywodraethu a Rheoli - parhad

Mae aelodaeth Ymddiriedolaeth Nant Gwrtheyrn yn agored i unrhyw unigolyn neu gorff gyda diddordeb mewn hyrwyddo ei amcanion, sydd yn gwneud cais i’r cwmni elusennol ar y ffurflen briodol ac sydd yn derbyn cymeradwyaeth Ymddiriedolwyr yr Ymddiriedolaeth.

Mae gan y cwmni broses i anwytho ymddiriedolwyr newydd. Etholir aelodau a swyddogion i Fwrdd yr Ymddiriedolaeth yn y Cyfarfod Blynyddol. Mae Ymddiriedolwyr yr Ymddiriedolaeth (Y Bwrdd), nad ydynt yn fwy nag 11 mewn nifer, yn rheoli’r Cwmni Elusennol, ei eiddo a’i gronfeydd. Mae hawl gan y Bwrdd i gyfethol aelodau gyda gwybodaeth neu ddiddordeb arbennig mewn maes perthnasol. Gweithredir unrhyw strategaethau a fabwysiedir gan staff yr Ymddiriedolaeth. Cynhelir cyfarfodydd y Bwrdd o leiaf bedair gwaith y flwyddyn.

Mae asesiad risg llawn ar gyfer Iechyd a Diogelwch wedi ei gwblhau.

Amcanion a Gweithgareddau

Amcanion y Cwmni yw meithrin addysg yng Nghymru ac i hyrwyddo addysg ac astudiaeth y cyhoedd yn yr iaith Gymraeg, llenyddiaeth a diwylliant Cymraeg ac i weithredu hyn mewn canolfan neu ganolfannau addas (rhai preswyl neu ddibreswyl) yng Nghymru. Bu holl weithgareddau’r Cwmni yn ystod 2022 yn unol â’r amcanion hyn.

Adroddiad ar Weithgareddau’r Flwyddyn

Dyma’r flwyddyn gyntaf o weithgareddau llawn yn dilyn adferiad rhannol 2021, wedi cyfyngiadau Covid.

Llwyddodd yr Adran Addysg i barhau i ddarparu dulliau ychwanegol o ddysgu Cymraeg arlein, yn ogystal ag ystod lawn o gyrsiau preswyl ar y safle. Mae’r gallu i gynnig dewis eang o gyfleodd dysgu yn allweddol os am gynyddu i’r eithaf nifer y rhai sy’n dysgu’r iaith. Fe barhaodd yr arlwy i ddenu adborth ffafriol a chanmoliaeth gan y dysgwyr.

Bu’n flwyddyn hynod o brysur o ran ein gweithgareddau masnachol, sydd mor hanfodol er mwyn cynnal y safle a’r gweithgarwch. Gohiriwyd llawer o briodasau yn 2020 a 2021 yn sgil Covid ac o’r herwydd croesawyd mwy na’r nifer arferol ohonynt yn 2022 wrth i ddyddiadau gael eu hail-drefnu.

Golygodd hyn fod pwysau sylweddol ar ysgwyddau ein staff a hynny ar adeg pan oedd y diwydiant lletygarwch yn gyffredinol yn wynebu problemau staffio mawr. Gwnaed ymdrech arwrol i gynnal pob elfen o’r gwasanaeth ar y lefel uchaf.

Mae gwybodaeth am y Nant fel mangre hudolus i ymweld ag ef yn dal i gynyddu gan greu prysurdeb mawr yng Nghaffi Meinir ar ddyddiau braf. Mae nifer cyson o ymwelwyr bob wythnos yn mwynhau’r cyflwyniadau treftadaeth yn y Capel, y Tŷ Cyfnod a’r Feddygfa.

Gwnaed buddsoddiad sylweddol unwaith eto yn yr adnoddau ar y safle, gan adnewyddu dau o’r unedau llety i safon sylweddol uwch. Mae’n fwriad llunio rhaglen estynedig i sicrhau cynnal a chadw ac uwch-raddio’r holl unedau dros gyfnod o rai blynyddoedd.

Mae lleoliad, hanes a chyfleusterau Nant Gwrtheyrn yn adnodd amhrisiadwy i’r genedl. Mae Bwrdd yr Ymddiriedolaeth am sicrhau fod posibiliadau’r Nant ar gyfer Dysgu, Ysbrydoli a Mwynhau yn cael eu gwireddu’n llawn ac mae’r gwaith o gynllunio’n strategol ar gyfer sicrhau cyflawni’r amcan yma eisoes wedi dechrau.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR - parhad

Adolygiad Ariannol

Mae’r elusen wedi gwneud gwarged yn y flwyddyn hon o £91,088 (2021: gwarged - £381,159).

Polisi’r elusen ynglŷn â’r cronfeydd wrth gefn

Y mae’r Elusen wedi mabwysiadu polisi cronfa wrth gefn. Bydd y cwmni yn anelu i gadw mewn cronfa wrth gefn dau fis o gostau rhedeg cyfredol, gan geisio cynyddu'r gronfa i swm sydd yn gyfartal i bedwar mis o gostau rhedeg.

Datganiad Budd y Cyhoedd

Mae’r Bwrdd wedi ystyried adroddiad y Comisiwn Elusennau ynglŷn â Budd i’r Cyhoedd ac maent yn fodlon bod gweithgareddau’r elusen yn ystod y flwyddyn, fel y disgrifiwyd uchod, yn unol â'r prawf hwnnw.

Cyfrifoldebau'r Ymddiriedolwyr

Mae’r Ymddiriedolwyr (sydd hefyd yn gyfarwyddwyr o’r cwmni at bwrpas cyfraith cwmni) yn gyfrifol am baratoi Adroddiad yr Ymddiriedolwyr a’r adroddiadau ariannol yn unol â'r gyfraith berthnasol a Safonau Cyfrifo'r Deyrnas Unedig (UKGAAP).

Mae cyfraith cwmni yn ei wneud yn ofynnol i Ymddiriedolwyr baratoi Adroddiadau Ariannol sydd yn rhoi golwg cywir a theg o sefyllfa ariannol y cwmni elusennol ac o’r adnoddau i mewn ac allan gan gynnwys incwm a gwariant o’r cwmni elusennol am y cyfnod hwnnw. Wrth baratoi’r adroddiadau ariannol, mae yn rhaid i’r Ymddiriedolwyr:-

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

ADRODDIAD YR YMDDIRIEDOLWYR - parhad

Cyfrifoldebau'r Ymddiriedolwyr - parhad

Mae’r Ymddiriedolwyr yn gyfrifol am gadw cofnodion cyfrifo digonol sydd yn datgelu gyda chywirdeb rhesymol ar unrhyw adeg, sefyllfa ariannol y cwmni elusennol, ac i’w galluogi i sicrhau bod yr Adroddiadau Ariannol yn cydymffurfio â Deddf Cwmnïau 2006. Maent hefyd yn gyfrifol am sicrhau asedion y cwmni elusennol a thrwy hynny cymeryd camau rhesymol er mwyn atal a datgelu unrhyw dwyll neu anghysondeb arall.

Cyn belled a bod yr Ymddiriedolwyr yn ymwybodol:-

Mae’r adroddiad hwn wedi ei arwyddo ar ran y Bwrdd ar gan:

................................................... Phyllis Ellis (Ysgrifennydd)

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

ADRODDIAD YR ARCHWILYDD ANNIBYNNOL I AELODAU YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

Barn

Rydym wedi archwilio datganiadau ariannol Ymddiriedolaeth Nant Gwrtheyrn ar gyfer y flwyddyn a ddaeth i ben ar 31 Rhagfyr 2022 sy’n cynnwys Datganiad o Symudiadau Ariannol, Mantolen, a datganiad llif Arian a nodiadau ar y datganiadau ariannol, gan gynnwys crynodeb o bolisïau cyfrifyddu pwysig. Y fframwaith adrodd ariannol a ddefnyddiwyd i'w paratoi yw'r gyfraith berthnasol a Safonau Cyfrifyddu'r Deyrnas Unedig, gan gynnwys Safon Adrodd Ariannol 102: Y Safon Adrodd Ariannol sy’n berthnasol yn y DU a Gweriniaeth Iwerddon (Arferion Cyfrifyddu a Dderbynnir yn Gyffredinol yn y Deyrnas Unedig).

Yn ein barn ni, mae’r datganiadau ariannol:-

Sail y farn

Rydym wedi cynnal ein harchwiliad yn unol â Safonau Rhyngwladol ar Archwilio (y DU) (ISAs (y DU)) a’r gyfraith berthnasol. Caiff ein cyfrifoldebau dan y safonau hynny eu disgrifio ymhellach o dan adran cyfrifoldebau’r Archwilydd ar gyfer archwilio’r datganiadau ariannol yn ein hadroddiad. Rydym yn annibynnol ar yr Elusen yn unol â’r gofynion moesegol sy’n berthnasol i’n harchwiliad ar ddatganiadau ariannol yn y DU, gan gynnwys Safon Foesegol y Cyngor Adrodd Ariannol [a’r darpariaethau sydd ar gael i gyrff bach, o dan yr amgylchiadau sydd yn nodyn 2 ar y datganiadau ariannol], ac rydym wedi cyflawni ein cyfrifoldebau moesegol eraill yn unol â’r gofynion hyn. Rydym yn credu bod y dystiolaeth archwilio rydym wedi’i chael yn ddigonol ac yn briodol er mwyn rhoi sail ar gyfer ein barn.

Casgliadau’n ymwneud â busnes byw

Nid oes gennym ddim i adrodd yn ei gylch yng nghyswllt y materion canlynol lle mae ISAs (y DU) yn ei gwneud yn ofynnol i ni roi gwybod i chi:-

Gwybodaeth arall

Yr ymddiriedolwyr sy’n gyfrifol am yr wybodaeth arall. Mae’r wybodaeth arall yn cynnwys yr wybodaeth sydd wedi’i chynnwys yn yr adroddiad blynyddol, ac eithrio’r datganiadau ariannol a’n hadroddiad ni fel archwilydd arnynt. Nid yw ein barn ar y datganiadau ariannol yn cynnwys yr wybodaeth arall ac nid ydym yn mynegi unrhyw fath o gasgliad sicrwydd ar hynny, ac eithrio i’r graddau y gwnaed hynny’n benodol fel arall yn ein hadroddiad.

Yng nghyswllt ein harchwiliad o’r datganiadau ariannol, ein cyfrifoldeb ni yw darllen yr wybodaeth arall a, drwy wneud hynny, ystyried a oes anghysondeb o bwys rhwng yr wybodaeth arall a’r datganiadau ariannol neu’r wybodaeth rydym ni wedi’i chael yn yr archwiliad, neu a yw’n ymddangos bod camddatganiad o bwys yn yr wybodaeth arall. Os byddwn yn canfod anghysonderau o bwys neu gamddatganiadau o bwys tybiedig, mae’n ofynnol i ni bennu a oes camddatganiad o bwys yn y datganiadau ariannol neu gamddatganiad o bwys o’r wybodaeth arall. Ar sail y gwaith rydym wedi’i wneud, os byddwn yn dod i’r casgliad bod camddatganiad o bwys o’r wybodaeth arall hon, mae’n rhaid i ni adrodd ar y ffaith honno.

Nid oes gennym ddim i’w adrodd i’r perwyl hwn.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

ADRODDIAD YR ARCHWILYDD ANNIBYNNOL I AELODAU YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

Barn ar faterion eraill a bennir gan Ddeddf Cwmnïau 2006

Yn ein barn ni, ar sail y gwaith a wnaed wrth gynnal yr archwiliad:-

Materion y mae’n ofynnol i ni adrodd arnynt drwy eithriad

Yng ngoleuni gwybodaeth a dealltwriaeth o’r Elusen a'i hamgylchedd a gafwyd yn ystod yr archwiliad, dydyn ni ddim wedi dod o hyd i unrhyw gamddatganiadau sylweddol yn Adroddiad Blynyddol yr Ymddiriedolwyr [gan gynnwys yr Adroddiad Strategol].

Nid oes gennym ddim i’w adrodd yng nghyswllt y materion canlynol lle mae’n ofynnol inni o dan Ddeddf Cwmnïau 2006 roi adroddiad ichi os, yn ein barn ni:-

Cyfrifoldebau’r ymddiriedolwyr

Fel yr esboniwyd yn fwy manwl yn y datganiad o gyfrifoldebau ymddiriedolwyr [a nodwyd ar dudalen 3], mae’r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am baratoi’r datganiadau ariannol ac am fod yn fodlon eu bod yn rhoi darlun cywir a theg, ac am y rheolaeth fewnol sy’n angenrheidiol yn eu barn hwy er mwyn gallu paratoi datganiadau ariannol sydd ddim yn cynnwys camddatganiadau o bwys, boed o ganlyniad i dwyll neu gamgymeriad.

Wrth baratoi’r datganiadau ariannol, mae’r ymddiriedolwyr yn gyfrifol am asesu gallu’r Elusen i barhau fel busnes byw, gan ddatgelu, fel bo’n berthnasol, faterion sy’n gysylltiedig â busnes byw a defnyddio sail cyfrifyddu busnes byw oni fo’r ymddiriedolwyr un ai’n bwriadu diddymu’r Elusen neu roi'r gorau i weithredu, neu nad oes ganddynt unrhyw opsiwn realistig arall heblaw am hynny.

Ein cyfrifoldebau dros archwilio’r datganiadau ariannol

Ein hamcanion ni yw cael sicrwydd rhesymol ynghylch a yw’r datganiadau ariannol yn eu cyfanrwydd yn rhydd o gamddatganiadau o bwys, boed y rheini wedi’u gwneud drwy dwyll neu gamgymeriad, a rhoi ein barn ni ar ffurf adroddiad yr archwilydd. Mae sicrwydd rhesymol yn lefel uchel o sicrwydd, ond nid yw’n warant y bydd archwiliad a gynhelir yn unol ag ISAs (y DU) bob amser yn dod o hyd i gamddatganiad o bwys pan fydd yn bodoli. Mae camddatganiadau’n gallu codi drwy dwyll neu gamgymeriad ac maent yn cael eu hystyried yn rhai o bwys os, yn unigol neu gyda’i gilydd, y byddai’n rhesymol disgwyl iddynt ddylanwadu ar benderfyniadau economaidd defnyddwyr a wneir ar sail y datganiadau ariannol hyn.

Mae disgrifiad pellach o’n cyfrifoldebau dros archwilio’r datganiadau ariannol i’w ganfod ar wefan y Cyngor Adrodd Ariannol yn: [www.frc.org.uk/auditorsresponsibilities]. Mae’r disgrifiad hwn yn rhan o’n hadroddiad fel archwilydd.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

ADRODDIAD YR ARCHWILYDD ANNIBYNNOL I AELODAU YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

Defnyddio ein hadroddiad

Caiff yr adroddiad hwn ei wneud ar gyfer aelodau’r Elusen yn unig, fel corff, yn unol â Phennod 3, Rhan 16 o Ddeddf Cwmnïau 2006. Cyflawnwyd ein gwaith archwilio er mwyn i ni allu datgan wrth aelodau’r Elusen y materion hynny y mae’n ofynnol i ni eu datgan wrthynt mewn adroddiad archwilydd, ac i ddim pwrpas arall. I'r graddau mwyaf a ganiateir gan y gyfraith, nid ydym yn derbyn nac yn ysgwyddo cyfrifoldeb i neb, ac eithrio i aelodau’r Elusen fel corff, am ein gwaith archwilio, am yr adroddiad hwn, nac am y farn a luniwyd gennym.

Rhys Harris Prif Archwiliwr Statudol Dros ac ar ran Owain Bebb a’i Gwmni Cyfrifwyr Siartredig ac Archwilwyr Statudol 32 Y Maes, Caernarfon.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

DATGANIAD O SYMUDIADAU ARIANNOL (INCWM A GWARIANT) A DATGANIAD O HOLL ENILLION/COLLEDION

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

Nodyn Cronfeydd Cronfeydd Cyfanswm Cyfanswm
Anghyfyngedig Cyfyngedig 2022 2021
£ £ £ £
Incwm a Gwaddolion
Rhoddion a Chymunroddion 5 3,644 - 3,644 28,500
Gweithgareddau Elusennol 6 620,809 - 620,809 887,580
Incwm Buddsoddiadol 7 - - - -
Gweithgareddau Masnachol 905,044 - 905,044 733,199
------------ ------------ ------------ ------------
Cyfanswm Incwm 1,529,497 - 1,529,497 1,649,279
------------ ------------ ------------ ------------
Gwariant
Gwariant ar weithgareddau elusennol 8,9 1,438,409 - 143,809 1,268,120
------------ ------------ ------------ ------------
Cyfanswm y gwariant 1,438,409 - 1,438,409 1,268,120
------------ ------------- ------------ ------------
Incwm Net 9,1088 - 9,1088 38,1159
------------ ------------- ------------ ------------
Trosglwyddiad rhwng cronfeydd - - - -
------------ ------------ ------------ -------------
Symudiadau Net yn y Cronfeydd 91,088 - 91,088 38,1159
Cymodlannedd y Cronfeydd
Cyfanswm y Cronfeydd d/y 3,722,578 228,087 3,950,665 3,569,506
------------ ------------ ------------ -------------
Cyfanswm y Cronfeydd c/y 3,813,666 228,087 4,041,753 3,950,665
======= ======= ======= =======

Mae’r datganiad hwn yn cynnwys holl enillion a cholledion cydnabyddedig y flwyddyn.

Mae’r cyfan o’r incwm a’r gwariant yn deillio o weithgareddau sy’n parhau.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

MANTOLEN

AR 31 RHAGFYR, 2022

Nodyn Nodyn 2022 2021
£ £
ASEDAU SEFYDLOG
Asedau Gweladwy 17 3,249,732 3,365,631
Tir ac adeilad buddsoddiadol 18 229,730 229,730
------------- ------------
3,479,462 3,595,361
------------- ------------
ASEDAU CYFREDOL
Stoc 19 16,457 14,452
Dyledwyr 20 42,498 10,990
Arian yn y banc ac mewn llaw 1,044,185 891,987
------------ -----------
1,103,140 917,429
CREDYDWYR- symiau'n daladwy o
fewn blwyddyn 21 (337,928) (292,884)
------------ -----------
(CREDYDWYR)/ASEDAU CYFREDOL NET 765,212 624,545
------------ ------------
CYFANSWM ASEDAU LLAI CREDYDWYR CYFREDOL 4,244,674 4,219,906
CREDYDWYR- symiau’n daladwy ar ôl blwyddyn 22 (202,921) (269,241)
------------ ------------
ASEDAU NET 4,041,753 3,950,665
======= =======
CRONFEYDD
Cronfeydd Anghyfyngedig 3,813,666 3,722,578
Cronfeydd Cyfyngedig 228,087 228,087
------------ ------------
25 4,041,753 3,950,665
======= =======

Mae’r cyfrifon wedi eu mabwysiadu gan Fwrdd yr Ymddiriedolwyr ac wedi eu harwyddo ar ran y Bwrdd ar gan:

......................................................... Huw Jones (Cadeirydd)

Mae'r nodiadau ar dudalennau 11 i 21 yn ffurfio rhan gyflawn o'r cyfrifon hyn.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

DATGANIAD LLIF ARIAN

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU’R 31 RHAGFYR, 2022
2022 2021
£ £
Llif arian o weithgareddau gweithredol
Incwm net 91,088 38,1159
Addasiad ar gyfer:
Dibrisio asedau dirweddol 137,545 135,337
Llôg a dalwyd a chostau tebyg 13,488 7,445
Newidiadau mewn:
Stoc (2,005) (828)
Dyledwyr masnachol a dyledwyr eraill (31,508) 79,206
Credydwyr masnachol a chredydwyr eraill 53,798 (156,265)
---------- ----------
Arian a gynhyrchwyd o weithgareddau 262,406 446,054
Llôg a dalwyd (13,488) (7,445)
---------- ----------
Arian net o weithgareddau gweithredol 248,918 438,609
====== ======
Llif arian o weithgareddau buddsoddi
Pryniant asedau sefydlog (21,646) (117,645)
---------- ------------
Defnydd net arian ar weithgareddau buddsoddiadol (21,646) (117,645)
====== =======
Llif arian o weithgareddau cyllidol
Taliadau ar fenthyciadau (75,074) (277,828)
---------- ----------
Arian net/(defnyddiwyd) o weithgareddau cyllidol (75,074) (277,828)
====== ======
Cynnydd net mewn arian a’r hyn sy’n cyfateb i arian 152,198 43,136
Arian a’r hyn sy’n cyfateb i arian ar ddechrau’r flwyddyn 891,987 848,851
---------- ----------
Arian a’r hyn sy’n cyfateb i arian ar ddiwedd y flwyddyn 1,044,185 891,987
====== ======

Mae'r nodiadau ar dudalennau 11 i 21 yn ffurfio rhan gyflawn o'r cyfrifon hyn.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

1. Gwybodaeth Cyffredinol

Mae’r elusen yn gwmni preifat yn gyfyngedig trwy warant ac yn elusen a gofrestrwyd yng Nghymru a Lloegr. Cyfeiriad y swyddfa gofrestredig yw Canolfan Nant Gwrtheyrn, Nant Gwrtheyrn, Llithfaen, Pwllheli, Gwynedd, LL53 6NL.

2. Datganiad o Gydymffurfiad

Mae’r Datganiadau Ariannol yma wedi eu paratoi yn unol ag FRS 102, ‘The Financial Reporting Standard applicable in the UK and the Republic of Ireland’, a’r ‘Statement of Recommended Practice’ sy’n berthnasol i elusennau sy’n paratoi eu cyfrifon yn unol ag FRS 102 yn y Deyrnas Unedig a Gweriniaeth Iwerddon (SORP Elusennau (FRS 102)) a Deddf Elusennau 2011.

3. Polisïau Cyfrifo

Sail Paratoi

Mae’r datganiadau ariannol wedi eu paratoi o dan y confensiwn cost hanesyddol wedi eu haddasu gan ail brisiad mewn rhai asedau, rhwymedigaethau ac eiddo buddsoddiadol, wedi eu mesur yn ôl gwerth teg trwy’r Cyfrif Incwm a Gwariant.

Busnes Hyfyw

Nid oes unrhyw ansicrwydd ynglŷn â gallu’r elusen i barhau mewn busnes.

Dyfarniadau a phrif ansicrwydd parthed amcangyfrifon

Wrth baratoi’r Adroddiadau Ariannol mae’n rhaid i’r rheolwyr wneud dyfarniadau, amcangyfrifon a phenderfyniadau sy’n effeithio ar y ffigyrau a adroddwyd. Mae’r amcangyfrifon a’r dyfarniadau yma yn cael eu hadolygu yn gyson ac maent wedi eu seilio ar brofiad a ffactorau eraill gan gynnwys disgwyliadau o ddigwyddiadau yn y dyfodol y credir eu bod yn rhesymol o dan yr amgylchiadau.

Cyfrifo ar gyfer y cronfeydd

Mae’r cronfeydd anghyfyngedig ar gael i’w defnyddio ar ddisgresiwn yr Ymddiriedolwyr er mwyn hybu nôd elusennol y cwmni.

Mae cronfeydd penodedig yn gronfeydd anghyfyngedig sydd wedi eu clustnodi gan yr Ymddiriedolwyr ar gyfer pwrpas penodol yn y dyfodol.

Mae cronfeydd cyfyngedig wedi eu cyfyngu yn ôl eu defnydd gan ddymuniad y sawl a wnaeth y rhodd ac maent yn disgyn i fewn i un o ddau ddosbarth, sef cronfeydd cyfyngedig neu cronfeydd cymunroddion.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL - parhad

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

  1. Polisïau Cyfrifo - parhad

Cronfeydd i fewn

Mae cronfeydd i fewn yn cael eu cynnwys yn y Datganiad o Symudiad Ariannol pan mae’r hawl i’r incwm wedi ei basio i’r elusen. Mae’r polisïau penodol canlynol yn cael eu dilyn:-

Adnoddau a wariwyd

Mae gwariant yn cael ei gydnabod fel mae’r cost yn cronni. Mae gwariant yn cynnwys unrhyw Treth ar Werth nad oes posib ei hawlio yn ôl yn gyfan gwbl ac mae’n cael ei ddosbarthu o dan y pennawd y mae’r gweithgaredd yn perthyn iddo:-

Mae costau yn cael eu dosrannu i gategorïau sy’n adlewyrchu defnydd yr adnodd. Mae costau uniongyrchol ar gyfer gweithgaredd unigol yn cael ei dosrannu’n uniongyrchol i’r gweithgaredd hwnnw. Mae costau sydd yn gyffredin i fwy nac un gweithgaredd yn cael ei dosrannu ar sail rhesymol a chyson.

Lesau gweithredol

Mae taliadau lês yn cael eu cydnabod fel cost dros gyfnod y lês ar sail llinell syth.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL - parhad

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

3. Polisïau Cyfrifo - parhad

Asedau Sefydlog

Mae asedau sefydlog yn cael eu cofnodi yn wreiddiol yn ôl eu cost, ac yna maent yn cael eu nodi yn ôl eu cost llai dibrisio a cholledion amhariad. Mae unrhyw asedau sefydlog sydd wedi eu hail brisio yn cael eu cofnodi yn ôl eu gwerth teg ar ddyddiad yr ail brisiad, llai dibrisio ac unrhyw colledion amhariad.

Dibrisio

Mae dibrisio yn cael ei ddarparu er mwyn ysgrifennu i ffwrdd cost neu gwerth ased llai ei werth gwaddodol dros ei oes economaidd fel a ganlyn:-

Safle’r Nant - 1% - 10% llinell syth Offer - 5% - 20% llinell syth

Buddsoddiadau

Mae buddsoddiadau ecwiti sydd heb eu rhestru yn cael eu cofnodi yn ôl eu cost gwreiddiol ac yna maent yn cael eu cofnodi yn ôl eu gwerth teg. Os nad oes posib mesur gwerth teg yna maent yn cael eu cofnodi yn ôl eu cost llai amhariad.

Mae buddsoddiadau sydd wedi eu rhestru yn cael eu mesur yn ôl eu gwerth teg gyda’r newidiad yn y gwerth teg yn cael ei gofnodi fel incwm neu gwariant.

Eiddo Buddsoddiadol

Mae eiddo buddsoddiadol yn cael ei gofnodi yn wreiddiol yn ôl ei gost sydd yn cynnwys cost prynnu ac unrhyw gostau uniongyrchol.

Mae eiddo buddsoddiadol yn cael ei ail brisio i’w gwerth teg ar pob diwedd flwyddyn ac mae unrhyw symudiad yn y gwerth teg yn cael ei gydnabod fel incwm neu gwariant.

Stoc

Mae stoc yn cael ei fesur yn ôl cost neu ei werth o’i werthu pa’r un bynnag yw’r isaf.

4. Cyfyngedig trwy Warant

Mae Ymddiriedolaeth Nant Gwrtheyrn yn elusen cofrestredig ac yn gwmni cyfyngedig trwy warant sy’n cael ei reoli gan y Memorandwm a’r Erthyglau o Gymdeithasiad.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL - parhad

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

5. Rhoddion a chymunrhoddion

2022 Cronfeydd Cronfeydd Cyfanswm
**Anghyfyngedig ** Cyfyngedig 2022
£ £ £
Rhoddion
Aelodaeth Ffrindiau’r Nant 2,000 - 2,000
Rhoddion a chymunrhoddion 1,644 - 1,644
---------- ---------- ----------
3,644 - 3,644
====== ====== ======
2021 Cronfeydd Cronfeydd Cyfanswm
**Anghyfyngedig ** Cyfyngedig 2021
£ £ £
Rhoddion
Aelodaeth Ffrindiau’r Nant 1,300 - 1,300
Rhoddion a chymunrhoddion 27,200 - 27,200
---------- ---------- ----------
28,500 - 28,500
====== ====== ======
6. Gweithgareddau Elusennol
2022 2021
£ £
Grant Cadernid Economaidd - 212,758
Grant Canolfan Dysgu Cymraeg Cenedlaethol 540,000 614,664
Gweithgareddau elusennol 80,809 60,158
----------- ------------
620,809 887,580
====== =======
7. Incwm Buddsoddiadol
Cronfeydd Cyfanswm Cronfeydd Cyfanswm
Anghyfyngedig 2022
Anghyfyngedig
2021
£ £ £ £
Llôg banc a dderbyniwyd - - - -
== == == ==

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL - parhad

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

8. Gwariant ar weithgareddau elusennol

Elusennol Masnachol Cyfanswm Cyfanswm
Cronfeydd Cronfeydd
Anghyfyngedig
Anghyfyngedig
2022 2021
£ £ £ £
Gwariant uniongyrchol 657,152 742,368 1,399,520 1,239,741
Costau cefnogol 19,600 19,289 38,889 28,379
------------ ----------- ------------ ------------
676,752 761,657 1,438,409 1,268,120
======= ====== ======= =======

9. Gwariant ar weithgareddau elusennol yn ôl math y gweithgaredd

Gweithgareddau Costau Cyfanswm Cyfanswm
Uniongyrchol Cefnogol 2022 2021
£ £ £ £
Gweithgareddau elusennol 1,399,520
19,003
1,418,523
1,260,979
Costau llywodraethol - 19,886 19,886 7,141
------------ ---------- ------------ ------------
1,399,520
38,889
1,438,409
1,268,120
======= ====== ======= =======

10. Dadansoddiad o Gostau Cefnogol

Costau Llywodraethol:

2022 2021
£ £
Cyfrifo a gwasanaethau cyfrifyddol ac archwilio 5,000 4,075
Costau proffesiynol eraill 14,886 3,066
--------- ---------
19,886 7,141
===== =====
Incwm Net
Mae incwm net wedi ei ddatgan ar ôl y canlynol:-
2022 2021
£ £
Dibrisio eiddo sefydlog 137,545 135,337
Costau lesi gweithredol 19,003 21,238

11. Incwm Net

====== =====

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL - parhad

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

12. Tâl yr Archwilwyr

2022 2021
£ £
Ffi am archwilio’r adroddiadau ariannol 5,000 4,075
===== =====

13. Costau Staff

Mae costau staff fel a ganlyn:-

2022 2021
£ £
Cyflogau 637,049 602,067
Costau Yswiriant Gwladol 44,773 40,056
Cyfraniadau’r cyflogwr i gynllun pensiwn 17,981 18,651
---------- ----------
699,803 660,774
====== ======

Ar gyfartaledd fe gyflogwyd 27 person yn ystod y flwyddyn (2021: 34).

Ni dderbyniodd unrhyw staff mwy na £60,000 fel cyflog yn ystod y flwyddyn (2021: dim).

14. Costau a thâl yr Ymddiriedolwyr

Ni thalwyd unrhyw gyflog na buddion i unrhyw un o’r Ymddiriedolwyr yn ystod y flwyddyn yn diweddu’r 31.12.22 na 31.12.21.

Ni hawliodd dim o’r Ymddiriedolwyr unrhyw gostau teithio yn ystod y flwyddyn yn diweddu’r 31.12.22 na 31.12.21.

15. Asedau Rhodd

Yn ystod 2007 trosglwyddwyd tir Porth y Nant, Pistyll i’r cwmni fel rhodd gan Hanson Quarry Products Europe Ltd. Yn ôl y Bwrdd, a’r ddogfen a gofrestrwyd, nid oes gwerth i’r tir hwn.

Yn ystod 2007 derbyniodd y cwmni rhodd gan Ms Heulwen Richards o’r canlynol:-

Yr Ogof, Ravenspoint, Bae Trearddur, Ynys Môn, sef cartref Ms Richards. Mae ganddi les ar yr eiddo am weddill ei hoes. Gwerth yr eiddo yw £228,087. Mae’r eiddo hwn yn ffurfio rhan o’r cronfeydd cyfyngedig.

Siâr 75% mewn darn o dir a elwir yn Cae Capel, Caergybi. Gwerth y tir oedd £269,171. Fe werthwyd y darn tir yma yn ystod 2020 am swm o £184,700 ar ôl costau cyfreithiol, a talu siâr heulwen Richards iddi.

Siâr 49% mewn 6 cae yn ardal Caergybi a adnabyddir fel Tir Môn. Oherwydd mai ond 49% sydd yn berchen i’r cwmni, mae’r gwerth a roddir iddo yn y cyfrifon yn isel, sef £1,972. Fe werthwyd y caeau yma, ac fe dderbyniodd y cwmni swm o £160,707 am ei siâr 49%.

Fe briswyd y cyfan o’r darnau tir ac adeiladau gan Dafydd Hardy MRICS ym mis Mai 2009.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL - parhad

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

16. Ymrwymiadau Amodol - Grantiau

Hyd at y 31 Rhagfyr, 2022 mae’r Nant wedi derbyn grantiau cyfalaf gan nifer o arianwyr i ddatblygu’r Capel a Chanolfan Ddehongli, Ffordd i’r Nant a Safle’r Nant. Mae cyfanswm y grantiau yma wedi eu nodi isod, ac efallai y bydd yn rhaid i’r Nant ad-dalu’r grant yn ôl mewn cyfnod penodol os yw’r cwmni yn newid yr amodau yn y cytundeb.

2022 2021 2021
£ £
WEFO - cam 2 600,000 60,0000
Loteri 523,846 523,846
====== ======
17.Asedau Sefydlog
Safle’r Offer Cyfanswm
Nant
£ £ £
Cost
Ar 1 Ionawr 2022 7,591,536 273,002 7,864,538
Ychwanegiadau - 21,646 21,646
------------ ---------- ------------
Ar 31 Rhagfyr 2022 7,591,536 294,648 7,886,184
======= ====== =======
Dibrisio
Ar 1 Ionawr 2022 4,390,414 108,493 4,498,907
Am y flwyddyn 110,630 26,915 137,545
------------ ---------- ------------
Ar 31 Rhagfyr 2022 4,501,044 135,408 4,636,452
======= ====== =======
Gwerth yn y Llyfrau
Ar 31 Rhagfyr 2022 3,090,492 159,240 3,249,732
======= ====== =======
Ar 31 Rhagfyr 2021 3,200,125 165,506 3,365,631
======= ====== =======

Mae Safle’r Nant wedi ei brisio ar y farchnad agored gan Christies yn Hydref 2019 fel £3.3m. Mae’r Bwrdd o’r farn bod gwerth y safle ar 31 Rhagfyr, 2022 yn adlewyrchiad teg, ac felly mae’r Bwrdd yn cytuno nid oes angen cost amhariad yn ystod y flwyddyn.

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL - parhad

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

18.Buddsoddiadau
Eiddo Buddsoddiadol 2022 2021
£ £
Cost
Ar 1 Ionawr 2022 229,730 499,230
---------- ----------
Ar y 31 Rhagfyr 2022 229,730 229,730
====== ======
Gwerth yn y llyfrau
Ar 1 Ionawr 2022 229,730 229,730
====== ======
Ar 1 Ionawr 2021 229,730 229,730
====== ======
Mae’r cyfan o’r buddsoddiadau a ddangosir uchod yn cael eu dangos yn ôl eu gwerth.
19.Stoc
2022 2021
£ £
Stoc 16,457 14,452
===== =====
20.Dyledwyr
2022 2021
£ £
Dyledwyr masnachol 32,213 5,178
Taliadau ymlaen llaw ac incwm wedi cronni 10,285 5,812
---------- ----------
42,498 10,990
====== ======

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL - parhad

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

21. Credydwyr: symiau’n daladwy o fewn blwyddyn

2022 2021
£ £
Benthyciadau banc a gorddrafft 78,084 86,838
Incwm ymlaen llaw 95,062 74,333
Credydwyr masnachol 65,444 77,872
Costau wedi cronni ac incwm a ohiriwyd 88,098 44,967
Treth ac Yswiriant Gwladol 11,240 8,874
---------- ----------
337,928 292,884
====== ======
Credydwyr: symiau’n ddyledus ymhen mwy na blwyddyn
2022 2021
£ £
Cyfeillion y Nant 13,858 13,858
Benthyciadau banc 189,063 255,383
----------
-----
202,921 269,241
====== ======
2022 2021
£ £
Benthyciad banc yn daladwy ymhen mwy na 5 mlynedd 68,413 85,909
====== ======

22. Credydwyr: symiau’n ddyledus ymhen mwy na blwyddyn


Mae’r benthyciadau wedi eu sicrhau ar dir ac adeiladau’r elusen.

23. Incwm a Ohiriwyd

Mae incwm gohiriedig yn cynnwys blaendaliadau wedi eu derbyn yn ystod y flwyddyn am gyrsiau a digwyddiadau sydd yn digwydd mewn blynyddoedd i ddod. Cyfanswm yr incwm gohiriedig ar y 31.12.22 oedd £95,062 ac ar y 31.12.21 yn £74,333.

24. Pensiynau

Cynllun lle mae cyfraniadau wedi eu diffinio

Y swm a gynhwyswyd yn y Cyfrif Incwm a Gwariant ar gyfer cynllun pensiwn lle mae’r cyfraniadau wedi eu diffinio oedd £17,981 (2021: £18,651)

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL - parhad

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

25. Cronfeydd

Cronfeydd Anghyfyngedig

Ar Incwm Incwm Gwariant Trosglwyddiadau Gwariant Trosglwyddiadau Gwariant Trosglwyddiadau Gwariant Trosglwyddiadau Gwariant Trosglwyddiadau Ar
1 Ionawr 31 Rhagfyr
2022 2022
£ £ £ £ £
Cronfa Gyffredin 127,217 1,529,497 (1,300,864) (21,646) 334,204
Cronfa Asedau Sefydlog 3,365,631 - (137,545) 21,646 3,249,732
Cronfa Asedau Buddsoddiad 229,730 - - - 229,730
------------ ------------ ------------ ---------- ------------
3,722,578 1,529,497 (1,438,409) - 3,813,666
======= ======= ======= ====== =======
Mae’r Gronfa Asedau Buddsoddiadol yn cynnwys rhodd o eiddo a dderbyniwyd gan berson sy’n
dymuno aros yn anhysbys.
Cronfeydd Cyfyngedig
Ar Incwm Gwariant Trosglwyddiadau Ar
1 Ionawr 31 Rhagfyr
2022 2022
£ £ £ £ £
Cronfa rhodd anhysbus 228,087 - - - 228,087
---------- ---------- ---------- ---------- ----------
228,087 - - - 228,087
====== ====== ====== ====== ======

Mae’r Gronfa Asedau Buddsoddiadol yn cynnwys rhodd o eiddo a dderbyniwyd gan berson sy’n dymuno aros yn anhysbys.

Cronfeydd Cyfyngedig

26. Dadansoddiad o’r Cronfeydd rhwng yr Asedau Net

Cronfeydd
Cronfeydd
Cyfanswm Cyfanswm Cyfanswm
Anghyfyngedig Cyfyngedig 2022 2021
£
£
£ £
Asedau Sefydlog 3,251,375
228,087
3,479,462 3,595,361
Asedau Cyfredol 1,103,230
-
1,103,140 917,429
Credydwyr llai na blwyddyn (337,928)
-
(337,928) (292,884)
Credydwyr mwy na blwyddyn (202,921)
-
(202,921) (269,241)
------------
----------
------------ ------------
3,813,756
228,087
4,041,753 3,950,665
=======
======
======= =======

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

NODIADAU I'R DATGANIADAU ARIANNOL - parhad

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

27. Gwariant Cyfalaf

Gwariant cyfalaf wedi ei gytundebu ond heb ei gynnwys yn y cyfrifon.

2022 2021
£ £
Datblygiad rhan 2 o’r safle - -
====== ======

28. Ymrwymiadau Lesiau Gweithredol

Cyfanswm y taliadau sy’n berthnasol i lesau nad oes posib eu canslo oedd:-

2022 2021
£ £
Yn dod i ben rhwng 1 a 5 mlynedd 18,021 17,542
--------- ---------
18,021 17,542
===== =====

29. Trafodion gyda Phartïon Perthynol

Mae’r Elusen yn cael ei rheoli gan yr Ymddiriedolwyr sydd wedi eu henwi ar gychwyn yr adroddiad yma. Ni thalwyd unrhyw gostau teithio i’r Ymddiriedolwyr yn ystod y flwyddyn hon na’r flwyddyn cynt.

Ar ddiwedd y flwyddyn roedd y swm canlynol yn daladwy i Ymddiriedolwyr (nid yw llôg yn daladwy ar y benthyciad):-

daladwy ar y benthyciad):-
2022 2021
£ £
P. Ellis 2,000 2,000
===== =====

YMDDIRIEDOLAETH NANT GWRTHEYRN

DATGANIAD MANWL O WEITHGAREDDAU ARIANNOL

AM Y FLWYDDYN YN DIWEDDU 31 RHAGFYR, 2022

2022 2021
£ £
Incwm a gwaddolion
Rhoddion a chymunroddion
Ffrindiau’r Nant 2,000 1,300
Rhoddion a chymunroddion 1,644 27,200
---------- ----------
3,644 28,500
---------- ----------
Grantiau Llywodraeth Cymru 52,974 43,190
Grantiau Covid 4,000 102,239
Gweithgareddau masnachol 848,070 587,770
---------- ----------
905,044 733,199
---------- ----------
Gweithgareddau Elusennol
Cyrsiau, bwyd a llety 80,809 60,158
Grantiau eraill - 212,758
Grant Canolfan Dysgu Cymraeg Cenedlaethol 540,000 614,664
------------ -----------
620,809 887,580
------------ -----------
Incwm Buddsoddiadol
Llôg banc a dderbyniwyd - -
------------ ------------
Cyfanswm incwm 1,529,497 1,649,279
======= =======
Gwariant
Gwariant ar weithgareddau elusennol
Gweithgareddau uniongyrchol
Cyrsiau, priodasau, bwyd a llety (252,695) (151,249)
Cyflogau, hyfforddiant a teithio (640,588) (602,067)
Yswiriant Cenedlaethol (44,773) (40,056)
Costau pensiwn (17,981) (18,651)
Costau lesi gweithredol (19,003) (21,238)
Gwres a golau (69,913) (55,814)
Cynnal a chadw (112,899) (104,384)
Yswiriant (6,274) (7,648)
Ffôn (4,709) (4,260)
Costau swyddfa eraill (35,072) (40,105)
Dibrisio (137,545) (135,337)
Llôg ar fenthyciadau banc a gorddrafft (13,488) (7,445)
TAW anadferadwy (28,759) (18,088)
Hysbysebu (20,811) (43,737)
Deunyddiau (5,009) (3,527)
Costau banc (9,004) (7,373)
------------ ------------
(1,418,523) (1,260,979)
======= =======
Costau Llywodraethu
Ffioedd archwilio (5,000) (4,075)
Costau cyfreithiol a chostau proffesiynol 14,886 (3,066)
------------ ------------
19,886 (7,141)
------------ ------------
Gwariant ar weithgareddau elusennol (1,438,409) (1,268,120)
======= =======